
1. Nguyên tắc 75-25
75% là con được làm những việc con muốn
25% còn lại là thử làm những việc bố mẹ đề nghị con thử.
Mình luôn tôn trọng con với nguyên tắc này để con không quá bị dễ dãi. Bởi vì nếu chỉ để con thích làm gì thì làm, con sẽ chỉ chọn làm những việc dễ con làm được, hoặc có hứng thú. Ngược lại nếu như vậy khi đối diện với khó khăn, với những việc con ngại hoặc không phải thế mạnh con sẽ không có tinh thần dám thử.
Hơn nữa con vẫn ở độ tuổi chưa đủ khả năng để phán đoán được hết những việc nào là tốt hay không tốt với bản thân, vẫn cần có sự can thiệp và nhận lời khuyên bảo của bố mẹ. Nhưng bố mẹ cũng không hoàn toàn bắt ép con phải nhất nhất làm theo ý mình. Con vẫn cần có sự tự do để quyết định cuộc sống mà mình muốn.
Chính vì điều đó mình đưa ra nguyên tắc 75-25 với con ngay từ đầu. Còn sau này lên cấp 2-3 có thể là 80-20, hoặc 90-10.
2. Chuyện ngoại khoá
Trong chuyện học ngoại khoá mình cũng áp dụng nguyên tắc 75-25 này. Con thích học đàn, học bơi, đọc sách con sẽ được ủng hộ, con không thích học thêm tiếng Anh bố mẹ sẽ đồng ý với điều kiện con đã cam kết sẽ tự nghe video và đọc sách tiếng Anh hàng ngày ở nhà.
25% còn lại là làm việc con không thích ngay từ đầu. Ví dụ như việc học vẽ, vốn không phải là thế mạnh hay năng khiếu nên con không có hứng thú. Nhưng vì vẽ rất tốt cho sự phát triển về thẩm mỹ, óc quan sát, trí tưởng tượng, tư duy hình ảnh, tư duy trừu tượng, là kỹ năng rất cần trong thời đại này nên mẹ vẫn kiên định với quan điểm đó và thuyết phục Bon đi học ở xưởng nghệ thuật Tí Toáy từ 3 tuổi rưỡi đến bây giờ.
Ban đầu con cũng chưa hợp tác nhưng vì phong cách học ở Tí Toáy là tôn trọng sự sáng tạo và tự do của trẻ nên con thấy hợp. Dần dần con cũng trở nên yêu thích. Sau mỗi buổi vẽ mình đều trò chuyện để khen ngợi sự tiến bộ của con.
Qua 3 năm con đi học và mất hơn 1 năm bị nghỉ dịch đến giờ hơn 8 tuổi con vẫn quay lại để học tiếp, kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Mẹ cũng lại mất công động viên và khích lệ con quay lại.
– Mình phân tích những điểm lợi khi học vẽ, giống như mình trình bày ở trên.
– Mình chia sẻ những cảm nhận về sự tiến bộ của con khi học vẽ: Con mắt thẩm mỹ của con rất tốt, nhất là trong việc phối màu sắc. Ví dụ con tự chọn quần áo cho mình mặc cũng rất đẹp, màu sắc rất có gu riêng. Con chọn mua chiếc ví màu vàng tặng cho mẹ nhân dịp sinh nhật và rất nhiều người đã khen chiếc ví của mẹ xinh. Những bức tranh con tô màu rất tươi sáng…Đó đều là nhờ quá trình học vẽ, tiếp xúc với mỹ thuật từ nhỏ.
– Mình chia sẻ nhận xét của giáo viên với con: Cô Trang giám đốc nghệ thuật của Tí Toáy chia sẻ rằng con không phải là người tỉ mỉ trong việc vẽ, nhưng con lại có ưu điểm là khả năng tư duy hình ảnh rất tốt. Con có thể vẽ ra những điều con nghĩ, con tưởng tượng để truyền tải cho người khác hiểu. Vì thế những bài vẽ sơ đồ mindmap hoặc bài tập trên lớp con trình bày rất dễ hiểu. Đấy là nhờ quá trình luyện tập khi con học vẽ, con được hướng dẫn để phát huy khả năng riêng của mình.
Con nói là con vẽ không đẹp. Nhưng cô Trang nói rằng trong nghệ thuật có rất nhiều trường phái, và nghệ thuật giúp phát triển rất nhiều loại hình tư duy, ví dụ như con là tư duy hình ảnh, còn tư duy về hình khối, tư duy trừu tượng,…Quá trình học nghệ thuật giúp mình phát triển các tố chất tiềm ẩn bên trong.
– Còn với mẹ, việc muốn con học vẽ với Tí Toáy là để con được tiếp xúc với nghệ thuật từ sớm, sẽ nuôi dưỡng cho con tâm hồn yêu cái đẹp, có năng lực cảm thụ vẻ đẹp cuộc sống. Đương nhiên bên cạnh đó mình còn cần thường xuyên xem tranh, đi triển lãm hoặc bảo tàng, xem phim, đọc sách…để bổ trợ cùng với việc học vẽ.
– Và cuối cùng, mình đã thống nhất nguyên tắc 75-25, nên mẹ chỉ yêu cầu với con hãy cố gắng thử sức với một điều con chưa thích. Trong 4 điều thì 3 điều mẹ để con được làm điều con thích, con chỉ cố gắng 1 điều mình chưa thích thôi. Khi con vượt qua được để làm cái mình không thích thì sức chịu đựng và khả năng kiên nhẫn của con mới được bồi đắp. Cuộc sống sau này con cũng phải đối diện với rất nhiều điều con không thích mà vẫn phải làm. Nhưng giống như tác giả Ken Honda chia sẻ ở cuốn “Những bài học đáng giá về hạnh phúc”, đó là hãy yêu thích công việc hiện tại mình đang làm, từ đó chúng ta mới có thể tìm ra việc mình yêu thích. Đừng ngồi đó và chờ đợi công việc mình yêu thích tự tìm đến. Con hãy thử dùng trái tim háo hức, tò mò và sẵn sàng thử sức với bất cứ điều gì, thì chắc chắn con sẽ tìm ra điều con yêu thích.
– Con hãy duy trì đến hết khoá học rồi suy nghĩ tiếp xem mình có nên học tiếp nữa không nhé. Tuy nhiên cho đến giờ cứ mỗi khi kết thúc khoá con lại mong muốn tiếp tục học tiếp. Và sau mỗi khoá học bố mẹ cũng có một phần thưởng nho nhỏ để thưởng cho quá trình cố gắng của con.
Đương nhiên những chia sẻ này mẹ cũng phải lặp đi lặp lại rất nhiều lần để Bon thấm sâu hơn. Mình không cho rằng những điều mình làm ở trên đúng với mọi đứa trẻ, là câu trả lời đúng cho mọi trường hợp. Bởi những điều này nó thuộc về quan điểm của mỗi bố mẹ. Mình chỉ cố gắng dùng Kỷ luật mềm của một người mẹ với con.
3. Nghỉ hè
Năm nay Bon chỉ có 1 tháng nghỉ hè trọn vẹn nên mẹ cho con tự quyết định những việc con muốn làm với nguyên tắc 75-25.
75% là con được chơi tự do, đọc sách, duy trì học đàn piano, làm thí nghiệm khoa học theo youtube, tham gia các buổi trải nghiệm cuối tuần với CLB Màu Xanh, đi hoạt động ngoài trời tối đa. Theo mẹ lên trường chơi tự do. 25% là con học một môn mà mẹ để nghị.
Mình sẽ chia sẻ tiếp những hoạt động trải nghiệm dịp hè để bố mẹ tham khảo ở bài tiếp theo nhé.