Kì vọng để tạo nên động lực cho con

Không có mô tả ảnh.
Bài viết trích từ cuốn sách “Kỉ luật mềm của trái tim”
Cứ mỗi dịp kỳ thi đến, xã hội lại xôn xao vì những câu chuyện đau lòng đó là những đứa trẻ, vì không chịu nổi áp lực học tập, thi cử từ cha mẹ và nhà trường nên tìm đến cái chết để giải thoát những bế tắc cho mình. Một bộ phận cha mẹ lo lắng chuyện con bị áp lực tâm lí đè nặng, sẽ nói với nhau rằng “học nhiều làm gì, mình sẽ không tạo áp lực, để con được phát triển tự nhiên”. Thực lòng tôi không tán đồng với quan điểm hơi “dễ dãi” ấy của cha mẹ về chuyện “tạo áp lực cho con”. Vì thực tế đứa trẻ vẫn cần có những áp lực nhất định, vẫn cần sự kì vọng từ cha mẹ, chỉ là chúng ta đừng đi vào ranh giới của việc kì vọng quá mức mà thôi. Vì sao?
1. Sự kì vọng của cha mẹ là động lực để con cố gắng
Khi cha mẹ đưa ra sự kì vọng với con cái, đó chính là điểm khởi đầu để trẻ đặt cho mình ước mơ, để biết mình muốn làm gì. Sự kì vọng sẽ nuôi dưỡng lòng tự tôn ở trẻ, trẻ thấy được mình có thể làm được một điều gì đó lớn lao. Khi cha mẹ đưa ra sự kì vọng, đó chính là “tiêu chuẩn, là dấu mốc” để trẻ lấy đó làm thước đo phấn đấu, hoặc để so sánh với những ước mơ và mong muốn của mình.
Mẹ có thể muốn con trở thành hoạ sĩ, nhưng sau này con lại thấy con thích làm công việc về máy móc cơ. Trẻ hoàn toàn có thể nói “Đấy là sự kì vọng của bố mẹ, nhưng con có mục tiêu khác để phấn đấu”. Đó là bước đầu tiên để nuôi dưỡng cho trẻ năng lực tự mình suy nghĩ, tự mình xây dựng ước mơ sau này.
Còn nếu cha mẹ không có bất kì sự kì vọng nào, thì ngược lại trẻ không biết “mình là ai, mình đang ở đâu, mình sẽ làm gì”, vì chúng thiếu đi động lực hay mục tiêu để phấn đấu. Đó là lí do vì sao có những đứa trẻ sinh ra trong gia đình có điều kiện vật chất đầy đủ mà đứa thì tài năng, đứa thì thành trẻ “ăn bám”, tất cả ở cách cha mẹ đặt sự kì vọng vào con.
Cũng đừng nên giả vờ con là bạn không kì vọng con phải học giỏi, phải thành ông nọ bà kia (câu này tôi nghe được rất nhiều dù có những người nói thật lòng) mặc dù trong lòng bạn kì vọng ở con. Vì đứa trẻ vốn rất nhạy cảm, chúng sẽ cảm nhận qua ánh mặt hay tiếng thở dài, lời ca thán của bạn sau những thành tích chúng đạt được. Chính sự mâu thuẫn trong lời nói và hành động của cha mẹ còn khiến trẻ cảm giác áp lực hơn rất nhiều so với việc cha mẹ nói ra kì vọng của mình với con.
Vậy thì đâu là ranh giới của kì vọng và kì vọng quá mức. Làm thế nào để những kì vọng của cha mẹ không trở thành áp lực với con?
2. Dùng thông điệp “Bố mẹ muốn” thay vì thông điệp “Con phải”
Dạo Bon hơn 4 tuổi, các mẹ của các bạn trong lớp Bon rủ nhau cho con đi học bơi. Tôi cũng rất muốn cho con học bơi nên đã cho Bon đi cùng. Nhưng vì công việc bận rộn, tôi không thể đưa Bon đi hàng ngày, và hơn nữa Bon lại rất sợ úp mặt xuống nước (do gội đầu chưa dám cúi mà cứ ngửa đầu) và mỗi lần đi học bơi là con khóc. Thế là quá trình học bơi đành phải dừng sau 5 buổi. Tôi không ép con nữa vì thấy đây chưa phải là thời điểm để đặt kì vọng ở con. Tôi cần cho Bon làm quen với việc cúi xuống gội đầu, và đợi con lớn hơn chút nữa để bắt đầu học bơi lại.
Nhưng với chuyện học vẽ ở xưởng nghệ thuật Tí Toáy thì khác một chút. Ban đầu Bon không hào hứng lắm nhưng vì ở nhà tôi thường xuyên cắt xé dán trang trí các sản phẩm tạo hình cùng con rồi nên con cũng hợp tác đi học. Có những buổi con khóc bảo con không muốn đi nhưng mẹ chỉ nhẹ nhàng nói với con “Mình đã đóng tiền rồi mà không đi thì thật phí phải không con. Mẹ rất muốn nhìn thấy những bức tranh con vẽ, những con vật Bon nặn. Hôm nay thử xem mình được vẽ con gì nhé. Đi học vẽ xong rồi hai mẹ con mình cùng đi lái ô tô mà Bon thích”. Mỗi lần vẽ xong con hào hứng chạy đến khoe với mẹ sản phẩm của mình.
Ở nhà cũng luôn hỏi “Mẹ thích con vẽ gì nào để con vẽ cho mẹ”, rồi hào hứng kể về nội dung của những bức tranh mình vẽ.
Ngoài ra tôi cũng hiểu việc rèn luyện thói quen chuyên cần là điều kiện đầu tiên và bắt buộc nếu như muốn con đạt được một thành quả nào nhất định. Do đó hai mẹ con cố gắng đi học đều đặn không bỏ buổi nào. Nếu tuần đó đi du lịch vào cuối tuần thì nhất định sẽ đi học bù vào thứ năm.
Tôi nhận thấy khi con càng lớn, việc dùng thông điệp “Bố mẹ muốn” để truyền tải cho con mong muốn hay sự kì vọng vào con không khiến con có cảm giác bị áp lực. Mà ngược lại, nó khơi gợi cho con lòng tự tôn, tự tin vào bản thân mình hơn, cảm nhận được ba mẹ đang kì vọng vào mình, và mình sẽ cố gắng để làm những điều khiến bố mẹ vui.
Ở lứa tuổi của Bon, con chưa có quá nhiều trải nghiệm và chính kiến thì việc cha mẹ tạo ra môi trường để con làm quen đồng thời kiên trì cho con theo đuổi môn học đó, nói với con mong muốn của bố mẹ thì con sẽ rất hợp tác. Còn khi con đã lớn, con không muốn đi theo sự sắp đặt hay kì vọng của bố mẹ nữa con sẽ biết nói rõ quan điểm của mình, đó cũng là một sự trưởng thành đáng khích lệ rồi.
Còn với thông điệp “Con phải học vẽ, con phải đi học bơi, con phải thi vào trường ABC. Tại sao con lại không thích thể thao như bố, con không học giỏi như bố” thì nó thể hiện sự áp đặt của cha mẹ lên con, là mệnh lệnh bắt con phải nghe theo. Mà con người không ai muốn bị làm theo mệnh lệnh của người khác. Với đứa trẻ chúng lại càng không muốn bị áp đặt như thế.
3. Đưa ra những kì vọng cụ thể
Ở mầm non Tsubaki, một trong những phương pháp giáo dục được áp dụng đó là giáo viên luôn được khuyến khích để đưa ra những yêu cầu, kì vọng một cách “cụ thể” nhất với trẻ. Những quy định với học sinh Tsubaki được truyền tải rất rõ ràng “Cô muốn các con sẽ: Lắng nghe khi cô nói, ngồi đẹp, nói xin lỗi và cảm ơn, nói con chào cô ạ, xếp hàng chờ đến lượt, không đánh bạn, chia sẻ đồ chơi với bạn….” thay vì nói “Cô muốn các con phải ngoan”.
Hay khi dọn dẹp giáo viên cũng cần cụ thể hoá công việc “tổ 1 cất đồ chơi block, tổ 2 cất đồ chơi nấu ăn” thay vì nói “Các con dọn dẹp đồ chơi lại” một cách rất chung chung. Khi người lớn càng truyền đạt bằng những hành vi càng cụ thể bao nhiêu, trẻ sẽ càng dễ tiếp nhận và làm theo bấy nhiêu.
Ở nhà mình cũng vậy, tôi sẽ luôn đưa ra các công việc và mục tiêu rất cụ thể với Bon. “Con cất ô tô nhỏ vào thùng này, ô tô còn lại vào thùng to. Mẹ muốn con ngồi một chỗ ăn trong vòng 20 phút, sau đó con có thể đi chơi”. “Mẹ rất muốn được nhìn thấy con vẽ, được thấy những bức tranh của con. Mẹ rất muốn nhìn thấy Bon tự đi xe đạp mà không cần bánh phụ, mẹ sẽ hỗ trợ cho con khi con cần”.
Đưa ra lời khuyên nhưng quyền quyết định cuối cùng luôn là ở con
Tôi xin chia sẻ câu chuyện của chính mình. Năm 2004, khi chọn trường đại học để thi bố mẹ tôi thì nhất định khuyên tôi hãy chọn trường đại học Hàng hải, thay vì đại học Ngoại thương. Bố mẹ tôi lo rằng “Nếu tôi học ĐH Hàng hải thì sau này ra trường có họ hàng xin việc cho, nâng đỡ cho tôi trong sự nghiệp sau này. Còn đại học Ngoại thương thì tôi sẽ phải tự mình bươn chải khi ra trường”.
Bố mẹ khuyên nhưng tôi vẫn nhất định không thay đổi quan điểm của mình “Cuộc đời con con sẽ tự lo được, không cần nhờ vả để ai giúp đỡ xin việc cho cả” nên tôi vẫn nộp duy nhất vào trường ĐH Ngoại thương. Vì khuyên không được nên cuối cùng bố mẹ tôi vẫn tôn trọng quyết định của tôi. Và trong tất cả mọi chuyện học hành, lựa chọn công việc, bố mẹ chỉ đưa ra lời khuyên, còn quyền quyết định cuối cùng luôn là ở tôi.
Đó là món quà quý giá mà bố mẹ đã cho tôi: Trao cho tôi quyền tự quyết cuối cùng trong mọi chuyện, dù nó trái với mong muốn và kỳ vọng ban đầu của bố mẹ.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN