Nhiều bố mẹ rất trăn trở với chuyện tập trung của con.
Quá trình tìm hiểu về sự tập trung của trẻ mình thấy rằng trẻ tiểu học không tập trung một phần vì trẻ chưa có thói quen sinh hoạt có quy tắc và có nền nếp như ăn, ngủ đúng giờ giấc, giờ nào việc nấy.
Những trẻ không có khả năng tuân theo quy tắc thì khi ngồi vào làm gì cũng sẽ thường mất rất nhiều thời gian để làm việc nọ việc kia rồi mới bắt tay vào học được. Vì thế bố mẹ hãy điều chỉnh nếp sinh hoạt có quy tắc cho các con đã nhé.
Ngoài ra dưới đây là những chia sẻ từ cuốn sách “Kỷ luật mềm trong gia đình”:
1. Khả năng tập trung liên quan đến độ tuổi của trẻ
Các nhà khoa học đã khuyến cáo rằng khả năng tập trung của trẻ nhỏ sẽ được tính bằng độ tuổi của trẻ cộng thêm 1. Tức là nếu trẻ 2 tuổi thì khả năng tập trung của trẻ chỉ tầm 3 phút. Vì thế bố mẹ đừng quá lo sợ khi thấy bé nhà mình 3 tuổi chỉ tập trung được dưới 5 phút đã lo “Con mình mất tập trung”. Chính suy nghĩ đó sẽ ám thị con mình là đứa trẻ kém cỏi, từ đó đánh mất đi những cơ hội để giúp con phát huy những năng lực vốn có.
2. Quá nhiều đồ chơi cũng hạn chế khả năng tập trung
Vì trẻ có quá nhiều lựa chọn nên nhảy qua đồ này một chút, đồ kia một chút. Vì thế giai đoạn 3 tuổi trở lên bố mẹ hãy giảm bớt số đồ chơi khi con chơi lại, và càng lớn thì càng để ít lại. Ví dụ như bạn Bon nhà mình tầm 4-5 tuổi trở đi sẽ chỉ có 2-3 đồ chơi con hay chơi kết hợp với nhau mỗi khi chơi, hoặc chỉ có mỗi ô tô, hoặc lego, hoặc đồ chơi nấu ăn. Bố mẹ nên quan sát xem con thích đồ chơi nào và kết hợp chúng ra sao khi chơi, con có tập trung hơn khi chỉ chơi 1 món đồ hay không để điều chỉnh.
3. Hãy để trẻ được ở trạng thái dòng chảy càng nhiều càng tốt
Vậy thì sao có những hoạt động trẻ chỉ tập trung được 3-4 phút, nhưng có những hoạt động trẻ say mê ngồi cả 30 phút để chơi. Đó là não bộ của trẻ đang ở “trạng thái dòng chảy” (State of Flow), lý thuyết do nhà tâm lý học Csikszentmihalyi Mihaly đã đề xướng. Khi trẻ thực sự được chơi một hoạt động nào đó mà trẻ yêu thích, não bộ của trẻ sẽ tập trung mọi sự chú tâm vào hoạt động đó, và bản thân trẻ cũng sẽ cảm nhận được niềm hạnh phúc khi tập trung làm việc đó.
Nếu bố mẹ cho trẻ được trải nghiệm càng nhiều hoạt động ở “trạng thái dòng chảy” thì khả năng tập trung và cảm giác hạnh phúc của trẻ càng lớn.
4. Trong sinh hoạt hàng ngày cha mẹ cần làm gì để giúp con tập trung
Nguyên tắc 1: Hãy bỏ điện thoại xuống khi ngồi cạnh con
Nếu bạn muốn con bạn tập trung để ngồi làm bài tập, thậm chí chỉ là tô màu hết bức tranh, vậy thì bạn hãy bỏ điện thoại sang một bên và ngồi xuống cạnh con, hoặc đơn giản là tập trung đọc một cuốn sách, làm một công việc nào đó.
Bởi vì khi trẻ thấy bố mẹ cầm điện thoại lướt mạng tự nhiên tâm trí trẻ sẽ bị phân tán. Khi con cần đến sự hỗ trợ của bố mẹ trong những lúc làm đồ thủ công, thí nghiệm tôi sẽ để điện thoại một chỗ riêng để dành sự chú tâm cho con. Nhờ đó con sẽ cảm nhận được năng lượng tích cực và sự quan tâm mà bố mẹ dành cho mình.
Nguyên tắc 2: Luôn nhìn vào con khi con gọi
Tôi biết rất nhiều bố mẹ bán hàng online nên phải để điện thoại bên mình để check tin nhắn.
Cũng có rất nhiều bà mẹ than phiền rằng nhờ bố kèm con học bài nhưng bố toàn ngồi cạnh bấm điện thoại. Hoặc là khi con gọi nhưng vẫn mải nhìn vào điện thoại, lơ đễnh trả lời câu hỏi của con. Chính những điều tưởng như vô hại đó, nhưng lại là những nguyên nhân khiến con không nâng cao được khả năng tập trung trong hoạt động của mình.
Bố mẹ có thể khắc phục điều đó bằng cách:
– Biết cách sắp xếp để tạo ra những khoảng thời gian nhất định trong ngày “không dùng điện thoại” mà chỉ dành sự tập trung cho con.
– Nên có quy tắc không sử dụng điện thoại khi nào (trong bữa ăn, sau 9h tối)
– Khi ngồi cạnh con học không dùng điện thoại
– Khi chơi cùng con sẽ không dùng điện thoại
Khi nào cần dùng điện thoại hãy nói trước với con lí do và việc mẹ cần làm để trẻ hiểu và hợp tác. Trẻ sẽ không mè nheo nếu như người lớn nói trước cho trẻ biết lí do.
Nguyên tắc 3: Ăn ngủ đúng giờ, nếp sinh hoạt và ăn uống khoa học
Các bác sĩ y khoa của hiệp hội Y khoa Nhật đã khuyến cáo rằng đi ngủ muộn, ngủ thiếu giấc chính là một trong những nguyên nhân lớn khiến trẻ nhỏ không tập trung. Vì thế ở giai đoạn mầm non và tiểu học, rất cần bố mẹ rèn thói quen đi ngủ sớm, ngủ đủ giấc cho trẻ.
Ngoài ra, nếu như trẻ bị thiếu Canxi, Magie, vitamin C thì cũng là nguyên nhân khiến trẻ giảm sự tập trung. Vì thế bữa ăn của trẻ nên được bổ sung các chất đó qua rau củ, hoa quả, và bổ sung thêm đường glucose, DHA, và sắt, bởi vì những chất này sẽ giúp cho não phát triển nên cũng góp phần tăng khả năng tập trung.
Nguyên tắc 4: Cho trẻ chơi những trò chơi nâng cao khả năng tập trung
Giai đoạn 1-3 tuổi: Khuyến khích bố mẹ cho trẻ chơi những trò chơi liên quan đến vận động tinh theo phương pháp Montessori như trò thả hình, xâu hạt, nhặt hạt.
Giai đoạn 3-6 tuổi: Các trò chơi như tìm mê cung, làm thủ công, gấp giấy, tô màu, vẽ, ghép hình puzzle, ghép lego. Thậm chí những trò chơi liên quan đến âm nhạc hay thể thao cũng tốt cho khả năng tập trung của trẻ.
Khi trẻ đang tập trung chơi bố mẹ không gián đoạn hay làm phiền quá trình chơi của trẻ.
Nguyên tắc 5: Dành thời gian đọc sách cùng con
Đọc sách cùng con chính là một trong những hoạt động quan trọng nhất giúp nuôi dưỡng khả năng tập trung cho trẻ. Với những trẻ tầm 1-3 tuổi có thể là 15-20 phút/ ngày, với trẻ 3-6 tuổi bố mẹ hãy tăng lên 30 phút/ngày và thực hiện đều đặn hàng ngày nhất định sẽ giúp trẻ nâng cao khả năng tập trung, và khả năng lắng nghe.
Đây có lẽ là nguyên tắc dễ thực hiện nhất bởi nó không quá tốn kém tiền bạc, mà lại có rất nhiều lợi ích kép. Tôi đã kiên trì đọc ehon và truyện cho Bon nghe từ 0 tuổi, và đến giờ dù Bon đã biết đọc nhưng hàng ngày tôi vẫn đọc cho con nghe khi con muốn.
Nguyên tắc 6: Hãy bắt đầu từ những bài tập 5 phút và tăng dần số phút với những hoạt động mà trẻ không hứng thú
Có nhiều trẻ không hào hứng với chuyện làm bài tập, hoặc phải làm những hoạt động tĩnh không đúng sở trường và sở thích của trẻ thì phải làm thế nào? Bố mẹ nên chia nhỏ những bài tập đó thành những khoảng thời gian nhỏ.
Nguyên tắc từ dễ đến khó, thời gian từ ngắn đến dài.
Tôi thường có bài tập ngắn 5 phút để con làm khi con không thích. Ví dụ như một bài tập tìm mê cung, bài tập tư duy ngắn, một bảng phép cộng chỉ cần làm trong tầm 5 phút, đọc một cuốn sách tiếng Anh như bộ Razkids cũng chỉ mất 1-2 phút (nếu cả nghe video gốc là 5 phút). Tập đọc một bài thơ, hoặc vài trang truyện.
Sau đó lập một bảng thành tích để ghi nhận sự kiên trì và cố gắng của con. Nhất định khi con nhìn thấy bảng ghi nhận những nỗ lực mình đã làm, con sẽ có động lực để cố gắng hơn. Từ đó bố mẹ hãy tăng thời gian để kéo dài khả năng tập trung cho con.
Với những học sinh tiểu học trở đi bố mẹ hãy cùng trò chuyện để con tự lên kế hoạch hoạt động trong ngày cho mình.
