6 cách khen ngợi trẻ để xây dựng động lực từ bên trong

Không có mô tả ảnh.
Ở bài viết trước tôi đã viết rằng đừng khen ngợi con thông minh, hãy khen con nỗ lực. Đừng biến lời khen thông minh giỏi giang khiến con bị đóng chặt trong tư duy cố định, và dễ khiến con rơi vào bẫy “thất vọng về bản thân” khi mình thất bại.
Trong bài viết này tôi chia sẻ tiếp với mọi người những cách khen ngợi con vô cùng dễ áp dụng trong cuộc sống hàng ngày, để xây dựng động lực cố gắng từ bên trong cho con.
Việc khen ngợi diễn ra từ khi đứa trẻ mới chào đời, chứ không phải đợi trẻ lớn lên rồi mới áp dụng. Và đó là hành trình bền bỉ để bố mẹ gieo vào lòng sự tôn của trẻ một niềm tin và tư duy phát triển “Tư duy hay tài năng đều có thể thay đổi được, nó tuỳ thuộc vào sự cố gắng và nỗ lực của mỗi người mà thôi. Và động lực để cố gắng không phải đến từ phần thưởng bên ngoài mà là từ khao khát cháy bỏng bên trong mình. Khi bạn vui, khi bạn yêu thích, chẳng cần bất cứ động lực nào bên ngoài tác động đến bạn cả”.
1. Khen hành động chứ không khen chung chung:
Người lớn chúng ta thường hay khen theo thói quen “Cháu giỏi thế. Thông minh thế. Mẹ khen Bon. Bon ngoan quá. Bon giỏi quá”. Nhưng việc khen chung chung đó sẽ không giúp trẻ hiểu được là vì sao mình được khen, vì sao mình ngoan, vì sao mình giỏi, và mình giỏi ở việc gì.
Trong cuốn “Cha mẹ Nhật dạy con tự lập” tác giả Sugahara có phân tích rằng có những trẻ đôi khi lấy việc khen ngợi đó làm phần thưởng, trẻ sẽ làm chỉ khi được khen như vậy hoặc để được nhận những lời khen đó. Nhưng rồi lâu dần khi trẻ nghe chán những lời khen kiểu đó rồi rồi (chán với phần thưởng) thì trẻ chẳng còn hứng thú để tiếp tục làm nữa. Vì thế hãy khen vào hành động của trẻ để giúp trẻ hiểu được việc làm của mình đã có tác dụng như nào.
2. Diễn đạt lại điều trẻ đã làm được:
Đôi khi không cần một câu khen ngợi mà chỉ cần bố mẹ diễn đạt điều mà trẻ đã làm cũng là một cách ghi nhận rồi. Không nhất thiết cứ lúc nào cũng phải khen để cảm thấy áp lực đâu, nhiều khi Bon đi học về và tự cát balo và dép gọn gàng mình chỉ nói “Ồ, hôm nay Bon đã tự xếp dép và balo mà không cần mẹ nhắc”. Hay khi ăn cơm “Bon đã ăn hết được một nửa bát cơm rồi này, cố lên nào”.
3. Thể hiện sự đồng cảm với niềm vui của trẻ:
Bố mẹ có nhớ lại hình ảnh khi đứa trẻ xếp được miếng ghép vào đúng ô, chúng ngước lên nhìn bố mẹ và cười thật sung sướng, còn bố mẹ thì vỗ tay cười theo để khích lệ và chung vui với niềm vui đó của trẻ. Hay khi con bạn sung sướng vì đã đá được bóng vào gôn, nó chạy đến chỗ bạn để chia vui, bạn chỉ cần nhảy lên reo hò, ôm thật chặt vào lòng để thể hiện niềm vui. Đó cũng là một cách khen ngợi mà chẳng cần một lời nói nào cả.
4. Cảm ơn trẻ, nói cho trẻ biết cảm xúc của mình:
“Hôm nay Bon giúp mẹ được rất nhiều việc. Mẹ vui lắm. Mẹ cảm ơn Bon”. Mẹ thật buồn khi cái balo nằm chỏng chơ ở đây, đôi dép thì lung tung, cái ô tô này chưa được trả về nhà của nó”…Có lẽ đó là những điều mà tôi thường xuyên nói với Bon nhất. Ở giai đoạn 3-5 tuổi con rất thích được giúp đỡ bố mẹ nên những lời cảm ơn như một liều thuốc tinh thần giúp con hào hứng hơn trong việc giúp đỡ bố mẹ công việc nào đó. Nói cảm ơn con, chính là bạn đang dạy con cách cảm ơn với người khác khi người đó làm cái gì cho mình.
5. Nói với trẻ về kết quả tích cực sau việc trẻ đã làm:
Sau khi dọn nhà xong con có thấy nhà sạch và gọn gàng hơn không nhỉ. Các bạn đồ chơi đều rất vui vì không bị đi lạc nữa. Trẻ con rất muốn biết những việc chúng làm đã đem lại những kết quả tích cực như thế nào. Nếu cha mẹ nói cho trẻ những kết quả tích cực đó, trẻ sẽ ngầm hiểu là những việc mình làm rất tốt, rất có ích, từ đó trẻ sẽ có thêm động lực để tiếp tục làm như thế.
6. Skinship và thái độ của cha mẹ khi khen ngợi:
Tôi nhận ra rằng mọi đứa trẻ đều yêu thích một việc, đó là tương tác bằng cảm xúc và skinship. Rất nhiều lần trong ngày chúng chỉ mong chờ được tôi đi qua xoa đầu chúng một cái, cười với chúng một cái, hay ôm chúng một cái. Tất cả những hành động đó đều giúp nuôi dưỡng cảm xúc tích cực rất tốt cho trẻ.
Vì thế trong việc khen ngợi và khích lệ trẻ nếu có thêm thái độ chân thành và ấm áp của người lớn, một nụ cười, một câu nói phấn khích vui mừng, một cái nhìn ấm áp trìu mến có khi còn hơn hàng vạn lời khen. Một cái đập tay zee, hifi nào, một cái ôm thật chặt, một cái xoa đầu..tất cả đều là sự khen ngợi và ghi nhận tích cực dành cho trẻ. Bố mẹ hãy cứ thử tích cực làm những điều này xem nhé.
Mọi người đọc thêm bài viết “Đừng khen ngợi con thông minh, hãy khen ngợi con cố gắng” ở link này nhé.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN