1. Vì sao trẻ ngại đọc truyện dài
Rất nhiều ba mẹ có con ở độ tuổi đầu tiểu học đã chia sẻ với mình rằng các bé không thích đọc truyện dài, mà chỉ thích đọc manga (truyện tranh).
Thực ra có rất nhiều lí do khiến trẻ không thích đọc truyện dài. Mình có thể kể ra vài nguyên nhân khách quan tác động đến trẻ như sau:
1.1. Ba mẹ chưa biết chọn những loại truyện phù hợp với tâm sinh lý và khả năng đọc của trẻ.
1.2. Trên thị trường cũng chưa có định hướng rõ ràng về việc phân loại truyện dành cho từng độ tuổi 6-7-8-9 tuổi để ba mẹ dễ lựa chọn.
1.3. Những danh mục khuyến khích đọc của nhà trường đưa cho trẻ cũng chưa được tìm hiểu kỹ càng ở mục 1, dẫn đến đưa quá nhiều truyện dài khiến trẻ “ngán đọc”.
Khi tìm hiểu danh mục khuyến đọc của nhà trường, hay của các tác giả đã viết sách khuyến đọc cho độ tuổi tiểu học, nhất là giai đoạn lớp 1-2-3 thì mình cũng thấy chưa thực sự thuyết phục lắm.
Trẻ tiểu học thường thích những câu chuyện liên quan đến cuộc sống và mối quan hệ hàng ngày như bạn bè, trường lớp, động vật, sự tưởng tượng bay bổng, tình yêu thương, khám phá bản thân…nhưng nội dung và độ dài phải phù hợp.
Từ trải nghiệm đồng hành đọc cùng Bon năm lớp 1, và giờ là bắt đầu lớp 2, năm sau là lớp 3, mình xin chia sẻ với bố mẹ một số đầu truyện ehon dài, sách truyện dài phù hợp với độ tuổi của các bé lớp 1-2-3 như sau.
Giai đoạn lớp 1:
 |
 |
– Với những bạn nhỏ mới bắt đầu học chữ, tập đọc như bạn Bon nhà mình (bạn Bon chưa biết đọc trước khi vào lớp 1) thì giai đoạn lớp 1 ba mẹ muốn con tự đọc thì chỉ nên chọn những cuốn ehon. Ban đầu là ehon ngắn cho lứa tuổi 1-2, tiếp đến là 3-4 tuổi. Sau đó là để trẻ thử thách với ehon dài hơn một chút của lứa tuổi 5-6 tuổi.
– Giai đoạn này nếu trẻ chưa muốn đọc truyện ehon dài hoặc truyện không có tranh (ít tranh) thì bố mẹ vẫn cần đồng hành đọc cho con nghe những cuốn truyện dài. Khi đọc xong mỗi cuốn truyện hãy cùng con trò chuyện về nội dung của câu chuyện đó để giúp con nâng cao khả năng đọc hiểu, và khả năng diễn đạt. (Đặt những câu hỏi như con thích chi tiết nào nhất. Tại sao, như thế nào…).
– Trong hình mình để ảnh những cuốn ehon như: Chuyến phiêu lưu của Mako trong bồn tắm (và các truyện cùng ảnh), Ngôi trường to nhất, Chuyện kể từ trái tim ấm áp, Ếch xanh, Con mèo triệu kiếp, Hachiko chú chó đợi chờ (và các truyện cùng bộ ảnh), Bàn tay kì diệu của Sachi (và truyện cùng bộ ảnh),Cô bé bán diêm, olivia cừ khôi, Trời nhiều mây và có thể có thịt viên, bộ Ông vui tính cháu tinh nghịch…Mỗi cuốn ehon đều là một câu chuyện theo một chủ đề khác nhau giúp nuôi dưỡng cảm xúc và nhân sinh quan cho trẻ.
Giai đoạn lớp 2:
– Giai đoạn này trẻ mới chỉ đọc thành thạo chứ chưa đọc nhanh và trôi chảy được, vì thế ba mẹ vẫn cần cho trẻ đọc ehon, nhưng chọn truyện dài hơn một chút. Nếu các bạn nhỏ chưa thích đọc truyện ehon dài thì vẫn lấy lại danh sách đọc ở lớp 1 để cho trẻ đọc.
– Ba mẹ vẫn cần đọc cùng trẻ ở những truyện kinh điển, truyện hay dành cho cả người lớn mặc dù chúng được viết cho cho trẻ con.
– Mình gợi ý một số truyện ehon dài như: Những lá thư của thỏ Felix bộ 6 cuốn, Gia vị yêu thương, cuộc phiêu lưu của cô gà mái Louise, Bà tôi đã từ từ nhỏ đi, Con gà đẻ trứng vàng, Con đường lên núi, Có ai nhận nuôi mèo không, và truyện Ngôi nhà trong cỏ là tập hợp những câu chuyện ngắn rất hay cho trẻ.
– Tiếp đến là những truyện vừa có tranh minh hoạ: Cái Tết của mèo con, Chú Thỏ Nhung, Miền cỏ phương Nam, Pettson và Findus, Quả lê khổng lồ, truyện ngụ ngôn Aesop.,
Cùng một số truyện cổ tích như ảnh dưới cùng nhé.
Nếu trẻ chưa thích đọc mấy truyện này thì bố mẹ vẫn nên đọc cùng trẻ.
– Giai đoạn giữa và cuối lớp 2 mình gợi ý một số truyện trẻ tự đọc như: Tớ là hưu cao cổ nhà tớ ở châu Phi, Chuyện con mèo dạy hải âu bay, một đêm giông bão, bộ Thung lũng vui vẻ, bộ Hơi thở đồng xanh của Kẹp Hạt Dẻ, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (và những truyện cùng ảnh). Bộ Truyện Thần rừng.
Giai đoạn lớp 3-4:
– Giai đoạn này nếu ở lớp 2 trẻ chưa có thói quen đọc truyện dài thì ba mẹ vẫn có thể quay lại cho trẻ làm quen với ehon dài như mình giới thiệu ở lớp 2 nhé.
– Một số truyện thiếu nhi phù hợp ở độ tuổi này: Tớ là hưu cao cổ nhà tớ ở châu Phi, Chuyện con mèo dạy hải âu bay, một đêm giông bão, bộ Thung lũng vui vẻ, Hơi thở đồng xanh của Kẹp Hạt Dẻ, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (và những truyện cùng ảnh). Tớ là Rái cá, nhà tớ ở rừng tảo bẹ (và bộ truyện cùng tên). Bộ Truyện Thần rừng.
– Bên cạnh đó hãy đọc cùng trẻ những cuốn truyện dài như: Cuộc phiêu lưu của Mít đặc và các bạn, Charlie và nhà máy socola, Totto chan bên cửa sổ, Hoàng tử bé, thần thoại bắc Âu, Pippi tất dài….
2. Bố mẹ đọc cho con nghe giúp nuôi dưỡng năng lực đọc hiểu
Để gieo thói quen đọc sách cho trẻ thì ba mẹ nên đồng hành cùng con. Khi con chưa thích đọc hãy đọc cho con nghe, và cùng nhau trò chuyện về cuốn sách đó. Quan điểm đọc sách của mình không phải là cố đọc được nhiều sách mà là để trẻ có được những trải nghiệm vui vẻ với việc đọc sách đó. Trẻ yêu thích và gắn bó với những cuốn truyện đó. Có những cuốn truyện nội dung liên quan đến triết lý nhân sinh, đến sự sống và cái chết, đến tình yêu thương và bao dung, chia sẻ về những điều sâu sắc thì rất cần ba mẹ đọc cùng con để nuôi dưỡng năng lực đọc hiểu.
3. Đừng lo nếu con bạn đang đọc truyện tranh và giờ chuyển qua đọc ehon
Ba mẹ đừng ngại việc con lớn rồi còn đọc truyện ehon. Ở Nhật ehon dài được khuyến khích đọc đến hết tiểu học, bên cạnh truyện thiếu nhi vừa và ngắn. Cùng đừng cấm con đọc truyện tranh, mà hãy coi đó là một phần giải trí của con. Hãy thử theo cách mình gợi ý, bắt đầu từ những cuốn ehon ngắn và ehon dài xem sao nhé,
Tất cả những cuốn truyện mình chia sẻ dưới đây đều là những truyện hay mình và Bon đã đọc rồi. Giờ chỉ là đọc lại để trò chuyện cùng con, và dần dần bước tiếp theo là giúp con viết bài cảm nhận sau khi đọc xong.
Hi vọng những cuốn truyện này sẽ giúp các bạn nhỏ trở nên yêu thích văn học, yêu thích việc đọc truyện. Đặc biệt ba mẹ cũng cởi bỏ được áp lực lên cấp 1 là phải đọc truyện dài, văn học kinh điển dầy cộp đi nhé.
