Ăn uống chưa bao giờ là một cuộc chiến dễ dàng với các bố mẹ và ông bà ở Việt Nam. Con không chịu ăn, con không chịu nhai, không nuốt nếu ăn đồ thô, đồ lợn cợn, hoặc khi ăn thì phải có điện thoại ipad đi kèm hoặc phải bế rong.
Có một thực tế là hầu như mọi đứa trẻ ở Việt Nam đều được cho ăn cháo xay, và rất nhiều trong số đó việc ăn cháo xay đó kéo dàì cả khi trẻ đã 2 tuổi, và để lại rất nhiều hậu quả không tốt cho sự phát triển trí tuệ và tinh thần.
Mình chỉ xin chia sẻ một vài điều để bố mẹ có thể hiểu.
1. Người lớn không đủ kiên nhẫn trước khi trẻ học được cách ăn thô
Khi tư vấn cho hầu hết các bố mẹ mình đều nhận ra rằng, nguyên nhân lớn nhất để những em bé không biết nhai, ăn cháo triền miên đó là vì ông bà và bố mẹ không đủ kiên nhẫn để rèn cho con ăn.
1-2 bữa con ăn thô như cháo hạt đồ lợn cợn chứ không phải cháo mịn ở giai đoạn con 9-10 tháng là người lớn bỏ cuộc không tiếp tục rèn nữa. Chuyển lại ăn cháo xay vì sợ con đói, con thiếu dinh dưỡng.
Bố mẹ và ông bà cần hiểu rằng việc tiếp xúc với một đồ ăn mới, tập nhai một loại thức ăn nào đó là một quá trình rất “vất vả và nỗ lực” của một đứa trẻ, chúng cần “MỘT THỜI GIAN” để làm quen và tập cách ăn thức ăn đó. Và trong quá trình tập ăn đó có thể trẻ nhè ra, trẻ phun, trẻ ngậm miệng. Nhưng nếu 1-2 lần không được chúng ta phải kiên nhẫn 10 lần tập cho con ăn, mỗi bữa 1 thìa, rồi khích lệ để dần dần con biết cố gắng ăn.
Ngay từ việc ăn đó cũng là một trải nghiệm để rèn luyện sự cố gắng và nỗ lực vượt qua chính mình cho trẻ rồi. Nếu từ việc đơn giản đó người lớn tước đoạt mất cơ hội đó, làm sao có thể giúp trẻ có được sự kiên trì và nội lực mạnh mẽ hơn khi lớn lên 1-2 tuổi nữa.
Hãy cố gắng kiên nhẫn, kiên trì (lì hơn trẻ), khích lệ và cho con thử từng chút một.
2. Luôn sợ con thiếu dinh dưỡng
Đó là nỗi sợ ăn sâu vào tâm thức của cha mẹ và ông bà ở Việt Nam khi trẻ không chịu ăn. Chính vì lúc nào cũng sợ thiếu dinh dưỡng nên con không ăn là vội lấy ipad, điện thoại để dụ con, biến những đứa trẻ ăn trong vô thức, ăn mà không biết mình đang ăn, ăn mà không biết ăn gì, không biết mùi vị của thức ăn, màu sắc, hình dáng thức ăn đó như thế nào.
Hãy bỏ cái cân sang một bên và lắng nghe các chuyên gia dinh dưỡng tư vấn thêm để có những cơ sở khoa học. Đứa trẻ sẽ luôn có một phản xạ từ bản năng đó là ăn đủ nhu cầu chúng cần. Muốn trẻ ăn trẻ cần phải đói, cần phải được vận động, được một lịch sinh hoạt có quy tắc.
Chính vì tâm lý thích cháu mập, bụ bẫm nên nó là nguyên nhân gián tiếp cho việc trẻ nhẹ kí là trẻ thiếu dinh dưỡng. Ăn ít là thiếu dinh dưỡng. Ăn cháo con ăn được nhiều, ăn cơm ăn được mấy hạt thế làm sao đur dinh dưỡng.
Không chỉ có vậy, rất nhiều gia đình đã bất lực phải dùng đến xilanh để bơm sữa và cháo cho cháu.
3. Ăn cơm sẽ đau dạ dày
Hầu hết các ông bà ở Việt Nam đều quan niệm trẻ 1 tuổi ăn cơm sẽ bị đau dạ dày nên cứ cho trẻ ăn cháo triền miên.
Không có răng thì sao mà nhai được.
Ăn thô nó hóc thì sao.
Đó là những quan niệm vẫn lưu lại từ thói quen nuôi dạy kiểu truyền thống, mà hầu hết đều không còn phù hợp.
Trẻ nhai bằng hàm chứ không phải bằng răng. Nên kể cả trẻ không có răng trẻ vẫn nhai được những vật mềm như rau củ luộc hay hoa quả mềm như đu đủ, dưa hấu, chuối từ hồi 7-8 tháng tuổi.
Từ 11-12 tháng trẻ đã có thể ăn cháo hạt hay cơm mềm được rồi và việc ăn này không ảnh hưởng gì đến dạ dày hay hệ tiêu hoá của trẻ. Điều này các bác sĩ đều đã khuyên rồi, nhưng rất ít ông bà chịu thay đổi.
4. Cháo xay món ăn gây ra nhiều hậu quả xấu
Càng ngày có nhiều bạn nhỏ 2 tuổi rồi vẫn ăn cháo xay. Hậu quả đầu tiên của việc ăn cháo xay chính là trẻ không biết nhai bởi vì chỉ cần há miệng và nuốt ực là xong. Quen làm việc dễ dàng nên trẻ không có phản xạ sẽ thử thách khi gặp phải những đồ ăn mới, vì thế quá trình thích nghi sẽ rất lâu hoặc thậm chí có trẻ còn không chịu học cách nhai và cứ thế ăn cháo cho đến 3-4 tuổi.
Khi cơ hàm không vận động sẽ khiến trẻ bị phát âm kém.
Việc nhai cũng là một hoạt động để kích thích cho não bộ phát triển nên tước đoạt cơ hội nhai của trẻ là một việc không nên.
Rất nhiều em bé ghét ăn cháo, nhưng vì không chịu nhai hoặc ăn đồ thô chỉ ăn được ít nên ông bà bố mẹ cố nhét và ép bắt con phải ăn cháo dẫn đến bé không hào hứng với bữa ăn và ăn uống không chủ động .
Điều mình muốn chia sẻ ở bài viết này không phải là chỉ trích những sai lầm của ông bà hay bố mẹ. Vì mình hiểu hơn ai hết bố mẹ và ông bà không còn cáh nào khác nên mới phải làm vậy.
Nhưng như mình đã nói từ đầu:
Hãy kiên trì 10-20 lần với trẻ, hãy hiểu đó là quá trình trẻ đang tập để thành thục kỹ năng nhai
Bỏ cái cân sang một bên và để con có thể tận hưởng niềm vui với việc ăn uống đã.
Ăn uống không chỉ là ăn uống, nó còn là quá trình bạn rèn con về sự nỗ lực, khả năng thích nghi, cảm xúc và cảm giác hạnh phúc nữa. Ăn không chỉ đơn giản là nhét đầy thức ăn vào bụng và giúp con có dinh dưỡng (đây chỉ là phần nuôi thôi), ăn còn là hoạt động giáo dục nữa, mà ở đó bố mẹ dạy con những quy tắc về ăn uống, trò chuyện và khích lệ cùng con trong bữa ăn.
