“Chuyện kể rằng khi Đức Phật đi từ làng này đến làng khác, trên đường đi, vào một ngày hè nóng bức, ngài thấy khát. Ngài đã cao tuổi nên bảo đồ đệ:
– Ananda, ta xin lỗi nhưng con sẽ phải quay lại. Chúng ta đã đi qua một con suối nhỏ khoảng hai, ba dặm, giờ ta thấy khát, con hãy quay lại đó mang nước về nhé.
Ananda quay trở lại. Anh ta biết chính xác vị trí của con suối mà họ chỉ mới vừa đi qua. Và khi họ đi qua, con suối vẫn trong xanh với dòng nước mát lành. Nhưng khi Ananda trở lại để lấy nước, hai chiếc xe bò đã đi qua và cả dòng nước suối bị vẩn đục, toàn bộ lớp bùn bên dưới nổi lên mặt nước. Những chiếc lá héo úa cũng nổi lên trên. Cho rằng mình không thể lấy nước này cho Đức Phật uống, Ananda quay trở về.
Khi Ananda quay trở lại, chàng xin Đức Phật cho mình đi thêm bốn dặm đường nữa vì chàng biết có một dòng sông lớn và chàng sẽ lấy nước ở đó. Nhưng Đức Phật đáp:
– Không, ta muốn uống nước từ con suối kia. Con không cần lãng phí thời gian, đúng ra con nên mang nước từ đó về.
– Nhưng nước ở đó bẩn và vẩn đục, lá thối nổi lềnh bềnh. Làm sao con có thể mang nước đó về cho thầy được?
Đức Phật đáp:
– Con hãy đi và mang về đây cho ta.
Ananda liền quay trở lại, nhưng thật không ngờ, vào lúc này, những chiếc lá đã trôi xa. Dòng nước không ngừng chảy mang theo tất cả, bùn đã lắng xuống, nước chỉ hơi đục một chút thôi. Lúc này Ananda đã hiểu thông điệp của thầy, nếu Ananda chỉ cần chờ đợi, mặt nước sẽ sớm trong vắt trở lại. Chẳng bao lâu anh ta đã lấy được nước về cho Đức Phật.
Ananda đã kể với Đức Phật:
– Con đã chưa kể với thầy chuyện này. Ngay khi vừa quay trở lại con suối lần đầu con nhìn thấy hai chiếc xe bò băng qua trước mặt con, khiến cho toàn bộ nước suối bị vẩn đục, con đã nhảy xuống suối để cố giữ cho nước sạch. Nhưng con càng cố thì nước càng đục. Con càng bước chân vào thì bùn càng nổi lên. Con thật là ngu ngốc. Đó không phải là cách giúp dòng nước trở lại trạng thái vốn có của nó. Đúng ra con chỉ cần ngồi chờ đợi, chỉ đơn giản ngồi chờ đợi thôi.
Mọi việc luôn xảy ra theo cách của chúng. Có những thứ bên ngoài chúng ta, nếu ta cứ điên cuồng muốn thay đổi, thì kết quả lại đưa đến điều ngược lại.
Đây là câu chuyện tôi đã đọc trong cuốn “Trò chuyện với vĩ nhân” của Osho. Thông điệp mà Đức Phật muốn truyền đạt cho Ananda còn nhiều ẩn ý sâu sắc hơn nhiều. Nhưng với tôi câu chuyện luôn gợi tôi liên hệ đến hình ảnh mình tức giận, thậm chí quát mắng khi con không làm theo những điều mình muốn.
Tôi cũng giống Ananda, tức giận bắt con phải tuân theo quy định ngay thời điểm ấy, cố gắng để “khuất phục” con. Nhưng có vẻ khi càng nghiêm khắc, càng tức giận con càng chống đối và bướng bỉnh hơn.
Câu chuyện đã tỉnh thức tôi. Khi tức giận chúng ta nên im lặng. Khi con không làm theo những quy định, những mong muốn của ta, hãy học cách im lặng và chờ đợi. Khi đã bình tĩnh hơn nhất định chúng ta sẽ suy nghĩ sáng suốt hơn.
Tôi vẫn nhớ như in lời của Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết trong cuốn “Giận” đó là “Khi giận bạn đừng làm gì cả”. Hành trình làm cha mẹ, chúng ta hãy thực hành thói quen “im lặng và không làm gì cả”. Cuộc sống luôn vận hành theo quy luật của tự nhiên. Học cách chấp nhận quy luật ấy sẽ giúp chúng ta thấy nuôi con nhẹ nhàng và đơn giản hơn rất nhiều.
Không ai tự nhiên sinh ra đã biết điều chỉnh được cảm xúc, nhất là những cơn giận dữ. Tôi cũng như bạn, cũng vẫn giận dữ với con trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên chúng ta đều cần phải học và thực hành. Cách tôi thực hành đó là tôi liên tưởng đến câu chuyện này, để giúp mình bình tĩnh hơn, chấp nhận những thứ bên ngoài mình thì mình không thể thay đổi bằng sự giận dữ. Những gì thuộc về con hãy để con chịu trách nhiệm.
Tôi học được câu nói rất hay như này “Khi bạn càng muốn con phụ thuộc vào mình, thì con sẽ không học được tính trách nhiệm”. Nghĩa là khi cha mẹ càng nhắc nhở thì con lại càng bị phụ thuộc, và khi làm sai con thường đổ mọi lỗi lầm lên vai cha mẹ.
Tôi cũng nhận thấy rõ rằng khi tôi bớt can thiệp vào con, im lặng quan sát con nhiều hơn, tôn trọng con nhiều hơn, trao quyền tự quyết để con tự do và độc lập nhiều hơn thì con cũng tự giác hơn.
