Chiều hôm ấy, khi đi mua đồ trong siêu thị Bon đòi mẹ mua kẹo nhưng mẹ không mua vì hôm đó không phải ngày con được mua.
Bon nói ghét mẹ. Tôi đã gọi Bon ra ngoài và nói chuyện nghiêm túc với con.
“Hôm nay không phải ngày con được mua theo quy định. Con có quyền tức giận. Nhưng con không có quyền nói những điều khiến mẹ cảm thấy tổn thương. Mẹ nói nhiều lần với con rằng mẹ rất buồn khi nghe con nói như vậy. Đây là lời nói thiếu tôn trọng mẹ. Lần cuối cùng mẹ nói là mẹ không muốn nghe câu Con ghét mẹ thêm lần nào nữa. Mẹ không làm gì sai để con nói ghét. Và con cũng lớn rồi để học được cách kiềm chế cảm xúc và điều khiển lời nói của mình”. Có lẽ chưa bao giờ mẹ tỏ thái độ gay gắt như thế nên Bon im lặng.
Về đến nhà Bon ngồi xuống ghế khóc nức nở, còn tôi thì chuẩn bị nấu cơm. Thế rồi tôi nghe thấy Bon vừa khóc vừa nói “Con xin lỗi mẹ vì đã làm mẹ bị tổn thương”. Tôi đến bên con ngồi cạnh Bon, ôm con vào lòng và nói “Mẹ cảm ơn vì Bon đã nhận ra lỗi của mình. Chúng ta không nên nói những điều khiến người khác tổn thương đúng không”.
Bên cạnh đó, tôi cũng trao đổi thêm với bố Bon rằng khi Bon có lời nói hay thái độ thiếu tôn trọng bố hoặc mẹ thì người còn lại sẽ phải “mắng” Bon ngay lúc đó để bênh vực người kia, và cho Bon thấy hành vi thiếu tôn trọng bố mẹ của mình là sai với những quy tắc ứng xử của gia đình.
Cách làm ấy cũng đã phát huy hiệu quả. Dần dần sau 1-2 tháng Bon đã đỡ hẳn việc nói ghét mẹ, và không có những thái độ thiếu tôn trọng lời mẹ nói.
Tôi cũng thủ thỉ cùng Bon rằng “Bon thấy bố mẹ có bao giờ nói hỗn với ông bà không nào. Vì bố mẹ biết là nếu với bố mẹ mình con không thể tử tế và tôn trọng thì con cũng sẽ không thể tôn trọng người khác được. Để làm một người tử tế, trước hết hãy yêu thương và đối xử tốt với bố mẹ của mình”.
Việc con nói “Con ghét mẹ” hoặc có những hành động không tôn trọng mẹ thì đó là hành vi khiến người khác cảm thấy bị tổn thương, thì nhất định bố mẹ nên nghiêm khắc đưa ra những cách xử lý dứt điểm để con không được phép vượt qua giới hạn đó.
Đây là một trải nghiệm vô cùng quý báu đối với tôi trên hành trình làm mẹ. Nếu ngay từ ban đầu khi con nói “Con ghét mẹ” và có hành động thiếu tôn trọng bố mẹ mà chúng ta không nghiêm khắc với con thì con sẽ nghiễm nhiên coi rằng làm tổn thương người khác cũng không sao, coi thường bố mẹ cũng không sao.
Đến bây giờ khi được mẹ giải thích và nghiêm khắc cho con biết đâu là giới hạn con không được phép làm con đã tự biết phán đoán đâu là những lời nói làm tổn thương người khác, đâu là hành động khiến cho bố mẹ buồn, đâu là hành động chưa tôn trọng bố mẹ.
Trải nghiệm này cũng giúp tôi nhận ra rằng bên cạnh sự kiên nhẫn và bao dung, thì với những hành vi liên quan đến đạo đức và nhân cách sẽ rất cần cách ứng xử kiên định và nghiêm khắc của cha mẹ. Bởi nó sẽ xây dựng cho trẻ nền tảng đạo đức vững chắc, và nuôi dưỡng năng lực giao tiếp quan trọng đó là biết quan tâm đến cảm xúc của những người xung quanh, và biết tôn trọng mọi người.
Ngạn ngữ Đức có câu “Bạn sẽ thông minh hơn nhờ trải qua những lỗi lầm của chính mình”. Trong quá trình nuôi dạy con không phải lúc nào cha mẹ cũng hoàn hảo và không mắc sai lầm. Sai lầm không sao cả. Điều quan trọng là chúng ta sửa chữa từ những sai lầm đó, bằng niềm tin và sự kiên định vào những giá trị quan mà mình tin tưởng là được.
Bố mẹ hãy xây dựng 4 giới hạn
– Việc đó có ảnh hưởng nguy hiểm đến tính mạng không
– Việc đó có ảnh hưởng đến người khác không
– Việc đó có ảnh hưởng đến xây dựng nhân cách và đạo đức cho con không
– Việc đó có ảnh hưởng đến xây dựng thói quen tốt cho con không
Để đưa ra những quy tắc, và biết mình nên mắng lúc nào và không nên mắng lúc nào, lúc nào nên để con trải nghiệm hay cấm đoán.
Những giới hạn này mình chia sẻ rất chi tiết ở cuốn “Kỉ luật mềm trong gia đình”. Bố mẹ hãy tham khảo nhé.
