Không dưới năm lần tôi nhận được các câu hỏi tương tự như thế này. Đây có lẽ là tâm sự của hầu hết các mẹ, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam, những người mà đa số đều phải vừa đi làm cả ngày vừa phải chăm con nhỏ. Một bên là ước muốn được làm công việc mình yêu thích, một bên là nỗi day dứt không đủ thời gian dành cho con, không hoàn thành trách nhiệm của một người mẹ luôn canh cánh trong lòng.

Bản thân tôi từ khi về Việt Nam, có lịch làm việc tương đối linh động và có nhiều thời gian quan sát con ở trường nhưng cũng có lúc rơi vào cảm giác ấy. Vì mới khởi nghiệp nên tôi phải dành nhiều thời gian và tâm sức chuẩn bị các chương trình hoạt động của trường lớp cũng như nội dung dạy học, dịch tài liệu…

Có những lúc mệt mỏi vì ngày nào cũng về muộn, thời gian dành cho con không được bao nhiêu, lại còn phải làm việc nhà, nấu nướng và để con tự chơi một mình, tôi từng nghĩ, liệu công việc hiện tại có đáng để mình đánh đổi thời gian cho con hay không? Nhưng những công việc mà tôi đang làm khiến tôi vô cùng hạnh phúc và thấy cuộc sống mỗi ngày trôi qua rất ý nghĩa. Tôi tin rằng khi tôi cảm thấy hạnh phúc, đó là món quà lớn nhất tôi có thể dành cho con sau này. Vì con cái sẽ không bị gánh nặng từ hai chữ “hi sinh” của bậc sinh thành, con thấy cha mẹ chúng luôn sống tích cực, là tấm gương để con nhìn theo học hỏi.

Nói thế không có nghĩa là chúng ta bỏ bê mọi việc chăm sóc con cho người khác, hoặc làm việc quên cả thời gian dành cho con. Vì vậy, học cách cân bằng mọi thứ trong cuộc sống này chính là chìa khoá quan trọng nhất. Học những kĩ năng sắp xếp để vừa hoàn thành công việc nơi công sở, vừa có thể dành thời gian chất lượng bên con chính là kĩ năng quan trọng nhất mà tôi luôn cố gắng trau dồi. Xin chia sẻ một vài cách tôi vẫn làm để những ai vừa muốn nuôi dạy con chu đáo, nhưng vẫn muốn theo đuổi ước mơ, sự nghiệp yêu thích của riêng mình có thể tham khảo.

1. Hãy đề ra kế hoạch dài hạn cho một năm, sau đó là cho từng tháng, và từng tuần, rồi từng ngày. Ví dụ như trong tháng này hay tuần này mình cần phải làm cái gì, khi viết rõ ràng ra sổ tay rồi thì sẽ biết chia nhỏ công việc ra nữa để đạt được mục tiêu đề ra và có thêm quyết tâm thực hiện. Bạn có thể sử dụng google calender để đánh dấu những mốc công việc quan trọng.

2. Mỗi ngày khi bắt đầu công việc ở công sở, hãy ghi ra tờ giấy nhỏ những việc chính cần giải quyết hôm nay là gì? Cần đánh giá lại cuối mỗi ngày xem hôm nay mình có thực hiện đúng mục tiêu đề ra không? Chia công việc sáng – chiều và theo dõi xem hiệu suất có đều như nhau hay không? Đặt ra thời gian cần hoàn thành cho mỗi mục tiêu.

Việc sử dụng những mẩu giấy nhỏ ghi chú, cuốn sổ tay, viết kế hoạch là điều rất hữu ích.

3. Với những người thường xuyên phải trao đổi công việc qua email, có thể tạo ra mẫu sẵn dành cho hai đối tượng, một mẫu dành cho thư từ với người cùng công ti, và một mẫu với khách hàng ngoài công ti. Như thế ta sẽ đỡ mất công viết đi viết lại những câu xã giao cùng nội dung, chỉ cần viết nội dung chính.

4. Buổi tối trước khi đi ngủ một tiếng thì không dùng smartphone, máy tính bảng hay làm việc trên máy tính, vì thời gian ngồi ôm các thiết bị ấy có thể gây trở ngại cho giấc ngủ ngon. Đây là việc rất cần thiết để tạo năng lượng tích cực cho ngày hôm sau.

5. Hãy thức dậy sớm 2-3 tiếng trước khi bắt đầu công việc ở công sở.

6. Trao đổi với chồng về công việc và chuyện chăm sóc con để cả hai cùng hợp tác, hỗ trợ nhau. Đừng ngại nhờ đến sự hỗ trợ từ ông bà hoặc thuê người giúp việc theo giờ nếu thấy mình không “ôm” hết được việc nhà cần làm.

7. Chuẩn bị bữa sáng từ tối hôm trước và đơn giản hoá bữa sáng. Nhà tôi có thói quen ăn sáng ở nhà và chồng tôi đi làm từ 6 giờ 20 phút mỗi sáng. Vì thế, những hôm nấu món ăn mất nhiều thời gian thì tôi đều chuẩn bị sẵn như ninh xương từ hôm trước để hôm sau nấu luôn. Bữa sáng của gia đình tôi trong tuần thường có 2-3 bữa ăn cơm, 1-2 bữa miến hoặc bánh đa, 2 bữa là bánh mì. Việc cắm cơm cho buổi tối thì tôi đều chuẩn bị từ sáng và hẹn giờ để buổi chiều về đến nhà là cơm đã chín rồi.

8. Khi đã về đến nhà thì toàn tâm dành cho con cái, gia đình: Mỗi ngày, cứ bước chân về nhà là chúng tôi có thói quen giũ bỏ hết mọi công việc, chỉ dành tâm trí cho con và làm việc nhà. Nếu có công việc cần làm thì tôi cố chờ đến sau khi con đi ngủ mới dậy làm tiếp.

9. Hướng dẫn con các kĩ năng tự phục vụ, tự lập: Ứng với mỗi giai đoạn phát triển của con, tôi đều cố gắng tập cho con những kĩ năng tự phục vụ để cha mẹ không phải làm thay con nữa. Ví dụ như khi về đến nhà con sẽ tự cất giày, ba lô, tự mở ba lô lấy khăn bẩn hay quần áo bẩn của ngày hôm đó đem về vị trí quy định cho mẹ giặt. Tiếp đến, tôi hướng dẫn Bon lấy khăn mới, quần áo mới cho ngay vào ba lô để chuẩn bị cho ngày hôm sau. Túi và ba lô đều được treo ở vị trí ngay gần cửa để con biết và tự giác làm.

Trước khi tắm, con và mẹ sẽ cùng chọn quần áo. Sau khi tắm con tự mặc quần áo và tự bỏ đồ bẩn của con vào sọt đồ giặt. Thói quen này tôi cũng phải mất cả 3-4 tháng kiên trì nhắc nhở con, vì thực hiện đều đặn mỗi ngày nên dần dần con đã quen và tự giác thực hiện.

Buổi sáng trước khi đi học 10 phút tôi đều nhắc Bon và cho thời gian dư ra một chút để con chuẩn bị mặc áo, đi giày, đeo ba lô. Tuy nhiên vẫn có những hôm con mè nheo, chậm trễ thì mẹ buộc phải chấp nhận vì có như thế mới là trẻ con, không để chỉ vì một vài việc nhỏ đó mà khiến hai mẹ con bắt đầu một ngày mới trong tâm trạng không vui.

10. Đào tạo anh/chị hỗ trợ cha mẹ chăm em: Tôi chưa sinh con thứ hai ngay cũng vì muốn Bon có thể học được những kĩ năng tự phục vụ tốt rồi để sau này hỗ trợ mẹ chăm sóc em. Chính vì không có ông bà ở cùng, không có ý định thuê giúp việc, và vẫn đi làm toàn thời gian, công việc của chồng lại bận rộn đến mức hầu như không thể hỗ trợ vợ vào những ngày trong tuần, thì việc dạy con lớn biết giúp cha mẹ làm việc nhà là điều rất cần thiết, ngay cả với con sau thì cũng cần dạy biết tự lập và tham gia làm việc nhà giúp gia đình.

11. Lên kế hoạch chơi gì với con: Tôi thường lên kế hoạch và in ra giấy là tháng này mình chơi gì với Bon, tuần này mình sẽ chú trọng đọc truyện gì, rèn kĩ năng gì cho con vì có thể những lúc lu bu bận rộn mà không nhớ ra. Trong những lúc làm việc nhà tôi đều xen kẽ các hoạt động đó để khi con làm/chơi thì mẹ vẫn có thể thi thoảng đưa mắt quan sát được.

12. Phòng khách là nơi để cả gia đình sum họp: Tủ sách nhà tôi được đặt ở tất cả các phòng, con có thể thấy và lấy sách đọc bất kì lúc nào. Mọi đồ chơi của Bon cũng được sắp xếp ở phòng khách để mẹ và con có nhiều thời gian chơi cùng nhau nhất.

13. Điều cuối cùng tôi muốn nói đó là, khi bạn đã lựa chọn cái gì thì hãy luôn có trách nhiệm với lựa chọn ấy.

Trong cuốn sách Dạy con tự lập bằng yêu thương của tác giả Sugahara Yuko mà tôi dịch có một đoạn đại ý rằng: “Khi ai đó lấy lí do có con nhỏ để biện minh cho việc không hoàn thành nhiệm vụ ở công ti, thì cũng có nghĩa họ sẽ lại lấy lí do bận việc ở công ti biện minh cho chuyện không quan tâm và chăm sóc con tốt. Chỉ khi với nhiệm vụ nào ta cũng đặt trách nhiệm phải làm để đạt hiệu quả cao nhất thì cả sự nghiệp lẫn chuyện nuôi dạy con mới có thể thành công được. Nếu ta còn kiếm cớ đổ lỗi lòng vòng thì ta chẳng bao giờ chịu trách nhiệm với chính mình cả.” Tôi thấy điều này rất đúng, nên hồi còn làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tôi không dám lấy việc có con nhỏ để bỏ bê công việc ở phòng nghiên cứu, ngay cả bây giờ khi đang làm công việc ở trường mầm non cũng vậy.