Nguyên lí chiếc cốc và giáo dục sớm

Không có mô tả ảnh.
Trong một buổi chia sẻ ở Nghệ An, mình đã nói chuyện với các bố mẹ quan điểm của mình về giáo dục sớm dựa trên những kiến thức giáo dục sớm mình đã tìm hiểu ở Nhật.
Nếu ví von năng lực hấp thu của con là một chiếc cốc. Bạn muốn con là chiếc cốc nhỏ chứa đầy nước bây giờ, hay là chiếc cốc to để chứa được thật nhiều nước sau này. Hình ảnh ẩn dụ ví von này là cách giải thích tốt nhất cho phương pháp giáo dục sớm nhồi nhét kiến thức, và phương pháp giáo dục sớm đúng đắn để giúp trẻ phát huy được năng lực nội tại tiềm tàng và khả năng sáng tạo của bản thân ở giai đoạn 0-6 tuổi.
Chiếc cốc được ví như khả năng của con người với sự sáng tạo và trí tưởng tượng vô hạn, còn nước được ví như tri thức-kiến thức mà con người có thể dung nạp được. Giai đoạn 0-6 tuổi, điều quan trọng nhất không phải là cho đầy nước vào chiếc cốc nhỏ mà là tạo ra một chiếc cốc càng to càng tốt để đựng được nhiều nước-tri thức sau này.
Triết lí giáo dục của Steiner cũng gần như này và rất nhiều nhà giáo dục của Nhật cũng có quan điểm giống như vậy. Mình cũng rất thích triết lí giáo dục của Steiner, vì nó cho mình cảm giác nuôi con bình an, và nó phù hợp với tính cách cũng như những sở trường của mình để áp dụng theo cho con. Ở stt này mình không nói đến phương pháp Steiner.
Vì bản chất của giáo dục không phải là nhồi nhét cho con người được bao nhiêu tri thức, mà là giúp con người có hứng thú, tò mò thích tìm tòi với tri thức hay lĩnh vực nào, cũng như những kỹ năng cần thiết để đạt được điều mình khát khao ấy. Hay nói cách khác là tự bản thân mỗi người sẽ phát huy được hết khả năng sáng tạo, cá tính riêng của mình, tìm ra được mục đích sống lớn nhất của đời mình là gì, và đây là cái mà duy nhất Thượng Đế chỉ dành riêng nó cho ta mà thôi. 0-6 tuổi chính là giúp con xây dựng cái khung để dung nạp những điều ấy.
Với những trải nghiệm thực tế của một người mẹ đang cho con học ở mầm non Nhật, có vài điểm giáo dục mình rất thích vì nó góp phần giúp con xây dựng một chiếc cốc to đúng như những gì mình muốn định hướng trong việc giáo dục con.
1. eurhythmics (リトミック) học qua âm nhạc
Nếu bạn nào đọc Totto chan cô bé bên cửa sổ rồi thì sẽ biết phương pháp học qua âm nhạc để rèn các kỹ năng về 3 phương diện chính (tâm hồn, thể chất, cá tính riêng). Hàng tuần trẻ đều có 2-3 tiết eurhythmics để vui chơi tập thể, hát múa theo tiếng nhạc, có kèm các đạo cụ, sử dụng toàn thân hay dùng ngón tay…eurhythmics ở VN chắc tương tự với cảm thụ âm nhạc của Solart hay là múa hát.
Thông qua việc tiếp xúc một cách vui vẻ với âm nhạc, trẻ sẽ hình thành thói quen biểu hiện bản thân một cách rất tự nhiên vì nghe nhạc rồi tưởng tượng và biểu hiện nó bằng cơ thể hay hành động. Đồng thời vừa rèn kỹ năng phản xạ với nhịp điệu nuôi dưỡng ý chí cho bản thân, sự hứng thú, sáng tạo, khả năng tập trung, và cá tính riêng . Và cùng chơi với bạn bè (học theo group) sẽ giúp trẻ bớt tính hiếu thắng hung hăng mà hợp tác với bạn bè. Trẻ được tiếp xúc với âm nhạc sẽ nuôi dưỡng tính cảm thụ phong phú với nghệ thuật.
2. Vẽ và tạo hình
Đây là môn mình rất thích vì nó nuôi dưỡng cảm thụ nghệ thuật, khả năng sáng tạo, sự tập trung, điều tiết tinh thần, và kỹ năng vận động tinh của các ngón tay ứng với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Đề tài vẽ và tạo hình luôn gắn liền với yếu tố thiên nhiên và thời tiết, khí hậu, văn hóa mà trẻ được tiếp xúc hàng ngày, để giúp trẻ dễ dàng liên tưởng và cảm thụ hơn.
Ví dụ như mùa xuân tháng 4 có sakura thì tháng đó sẽ có tiết học vẽ hoa sakura, tháng 5 có lễ hội Koinobori cho trẻ em thì sẽ tập vẽ và dán theo chủ đề đó. Trẻ học cách quan sát, sau đó biểu hiện nó lại trên tác phẩm của mình. Vì mình rất thích vẽ nên mình cũng khoái chơi với Bon ở nhà trò này. Độ tuổi này Bon biết nhiều hơn 1 chút nên có thêm nhiều đề tài để hai mẹ con cũng chơi, ngoài giờ chơi trên lớp.
3. Đi dạo trong thiên nhiên để rèn kỹ năng quan sát
Năng lực quan sát và sờ, chạm vào mọi sự vật rất quan trọng ở thời kỳ này, vì trẻ sẽ nhận thức mọi sự vật thông qua 5 giác quan: sờ (cầm nắm), nhìn, nghe, ngửi, nếm ở mỗi trải nghiệm lặp đi lặp lại hàng ngày này. Trẻ con đi dạo công viên mỗi ngày để nhìn để nghe tiêng chim tiếng gió, cầm cát, sờ lá, ngửi hoa ngắm hoa…chính là rèn 5 giác quan.
Trẻ được chạy nhảy, được leo trèo để rèn luyện thể lực và kỹ năng vận động. Trên hết là việc gần gũi với thiên nhiên se nuôi dưỡng tâm hồn phong phú, hướng thiện và sống điều hòa với thiên nhiên, tích lũy những trải nghiệm khi lớn lên.
4. Đọc ehon mỗi ngày và nhiều lần trong ngày
Việc rèn cho Bon thích ehon và có sự hứng thú đặc biệt với mọi ehon về ô tô là điều khiến mình thích thú nhất. Ở nhà trẻ tụi trẻ con đứa nào cũng chăm chú ngồi nghe, đôi khi còn há hốc miệng nhìn cô đọc ehon đến là buồn cười. Và mình cũng thật sự vui vì đã góp 1 phần nhỏ giúp nhiều em bé ở VN trở nên yêu mến ehon ^^.
5. Nếp sinh hoạt nhịp nhàng, khoa học, giáo viên ứng xử nhẹ nhàng tôn trọng trẻ
Cái này mình có kể ở những stt trước rồi. Thói quen sinh hoạt nhịp nhàng để giúp tâm hồn trẻ nhịp ngàng bình an theo, chỉ khi ấy trẻ mới thư thả để dung nạp những kích thích khác. Rèn thói quen tự giác, tự lập có tính kỷ luật để nuôi dưỡng động lực cố gắng
6. Không cần quá nhiều đồ chơi
Lớp của Bon trong giờ chơi chung cô giáo chỉ đưa ra 1-2 đồ chơi để các bạn chơi chung. Các bạn có thể giành nhau đồ chơi, cãi nhau, thì đó cũng là trải nghiệm giúp các bạn học được cách nhường nhịn, chờ đợi theo thứ tự, hợp tác trong tập thể. Cơ sở vật chất không phải là yếu tố quan trọng nhất trong mắt phụ huynh Nhật.
Nuôi dưỡng tính cảm thụ đa dạng là mục tiêu mình rất muốn dạy Bon. Vì mỗi đứa trẻ là một nhà nghệ thuật nhí theo cách rất riêng của chúng, mỗi đứa trẻ đều mang một trái tim của Phật nên khi trẻ còn nhỏ, càng được tiếp xúc với thiên nhiên, và nghệ thuật càng tốt cho trẻ.
Vì với trẻ con, mỗi kích thích cần phải được lặp đi lặp lại mới giúp kỹ năng đó hình thành ăn sâu nào não bộ (tốc độ xử lí của não bộ rất chậm nê mới cần lặp đi lặp lại). Vì thế với mình việc tiếp xúc hay trải nghiệm trong thiên nhiên không nhất thiết phải là cho con đi chơi xa, mà chỉ cần là việc được đi dạo ở công viên, ngõ xóm hàng ngày như một thói quen cũng vẫn tốt.
Đó là lí do mỗi ngày đón Bon mình đều làm 2 việc là cùng Bon ngắm khu trồng hoa ở nhà trẻ, và cùng Bon đùa nghịch chạy nhảy dưới ngõ khu mình ở, đi qua nhà hàng xóm ngắm hoa, trò chuyện với ông bà già và chơi với chó.
Còn cuối tuần thì đi công viên xa xa chút để chơi.
Mình nghĩ khi đọc bài này, nhiều mẹ sẽ thở phào nhẹ nhõm, hóa ra nuôi con chỉ cần là tích lũy những việc làm vô cùng đơn giản mỗi ngày mà thôi phải không nhỉ.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN