Trích từ cuốn sách tham khảo ”子どもの脳は朝ごはんで決まる-小山浩子” tạm dịch “Bữa sáng sẽ quyết định trí thông minh của trẻ-Koyama Hiroko, chuyên gia dinh dưỡng)
1. Bộ não thông minh khỏe mạnh cần được nuôi dưỡng từ bữa ăn hàng ngày
Giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi bộ não của trẻ hoàn thiện tới 90%, và đến 12 tuổi là đạt 100% bộ não của người trưởng thành. Vì thế dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày thời kì ấu thơ và tiểu học sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của con bạn.
Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày vì nó là nguồn cung cấp dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể hoạt động cả một ngày. Nên dinh dưỡng của bữa sáng sẽ quyết định đến khả năng làm việc cả một ngày cho bộ não.
Dưới đây là 5 nguyên tắc vàng cho bữa sáng để trẻ có một bộ não thông minh ở giai đoạn vàng từ 0 đến 6 tuổi.
Nguyên tắc 1: Tinh bột với chỉ số đường thấp Low GI (Glycemic Index-chỉ số đường gluco)
Tinh bột sẽ cung cấp năng lượng giúp bộ não hoạt động được ổn định, vì thế bữa ăn không thể thiếu tinh bột. Nhưng cơm trắng hay bánh mỳ trắng lại khiến cho chỉ số đường glucose lên não tăng nhanh quá, lúc này để giảm lượng đường ở não xuống, insurin được tiết ra, thì ngược lại nó lại khiến bộ não bị hết năng lượng, khiến khả năng tập trung của bộ não giảm xuống, dẫn đến buồn ngủ.
Điều này có thể lí giải cho hiện tượng rất nhiều học sinh Việt Nam, dù buổi sáng đã ăn một tô phở rất to nhưng cứ đến tầm giữa buổi 10-11g trưa là rơi vào trạng thái buồn ngủ, ngủ gục trong giờ nghe giảng. Chỉ vì bộ não đã bị lấy hết năng lượng quá nhanh mà thôi.
Chính vì thế tinh bột cần cung cấp là loại chỉ số đường thấp (low GI) như gạo trộn các loại hạt kê, gạo lứt bởi các loại hạt này khiến chỉ số đường tăng từ từ và ổn định hơn rất nhiều cơm trắng, và bánh mỳ trắng.
Nếu ăn cơm trắng, bánh mỳ, mỳ bún thì nên kết hợp cùng các thực phẩm khác có chỉ số GI thấp như: sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai, trứng, các loại đậu, rau xanh, rong biển, nấm, và hoa quả.
Nguyên tắc 2: DHA trong cá là chìa khóa giúp bộ não “linh hoạt, thông minh”
Bộ não thông minh chính là một bộ não “linh hoạt, mềm dẻo” nơi các tế bào não kết hợp với nhau linh hoạt nhất. Và dầu cá DHA hay Omega 3 trong cá chính là chất “bôi trơn” giúp cho bộ não linh hoạt, nâng cao khả năng học tập (vì 60% bộ não là chất béo).
DHA giúp thúc đẩy hoạt động các khớp nối truyền và nhận thông tin giữa các tế bào thần kinh (Synapse), làm cho khả năng kết nối thông tin, khả năng học tập tăng cao. Đại học Stanford đã làm một bản điều tra nghiên cứu về ảnh hưởng của việc hấp thu DHA với thành tích học tập cho đối tượng trẻ 5-12 tuổi, kết quả cho thấy sau 3 tháng hấp thu DHA, khả năng đọc và viết của trẻ được cải thiện rất nhiều.
Nguyên tắc 3: Lecithin, protein trong đậu nành, trứng sẽ giúp tăng khả năng ghi nhớ của não
Lecithin trong đậu nành hay trứng sẽ giúp gia tăng số lượng chất dẫn truyền thần kinh, vừa làm cho chúng truyền thông tin cho nhau nhanh hơn, nhịp nhàng hơn. Khi thông tin được truyền nhiều hơn, nghĩa là khả năng ghi nhớ của bộ não cũng tăng lên. Axit amin là nguyên liệu tạo nên chất dẫn truyền thần kinh, và có nhiều trong Protein. Vì thế cung cấp protein từ thịt hay cá cho não là điều rất cần thiết. Đây là nguyên tắc rất cần thiết cho bữa sáng để giúp trẻ có thể tiếp thu bài tốt ở trường.
Nguyên tắc 4: Cung cấp Canxi từ sữa, cá, tảo biển và bổ sung khoáng chất khác
Canxi vừa là thần dược an thần tự nhiên của não, vừa giúp cho chất dẫn truyền thần kinh làm việc nhịp nhàng. Không chỉ canxi mà các vitamin và chất khoáng khác cũng rất cần thiết như sắt, Magie, Kali và có nhiều trong cá, đậu, tảo biển, rau quả.
Nguyên tắc 5: Vitamin từ rau, hoa quả là “người hỗ trợ” các chất khác nuôi dưỡng não bộ
Vitamin chính là “người hỗ trợ” cho các chất khác như tinh bột, DHA, Lecithin, Protein làm việc trong quá trình giúp việc não bộ lớn lên.
Các chất như DHA, Lecithin rất dễ bị oxi hóa, nhưng chất chống oxi hóa trong rau, quả sẽ phòng ngừa việc não bị oxi hóa, trong đó quan trọng nhất là vitamin E, C.
Dưới đây là một vài mẹo kết hợp các chất dinh dưỡng để tăng tính hiệu quả khi chế biến chung:
– DHA và vitamin E: cá kết hợp cùng rau xanh, rau vàng, các loại hạt
– Vitamin B12 và axit citric: vitamin B12 giúp trẻ nâng cao khả năng tập trung và có nhiều trong phô mai, sò, hến, cá xanh, gan lợn nên kết hợp cùng các loại xam quýt chua như chanh, cam, dâu tây, dứa, kiwi
– Lecithin và vitamin C: Lecithin giúp nâng cao khả năng ghi nhớ có trong các loại đậu, trứng nên kết hợp cùng các rau xanh, hoa quả để nâng cao hiệu quả hấp thụ.
– Vitamin B và Kẽm, thành phần sắc tố: Vitamin B có nhiều trong thịt heo, đậu, sữa kết hợp cùng với các thực phẩm nhiều kẽm như sò hến, phô mai. Các thực phẩm khác như cà chua, cà rốt, cá hồi giúp bộ não tránh bị oxi hóa và kết hợp cùng nhau sẽ tăng thêm hiệu quả
Trong thời kỳ trẻ học thi thì người Nhật thường cho trẻ ăn bữa sáng gồm đậu tương thối natto cùng rong biển để giúp bộ não tăng khả năng ghi nhớ. Đây cũng là bí quyết mình từng xem trong bộ phim rất nổi tiếng của Nhật là “Dragon Sakura” -một bộ phim cực hay về giáo dục (các bạn xem thử trên youtube nha). Và mẹ nào có con học thi thì thử chú ý đến yếu tố này nha.
