“Suy nghĩ cho người dùng tiếp theo”-một nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Nhật
Thói quen hành động luôn “Suy nghĩ cho người dùng tiếp theo” có lẽ là một trong những văn hóa ứng xử khiến người nước ngoài cảm thấy ngưỡng mộ nhất ở người Nhật. Một trong những ấn tượng thú vị của những du khách lần đầu đến tham quan nước Nhật là họ không khỏi ngạc nhiên bởi ở bất kỳ nhà vệ sinh công cộng nào cũng dễ dàng bắt gặp dòng chữ “Hãy xử dụng sạch sẽ cho người dùng tiếp theo”.
Bạn có biết vì sao những nhà vệ sinh của Nhật luôn được đánh giá là sạch sẽ nhất trên thế giới không? Nó sạch sẽ không chỉ vì nhân viên lau dọn hàng ngày, mà còn bởi mỗi người dân Nhật luôn ý thức rằng sử dụng xong cần phải giữ sạch sẽ, để nó trở về nguyên tình trạng ban đầu cho người dùng tiếp theo. Có thể không giữ sạch sẽ cũng chẳng ai biết mình làm, vì nơi công cộng mà. Nhưng với người Nhật họ nghĩ rằng, dù người tiếp theo có là người quen hay không quen biết đi nữa, thì việc sử dụng bồn vệ sinh sạch sẽ rồi bước chân ra cũng khiến tâm trạng mình “khoan khoái”. Chính suy nghĩ “Vì người khác cũng là vì chính mình” mới là ý thức cốt lõi tạo nên thói quen ấy.
Ngay từ khi còn nhỏ trẻ em đã được gia đình, nhà trường dạy dỗ thói quen hành động này trong đời sống hàng ngày. Từ những điều rất nhỏ như thấy giấy vệ sinh hết thì thay cuộn khác cho người dùng sau. Khi đi chơi ở nơi công cộng sau khi chơi xong phải biết để đồ lại chỗ cũ, thu dọn rác do mình xả ra.
Chính vì lí do đó bất cứ người Nhật trưởng thành nào cũng biết thể hiện văn hóa ứng xử đó ở nơi mình học tập và làm việc. Ở văn phòng hay phòng nghiên cứu, ví dụ nếu dùng hết giấy in rồi phải biết đi lấy giấy bỏ thêm vào cho người dùng tiếp theo. Có chú ý gì đều ghi lại để người tiếp theo biết. Đặc biệt là mỗi phòng thí nghiệm (như phòng nghiên cứu của tôi chẳng hạn), luôn có một cuốn sổ ghi lại những lỗi phát sinh và cách giải quyết để người sử dụng tiếp theo biết cách khắc phục nếu gặp sự cố tương tự. Hay cá nhân thấy có những gì hơi khác bình thường cũng đều ghi chú lại để cho người sau tham khảo. Đó chỉ là những nguyên tắc rất cơ bản trong thói quen học tập và làm việc nơi ở trường học, công sở.
Trên đây chỉ là vài ví dụ rất nhỏ trong vô vàn những tình huống hàng ngày bạn có thể nhìn thấy văn hóa ứng xử “Suy nghĩ cho người tiếp theo” của người Nhật.
