1. Khi trẻ không tập trung thì phải làm sao
Các mẹ có con nhỏ tầm khoảng 6 tháng đến 1 tuổi thường hay đặt câu hỏi với tôi là bé không tập trung nghe mẹ đọc mà chỉ thích lật giở sách thì phải làm sao.
Giai đoạn đầu khi trẻ còn nhỏ và mới làm quen với ehon thì chỉ cần trẻ tập trung nhìn vài giây hay vài chục giây thôi cũng được. Trẻ có thể cầm gặm hay liếm hoặc giằng lấy lật, hoặc muốn xé cũng được (khi trẻ định xé thì hãy thay bằng tờ giấy hoặc tờ báo). Đôi khi đang nghe đọc giữa chừng là trẻ chán bỏ đi chơi trò khác cha mẹ cũng đừng lấy đó làm thất vọng. Vì cha mẹ càng kỳ vọng muốn con nghe hết truyện sẽ càng dễ nảy sinh sự thất vọng, tâm trạng không còn vui vẻ nữa. Chỉ cần trẻ vui vẻ hứng thú với việc tiếp xúc với ehon ở giai đoạn đầu này là đạt mục tiêu.
2. Nếu trẻ xé sách thì phải làm sao?
Việc trẻ xé sách nó là một dấu hiệu của thời kì mẫn cảm với vận động tinh, chủ yếu xảy ra ở trẻ tầm 1 đến 2 tuổi. Vì thế nếu thấy trẻ xé sách thì bố mẹ hãy đưa cho trẻ tờ giấy hoặc báo có thể xé được thay cho cuốn ehon. Hãy tạo những trò chơi để trẻ được xé giấy thật nhiều như xé toạc, xé theo dải, xé vụn, đến khi trẻ đã chán việc xé rồi thì chắc chắn bé sẽ không xé sách nữa đâu.
Đồng thời dạy trẻ rằng ehon là để đọc chứ không phải để xé. Mỗi lần đọc ehon bố mẹ hãy nói với trẻ rằng ehon là người bạn của mình, mình hãy giữ gìn cẩn thận nhé, nếu xé rách là bạn ehon sẽ buồn lắm đó.
3. Làm sao để dụ trẻ đọc những cuốn ehon khác
Cách tôi thường làm với Bon khi muốn dụ Bon đọc thêm những cuốn ehon khác mà mẹ chọn nhưng không phải là chủ đề mà con thích đó là đưa ra quy tắc: Mỗi ngày hãy đọc 1 cuốn do con chọn, 1 cuốn do ba mẹ chọn. Thường thì bao giờ con cũng nấn ná đòi đọc thêm nữa dù đã đọc hết số ehon chọn để đọc tối nay rồi, vì thế tôi sẽ chọn cuốn mình thích và hỏi xem con có đồng ý hay không. Nhờ cách này mà tôi dần dần dụ được Bon đọc thêm rất nhiều ehon khác ngoài những chủ đề về ô tô hay phương tiện giao thông. Và đến khi 3 tuổi thì sở thích của con đã mở rộng ra rất nhiều so với thời 2 tuổi là chỉ thích mẹ đọc những cuốn mình thích thôi.
4. Nếu bé cứ đòi đọc đi đọc lại 1 cuốn thì phải làm sao?
Câu trả lời là không sao cả. Tôi từng được nghe câu chuyện của một bà mẹ kể là con trai cô ấy đòi đọc đi đọc lại cuốn “Bé Trứng”, cả chục lần trong một buổi tối, mà cô không thể hiểu được có thứ gì trong cuốn ehon bé nhỏ ấy lại hấp dẫn trẻ con đến vậy. Những trẻ 2 tuổi thường rất thích đọc lặp đi lặp lại một cuốn ehon.
Việc đọc mãi một cuốn sách với người lớn là điều nhàm chán, nhưng với trẻ nhỏ, mỗi lần đọc là một lần trẻ khám phá ra một điều thú vị, có thể là logic, có thể là tình tiết, có thể là những khái niệm mới, có thể là bản thân nhân vật, có thể là ngôn ngữ,… Những phát hiện mới ấy giúp tư duy và trí tưởng tượng, khả năng lý giải và sự tập trung của trẻ được nuôi dưỡng.
Vì thế mỗi ngày bé có thể đòi đọc cả 10-15 cuốn ehon hay có khi chỉ đòi đọc duy nhất 1-2 cuốn bé thích cũng đều không vấn đề gì. Miễn sao cha mẹ để bé làm theo mong muốn của bản thân là được.
5. Khi hai anh (chị) em chênh tuổi nhau thì đọc ehon như nào
Giả sử nhà bạn có một bé 4 tuổi với 1 bé 1 tuổi mà nếu đọc một cuốn ehon thì chắc chắn sẽ có đứa ngủ hoặc phá bĩnh, và đứa còn lại thì rất tập trung nghe. Nếu có thể hãy chia thời gian đọc cho mỗi trẻ vào thời điểm khác nhau. Hoặc là hãy trao nhiệm vụ cho đứa lớn để đứa lớn có cảm giác mình “ra dáng anh chị” như là chọn truyện đọc cho em nghe, hoặc nếu biết đọc rồi thì sẽ thay mẹ đọc cho em nghe. Cha mẹ hãy nhớ là làm gì cũng nên ưu tiên anh chị lớn nhé, có như vậy thì hai anh (chị) em mới hòa thuận được.
6. Sao con nhà mình lại không tập trung như con nhà người ta
Rất nhiều tình huống các mẹ thắc mắc về việc trẻ không tập trung đều là do sự so sánh và kì vọng quá mức của bố mẹ vào con cái. Thấy các bố mẹ khác khoe rằng con nhà họ tuổi này có thể tập trung ngồi nghe hết một câu chuyện dài, hoặc có thể kể lại vanh vách đúng nội dung câu chuyện đã được đọc, thế mà con nhà mình thì chẳng tập trung gì, liệu mình có đang làm sai cách?
Mỗi đứa trẻ có một sở thích và sự hứng thú khác nhau, một mức độ tập trung khác nhau, vì thế bố mẹ chỉ cần nhìn vào chính con mình để quan sát thôi. Việc so sánh sẽ dễ gây ra tâm lý nặng nề, mà mục tiêu đọc ehon của chúng ta dành cho con là gì, chẳng phải là những giây phút vui vẻ thoải mái, chẳng phải là lộ trình cả 10 năm phía trước hay sao. Vì thế chỉ cần bố mẹ quan sát xem bé nhà mình thích đọc về chủ đề nào mình sẽ tập trung vào những ehon đó, sự tập trung có tiến bộ lên so với chính bản thân trẻ hay không.
Ngoài ra mỗi đứa trẻ có một phong cách học tập khác nhau. Những trẻ có thể kể lại vanh vách nội dung câu chuyện, từng lời thoại của nhân vật là những trẻ có phong cách học tập sao chép, nghĩa là bộ não học tập bằng sao chép lại các thông tin.
Nhưng có những trẻ học bằng tai, không cần tập trung nhìn vào hình nhưng chỉ cần nghe đọc thôi là trẻ cũng nhớ được nội dung rồi. Có những trẻ học theo phong cách tổng hợp thông tin, trẻ nghe rồi sẽ tự tổng hợp và xử lí thông tin trong não bộ và diễn giải nó ra theo ngôn ngữ của mình chứ không phải là sao chép y nguyên những lời trong truyện.
Quan trọng nhất là bố mẹ hãy xem con có hứng thú với việc đọc ehon hay không thôi.
