Đọc sách hàng ngày cùng con, và có từ điển để tra khi cần thiết
1. Đọc sách cùng con
Chuyện học tiếng Việt luôn là ưu tiên quan trọng nhất ở giai đoạn tiểu học. 4 kỹ năng nghe, nói, đọc viết là nền tảng để hình thành kỹ năng tư duy sâu cho con sau này. Nhiều bố mẹ than phiền rằng con không thích học văn, viết văn. Theo mình nghĩ một phần vì các con ít được nghe bố mẹ đọc sách, đọc sách cùng bố mẹ, rồi tự đọc sách sau này. Bởi vì đọc sách nhiều là điều rất cần thiết để giúp trẻ có nền tảng từ ngữ phong phú. Giai đoạn mầm non trẻ con chỉ đọc sách thụ động, nhưng khi lên tiểu học con sẽ cần phải chuyển sang đọc sách chủ động.
Mình làm gương cả 6 năm qua là đọc to thành tiếng để con học theo, và bây giờ dù con đã biết đọc sách mình vẫn dành thời gian đọc cho con nghe. Giai đoạn lớp 1-2-3 mình luôn yêu cầu con hàng ngày đọc to thành tiếng. Khi làm bài tập con cũng có thói quen đọc to câu hỏi.
Đọc sách rồi trao đổi cùng con về nội dung cuốn sách. Cùng xem một bộ phim, một trận bóng đá, một vấn đề thời sự…cũng đều là cơ hội tốt để bố mẹ dạy trẻ kỹ năng giao tiếp và kỹ năng nói ra chính kiến của mình.
Mình thấy lớp 2 các con bắt đầu học về từ nhiều nên đây là thời điểm thích hợp để mua từ điển tiếng Việt, và mình chọn cuốn Từ điển tiếng Việt do GS Hoàng Phê chủ biên cũng khá ưng ý (ảnh bên dưới có hình cuốn từ điển). Bạn Bon nhà mình dạo gần đây liên tục hỏi từ này từ kia nghĩa là gì thì mình cùng con tra từ điển giấy, và đánh dấu những từ đã tra. Sau đó mình cho con cuốn sổ nhỏ để con ghi ra những từ con không hiểu nghĩa.
Mình thấy con đang ở giai đoạn mẫn cảm ơn từ ngữ nên nhiều khi con dùng từ rất thú vị. Bố mẹ để ý nhé để đừng bỏ lỡ giai đoạn của con.
Về vấn đề đọc sách mình sẽ có bài chia sẻ cụ thể hơn, kèm review các cuốn sách hay cho từng độ tuổi tiểu học ở bài khác nhé.
2. Luyện viết chính tả từ lớp 1-2- 3 để nâng cao năng lực tiếng Việt
Mình vẫn rất coi trọng việc luyện viết chính tả cho con vì nó có nhiều lợi ích. Nhưng mình sẽ tìm cách làm thế nào để lồng ghép được nhiều mục tiêu cho cùng 1 công việc.
Và giai đoạn lớp 1-2-3 việc luyện viết chính tả hàng ngày là một việc làm cực kì hữu ích cho việc viết của con, và cả việc nâng cao năng lực đọc hiểu tiếng Việt.
– Giúp con học cách viết cẩn thận, tỉ mỉ và dần dần không ghét việc viết nữa
– Con học được cách trình bày văn bản đúng, viết hoa ở đâu, sau dấu chấm phẩy phải như nào, cách cấu thành đoạn văn hay bài văn…
– Khi vừa đọc to vừa chép lại giúp trẻ hiểu được từ vựng tiếng Việt kỹ hơn, đó là nền tảng cho quá trình viết Văn sau này. – Giúp trẻ nâng cao năng lực đọc hiểu văn chương
3. Luyện như thế nào?
– Phải viết hàng ngày, ít hay nhiều vẫn duy trì
– Đều đặn mỗi ngày mình giao bài tập cho Bon là con hãy chép lại chính tả từ 1 đoạn văn từ SGK, hoặc là vài khổ thơ trong các cuốn thơ, hoặc 1 đoạn ở truyện con thích. Văn bản chọn lựa cần được trình bày chuẩn mực, ngôn ngữ đẹp để khi con vừa đọc to vừa chép lại đồng thời con học được tiếng Việt đẹp.
– Ban đầu con khó chịu cau có. Mình giải thích lí do cần con luyện viết với những lí do mình nói ở mục 1.
– Khi con chống đối chưa hợp tác ba mẹ hãy nhớ nguyên tắc: 7 phần khen ngợi-khích lệ và 3 phần la mắng nghiêm khắc. Mình cũng phải gò con dần dần, hôm nào con chán thì cho con viết ít hơn một chút, nhưng nhất định phải viết. Trẻ con tiểu học vẫn sợ uy của ba mẹ, và con chưa hiểu hết được giá trị ba mẹ đang rèn nên phải kiên trì nói chuyện, và nhắc nhở để con vào nếp.
Sau đó hãy luôn khen ngợi việc con đã rất kiên trì, rất chăm chỉ, rất cố gắng, mẹ thấy con viết ngày càng đẹp hơn rồi, nhanh hơn rồi, đã tập trung viết hơn rồi, sau một thời gian luyện con đã tiến bộ rõ rệt con thử nhìn vở của mình xem.
– Môn học nào cũng vậy. Đều cần phải có sự kiên trì luyện tập hàng ngày thì mới thành công.
Tập viết chính tả chỉ sau 2-3 tháng Bon không còn ngại viết nữa, và viết nhanh hơn
4. Không nên chọn quá nhiều mục tiêu để dàn trải
Ba mẹ hãy xác định mục tiêu cần rèn cho con và tập trung vào mục tiêu đó. Mình rất coi trọng việc con thành thạo 4 kỹ năng nghe nói đọc viết tiếng Việt, tính toán cộng trừ nhân chia ở tiểu học nên chỉ chú trọng vào việc đó. Mỗi độ tuổi sẽ chia ra mức độ khác nhau. Mỗi lớp lại có một mục tiêu khác nhau.
Nhiều ba mẹ khó khăn chính là vì ôm đồm nhiều môn quá, bắt con làm nhiều quá khiến con chán. Với gia đình mình thì lớp 1 cần con đọc và viết thành thạo. Lớp 2 sẽ là viết đúng chính tả và biết cách trình bày văn bản, viết đoạn văn ngắn. Lớp 3 sẽ là tóm tắt được tác phẩm ngắn, viết được bài văn ngắn. Lớp 4-5 sẽ viết tưởng tượng, tóm tắt được truyện dài.
5. Khi con chép chính tả thành thục rồi thì làm gì tiếp
Nói chuyện cùng con sau khi đọc sách. Từ lớp 1-2 ba mẹ hãy thực hành thói quen này. Kể cả những bạn lớp 3-4-5 nếu chưa muốn viết tóm tắt truyện sau khi đọc thì ba mẹ hãy cứ để trẻ có thói quen tập nói nội dung câu chuyện sau khi đọc cũng được nhé. – Hỏi trẻ về cảm xúc của mình về cuốn sách đã đọc, Cụ thể mình thích ở điểm nào, Vì sao.
– Bố mẹ thấy cái này hay, còn con thì sao
– Chọn những truyện có liên quan đến trải nghiệm bản thân thì giúp trẻ dễ nói hơn
– Khi trẻ nói được ra điều mình suy nghĩ bằng ngôn ngữ của mình thì năng lực biểu hiện của trẻ đã tiến bộ, từ đó trẻ cảm thấy viết dễ hơn.
– Khi lên lớp 3 để con tập viết cảm nhận sau khi đọc. Ban đầu chỉ cần con viết ra 1-2 dòng cảm nhận cũng được nha.
Đây là bài tập tóm tắt sau khi đọc cuốn ehon của Bon hè năm lớp 1
6. Giai đoạn lớp 4-5 viết tóm tắt tác phẩm
Mình sẽ chia sẻ cụ thể hơn ở bài khác nha. Các bạn hãy chờ nhé.