Muốn dạy con- Xin ba mẹ đừng mắng con trước mặt người khác

Đây là bài viết mình đã muốn viết từ rất lâu nhưng sợ khi viết ra mình sẽ động chạm đến lòng tự ái của một số cha mẹ. Và chỉ khi chứng kiến trực tiếp rất nhiều tình huống cha mẹ Việt vì muốn dạy dỗ con ngay khi con làm sai, mà lên giọng mắng con hoặc giáo huấn con trước mặt người khác mình mới cảm thấy thực sự cần viết ra. Vì đằng sau những bài giáo huấn của cha mẹ với các bé là những giọt nước mắt tủi thân, ấm ức, và xen lẫn cả sự xấu hổ, tự ti lẫn một chút đau khổ ẩn trong những giọt nước mắt ấy.

1. Ba mẹ thường mắng con khi nào?

Khi về Việt Nam đã không ít lần mình chứng kiến cảnh ba mẹ mắng con như tát nước vào mặt ở chỗ công cộng đông người. Mình bắt gặp hình ảnh cậu bé rơm rớm nước mắt vì tủi thân chỉ vì cậu bé ấy gặp khách lạ nên rất cao hứng nhảy nhót trên ghế rồi gác chân lên ghế, thế là mẹ cậu gọi ra rồi giảng giải cho một bài. Hay đúng hôm nhà có khách mà đứa nhỏ thường ngày tự xúc được nhưng hôm nay lại cứ đòi mẹ đút. Mọi hôm thì có thịt gà cũng chẳng động đũa mà hôm nay thì lại cứ nhằm đĩa thịt gà bốc ăn chẳng biết giữ ý tứ gì. Thế là bị ba mẹ la cho một trận trước mặt khách khiến bé òa khóc chạy đi chỗ khác giấu nỗi buồn và sự xấu hổ, tủi thân trong nước mắt.

2. Vì sao ba mẹ lại mắng con trước mặt khách?

Ba mẹ muốn mắng con trước mặt người khác có thể xuất phát từ suy nghĩ rằng:

  • Muốn uốn nắn con ngay lúc con làm sai để con nhớ lần sau không phạm lỗi nữa

  • Hoặc cũng có khi muốn thể hiện cho bạn bè (khách) thấy rằng mình là bậc cha mẹ nghiêm khắc với con cái, dạy dỗ con cái đến nơi đến chốn

  • Cũng có thể là muốn cho mọi người thấy rằng bình thường nó rất ngoan đấy, chỉ hôm nay có khách nó mới hư vậy thôi

Nên nhẹ nhàng thì nhắc nhở con không được làm thế này thế kia, nặng hơn thì lên giọng quát mắng, lừ mắt, chỉ trích hoặc gọi con lại rồi gióa huấn cho một bài…ở trước mặt khách mà chẳng quan tâm xem cảm giác và tâm trạng của con mình khi nhận những lời trách mắng và giáo huấn trong trường hợp ấy sẽ trở nên như thế nào.

Có một thực tế đó là càng những cha mẹ có học thức và địa vị cao lại thường là người có xu hướng thích dạy dỗ và tỏ ra nghiêm khắc với con mình trước mặt người khác. Chỉ vì ba mẹ ấy sợ bị người khác đánh giá là mình không biết dạy dỗ con nên phải ra sức chứng minh cho mọi người thấy rằng mình là ba mẹ hoàn hảo. Hoặc đôi khi cố để thanh minh cho mọi người thấy rằng “Thường ngày nó ngoan lắm, không hiểu sao có khách nó lại như thế đấy”.

3. Vì sao trẻ thường “hư” khi có khách

Khi nhà có khách hoặc khi gia đình tụ tập gặp gỡ giao lưu ở những nơi đông người trẻ thường có xu hướng muốn “thể hiện” mình, và đó là một biểu hiện tâm lí rất bình thường của con trẻ mà cha mẹ cần hiểu. Có thể vì xấu hổ nên trẻ muốn che lấp sự xấu hổ ấy đi bằng hành động khác thường, vụng về lúng túng.

Hoặc cũng có khi là vì trẻ rất vui khi được gặp người khác nên trở nên cao hứng thích làm cái này cái kia. Hoặc cũng có thể là muốn gây sự chú ý với những người xung quanh (đặc biệt là các bé trai) nên thích làm những trò mới lạ.

Còn ba mẹ lại chỉ đứng trên lập trường của mình phán xét các hành động của con, chứ không hiểu thấu tâm lí vì sao con muốn làm như thế.

Trẻ không hề cố ý muốn làm sai để ba mẹ buồn, nhưng ba mẹ lại trách mắng, nhất là lại trước mặt người khác nữa, vừa xấu hổ vừa khiến lòng tự trọng bị tổn thương, trẻ sẽ trở nên tự ti với bản thân mình đi rất nhiều. “À, mình chỉ muốn thể hiện bản thân một chút thôi mà cũng không được, lại còn bị mắng trước mặt người khác nữa chứ”, trẻ sẽ mất dần sự tự tin ở bản thân. Nhất là đối với những trẻ đã lớn biết nhận thức về bản thân hay bắt đầu độc lập trong suy nghĩ thì việc bị ba mẹ mắng trước mặt người khác không chỉ khiến trẻ xấu hổ, mà còn làm trẻ trở nên cứng đầu hơn, muốn phản kháng lại cha mẹ, thành ra cha mẹ càng nói trẻ càng làm ngược lại.

4. Làm gì khi trẻ “hư” bất thường

Vậy thì làm thế nào để ứng phó với những cơn “hư” bất chợt ấy của trẻ.

Mình nghĩ điều đầu tiên đó là cha mẹ đừng bao giờ lo sợ người khác nghĩ gì về con mình, hoặc đánh giá con mình là hư chỉ thông qua một vài hành động mà mình cho là không được ngoan như ngày thường. Mắng con ngay trước mặt người khác chính là một hành động phủ nhận con người của trẻ một cách tiêu cực nhất vì nó vừa khiến trẻ bị xấu hổ, vừa ám thị cho trẻ rằng “thể hiện cá nhân” của bản thân như thế là không được, dần dần cá tính sẽ bị thui chột đi. Trẻ sẽ không còn vui vẻ muốn khẳng định và thể hiện bản thân mình nữa. Và xa hơn là mối quan hệ cha mẹ và con cái sẽ trở nên xa cách chỉ vì ba mẹ luôn coi trẻ là “con cái của mình”, “là vật sở hữu của mình” mà quên mất đi rằng trước hết hãy coi trẻ như một cá thể độc lập, một con người riêng độc lập cần được tôn trọng.

Cha mẹ nên nắm rõ nếu ngày thường bé rất ngoan nhưng hôm nay tự nhiên hư, thì hôm nay chỉ là trẻ đang muốn “thể hiện mình” mà thôi. Vậy thì ban đầu hãy tiếp nhận mong muốn và những hành vi ấy rồi nếu trẻ có làm sai thì nhẹ nhàng nhắc trẻ là đừng làm như thế, hoặc pha câu bông đùa dí dỏm với con “Ái chà có khách con trai thích thể hiện quá đây. Bố (mẹ) biết con rất vui…nhưng…“. Nếu thực sự muốn uốn nắn thì hãy để khi chỉ còn hai ba (mẹ) con với nhau hãy cùng trao đổi về vấn đề đó: “Ba (mẹ) biết là con luôn là cậu (cô) bé ngoan, nhưng hôm nay chỉ có một chút chưa ngoan là …Nếu mà lần sau con không như thế nữa mẹ sẽ rất tự hào về con…” thì chắc chắn nó sẽ hiệu quả hơn rất nhiều là những lời giáo huấn ngay tại trận.

Còn ở những nơi công cộng mà con làm sai thì nhắc nhở con ngay tại thời điểm đó, và không bao giờ nhắc đi nhắc lại khuyết điểm ấy của con trong những tình huống khác. 

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN