1. Câu chuyện của Bon

Trong dịp đi Nhật vừa rồi Bon được ông giám đốc cũ của bố vốn rất yêu quý Bon, đã tặng cho một bộ Lego mà con rất thích. Nhưng vì mua bằng visa miễn thuế nên không được mở ra dùng tại Nhật, phải về Việt Nam mới được mở (Nhật có chính sách kích cầu mua sắm cho du khách nước ngoài nếu đi du lịch bằng visa ngắn hạn thì sẽ được mua miễn thuế, với điều kiện là không được bóc hàng để dùng tại Nhật).

Bon cực kì háo hức với món quà đó và rất nhiều lần năn nỉ xin mở để ghép luôn. Nhưng mà mọi người đều nói rằng không được, quy định là quy định mình cần phải tuân theo. Lúc ăn tối Bon lại năn nỉ và bảo rằng số tiền chênh lệch khi được giảm thuế đó có nhiều không ạ? Nếu con dùng tiền tiết kiệm của con để trả lại thì con mở có được không?”

Ông với bố bảo rằng ‘Đồ đã mua rồi không được đổi lại kiểu đó, với lại đây là quy định của luật pháp nước Nhật nên mình phải tuân theo. Bon hãy kiên nhẫn chờ đợi để về Việt Nam hãy mở”.

Mình thì bảo “Bon ơi có những thứ không mua được bằng tiền đâu con. Đây là ví dụ của việc đó. Con không thể dùng tiền để thay đổi quy định của luật pháp”.

Nghe mọi người nói như vậy nên Bon không năn nỉ xin mở nữa.

Mình thấy câu chuyện này đúng là một trải nghiệm quý báu để con có thể hiểu được giá trị của câu nói “Có những thứ không thể mua được bằng tiền”.

Sau đó Bon hỏi mình rằng sao mẹ lại bảo là có những thứ không mua được bằng tiền? Con thấy tiền mua được nhiều thứ mà.

Mình trả lời rằng “Nhà nước Nhật có quy định và chính sách như vậy, nếu như chúng ta chạy theo mong muốn của bản thân và bỏ tiền ra để thay đổi, ai cũng làm như vậy thì xã hội này có còn trật tự nữa không?

Pháp luật được dựng nên để làm gì? Để cho con người biết cách hành xử đúng, từ đó xã hội mới ổn định. Khi ổn định mới có thể an tâm phát triển. Nước Nhật ổn định và phát triển cũng là nhờ sự nghiêm chỉnh chấp hành luật pháp đấy.

Hơn nữa trong trường hợp này, việc chờ đợi để về đến Việt Nam mới mở quà cũng là một trải nghiệm quý báu để cho con học cách chờ đợi. Không phải cái gì mình muốn là cũng sẽ được đáp ứng ngay. Có những lúc mình buộc phải học cách chấp nhận và chờ đợi đấy”.

Hôm hai mẹ con mình đi Legoland ở Nagoya, có một trò chơi đi Zipline mà phải chờ gần 20 phút mới được lên ngồi chơi có 1-2 phút. Hôm đó Bon rất sốt ruột bảo sao mà đợi lâu thế. Mình cũng cười nói với Bon “Đây lại cũng là một trải nghiệm có những thứ không mua được bằng tiền con ạ”. Con có tiền đi nữa con cũng phải chờ đợi. Người Nhật là những người cực kì kiên nhẫn và thích xếp hàng chờ. Có lẽ bởi vì từ nhỏ họ đã được dạy những bài học về sự công bằng, kiên nhẫn, tuân thủ theo nguyên tắc, và không phải cái gì cũng mua được bằng tiền. Họ xếp hàng trong sự vui vẻ, nhẫn nại.

2. Trung thực

Mình tin rằng bài học về sự trung thực là bài học mà tất cả chúng ta đều cần dạy cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời, đặc biệt trong giai đoạn tiểu học là độ tuổi hình thành nhân cách và giá trị quan của cuộc sống. Bon ở Nhật cho đến năm 3 tuổi, vẫn còn quá nhỏ để con có thể hiểu được những bài học này. Thế nên mùa hè năm nay khi con 9 tuổi, con đã có rất nhiều trải nghiệm để học được bài học về lòng trung thực trong chuyến đi Nhật.

Những ngày ở Nhật, khi đi mua hàng miễn thuế nhà mình đều đóng gói không dùng khi ở Nhật để làm gương cho Bon. Còn cái nào dùng ngay thì sẽ không mua bằng visa miễn thuế. Có gói kẹo Bon mua và muốn ăn ngay thì mình sẽ để ra và tính riêng. Nhờ đó Bon đã hiểu được nguyên tắc khi đi mua hàng bằng visa miễn thuế và không miễn thuế.

Hôm về Morioka, Bon thấy ngạc nhiên vì không có nhân viên nhà ga soát vé. Hôm đó là chủ nhật nên nhân viên nhà ga nghỉ. Thế nhưng mọi người đi qua cửa đều quẹt thẻ suica (loại thẻ điện tử nạp tiền trước) để trả tiền hoặc thả vé vào chiếc hộp.

Trên thế giới nước Nhật được đánh giá là một trong những đất nước có độ trung thực cao nhất. Những năm tháng ở Nhật giúp mình hiểu thêm rằng trong quan điểm sống của người Nhật trung thực còn là sự tự trọng đối với chính bản thân mình.

Càng có thêm nhiều trải nghiệm mình càng thấy rằng lòng trung thực khiến cho con người ta “vĩ đại” hơn. Như trong cuốn “Kỷ luật mềm trong gia đình” mình đã từng chia sẻ “Tài năng là thứ có thể giúp con đi nhanh, nhưng nhân cách và phẩm chất đạo đức mới là thứ giúp con vươn xa”.

3. Tận tâm

Hôm đi đến xem triển lãm “Nền văn mình cổ đại của Mexico” trưng bày ở bảo tàng Quốc Gia Nhật Bản, Bon để quên chiếc mũ ở quầy thanh toán khi mua quà về tặng các bạn. Một lúc sau khi đã chuẩn bị ra về rồi hai mẹ con mới nhớ ra là Bon quên mũ. Thế là hai mẹ con tức tốc chạy lại chỗ quầy thanh toán để hỏi thì được biết là mũ đã được gửi xuống bộ phận lễ tân chăm sóc khách hàng. Mình bảo Bon là con hãy tự đi ra hỏi cô lễ tân để xin lại chiếc mũ của mình đi.

Ban đầu Bon còn ngại muốn mẹ đi ra cùng. Nhưng sau đó thì mình động viên bảo đây là trách nhiệm của con vì đồ này là đồ của con mà. Mẹ sẽ đứng ở sau để quan sát con cứ vào hỏi đi. Sau đó Bon vào hỏi bằng tiếng Anh và được các cô trả lại mũ. Chiếc mũ được bỏ trong giấy bóng gói cẩn thận. Bon nhận mũ xong cứ xuýt xoa sao mà người Nhật chu đáo thế. Đồ bị mất lại còn được gói cẩn thận trong túi, chắc là sợ bị bẩn.

Mình bảo với Bon là “Mẹ học được phẩm chất “tận tâm” này chính là nhờ những năm tháng học ở Nhật đấy. Lúc nào mẹ cũng dặn con làm gì mình phải tận tâm đúng không. Con có thấy khi mình làm gì đó tận tâm mình đem lại niềm vui cho người khác giống như là con nhận được chiếc mũ ngày hôm nay đó”.

Trong cuốn “Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học” mình đã chia sẻ trong phần nội dung “Những bài học về sự chú tâm, tận tậm” có đoạn viết

“Tận tâm là chỉn chu trong từng việc nhỏ hàng ngày

Giai đoạn tiểu học rất cần sự sát sao và nhắc nhở kịp thời của bố mẹ để uốn nắn thói quen này cho trẻ. Hãy dạy con rằng khi làm gì hãy cố gắng hết sức, dành thời gian và công sức để nghĩ xem có thể làm nó tốt nhất như thế nào. Có thể làm theo cách khác nữa không. Và quá trình nỗ lực mới là điều đáng trân trọng nhất.

Trong đời sống hàng ngày trẻ luyện thói quen làm việc gì cũng phải chu đáo, gọn gàng đâu ra đấy.

Ví dụ như

• Khi gấp quần áo và cất vào tủ phải xếp ngay ngắn, tránh vứt lộn xộn.
• Bàn học xong cũng phải dọn lại ngăn nắp.
• Lau bàn ăn cũng không thể lau qua loa, vẫn còn đồ ăn trên bàn
• Dọn đồ chơi không thể vẫn còn đồ rơi trên sàn
• Khi làm bài tập con hãy soát lại thật kỹ trước khi nộp bài, nếu làm sai hãy chịu khó sửa lại, nhận ra lỗi sai của mình ở đâu để sửa.

Từ những việc rất nhỏ đó nếu cha mẹ bỏ qua thường xuyên thì dần dần trẻ sẽ cẩu thả, làm cho nhanh cho xong, dẫn đến hình thành thói quen ăn sâu vào tư duy đại khái “làm cho xong”, mà không tận tâm hết sức mình”.

Bố mẹ hãy thử tìm đọc hai cuốn sách trong bộ sách Kỷ Luật Mềm để cùng nuôi dưỡng những phẩm chất đạo đức cho con. Bởi vì “Tài năng là thứ có thể giúp con đi nhanh, nhưng nhân cách và phẩm chất đạo đức mới là thứ giúp con vươn xa”. Bố mẹ hãy cho con một nhân cách lớn ngay từ nhỏ.

Thông tin mua sách tham khảo ở link sau

https://forms.gle/HVQDmVL683j7CANt5