Trong các buổi học cảm thụ âm nhạc vừa qua mình học được một cách ứng xử rất khéo léo của cô Bích, giáo viên dạy cảm thụ âm nhạc.
- Đó là khi học sinh đã được phát hết nhạc cụ nhưng các con thích cầm nghịch mà không lắng nghe hiệu lệnh của cô, hoặc chạy lung tung mà không nghe lời và không chịu hợp tác với cô trong tiết học.
- Đó là khi cô phát nhạc cụ nhưng con chỉ muốn chọn màu con thích mà không chịu nhận đồ cô đưa.
Thay vì dùng những câu nói cấm đoán như “Con không được nghịch nhạc cụ nữa”, “Nếu con không muốn trật tự/nghe lời cô sẽ cho con ra khỏi lớp”, ‘Con sẽ không được chơi cùng các bạn ở tiết mục này”….
1/ Cô Bích chỉ hỏi các con một câu “Con chưa sẵn sàng để học phải không?”
“Nếu con con chưa sẵn sàng thì con có thể lùi lại phía sau để các bạn chơi trước, rồi khi nào con sẵn sàng cô mời con lên nhé”.
2/ Cô không cần phải nói những điều tiêu cực. Cô đặt câu hỏi để cho các con được lựa chọn và quyết định.
– Nếu con sẵn sàng con sẽ dừng chơi nhạc cụ theo ý mình và tập trung lên cô.
– Nếu con sẵn sàng con sẽ dùng nhạc cụ có màu mà cô đưa thay vì đòi hỏi kén chọn. Tất nhiên trước khi phát nhạc cụ cô sẽ luôn nói là các con sẽ không lựa chọn màu mình thích mà hãy dùng bất cứ màu nào cô phát nhé.
– Nếu con sẵn sàng con sẽ dừng mất trật tự và lắng nghe cô
3/ Không phải là con không ngoan, chỉ là con chưa sẵn sàng thôi
Và cô sẽ luôn kiên nhẫn chờ đợi đến khi con đã sẵn sàng để tham gia lại.
Với cách ứng xử đó tất cả các bạn nhỏ đều rất yêu tiết âm nhạc của cô. Và đó cũng là cách mà tất cả giáo viên mầm non và cả bố mẹ đều có thể học hỏi để ứng xử với các bạn nhỏ.
4/ Kiên nhẫn chờ đợi đến khi con sẵn sàng
- Nếu con bạn nhút nhát:
Với một em bé nhút nhát lần đầu tiên tham gia chỗ đông người và toàn những người lạ con bám mẹ và chưa sẵn sàng. Mẹ chỉ cần kiên nhẫn thừa nhận cảm xúc khi ấy của con “Con thấy ngại và chưa sẵn sàng đúng không. Không sao cả có mẹ ở đây rồi. Khi nào con sẵn sàng hãy cho mẹ biết nhé”.
Với những trẻ được gọi là nhút nhát và hướng nội không phải tính cách trẻ nhút nhát mà đơn giản em là người kỹ tính dò xét môi trường xung quanh đã đủ an toàn cho mình chưa, trẻ cần thời gian lâu hơn để thích nghi với môi trường. Nên nếu bố mẹ thấu hiểu tâm sinh lý của con và kiên nhẫn chờ đợi con sẵn sàng, luôn cho con thấy mình là điểm tựa tinh thần “không sao đâu, có mẹ ở đây rồi” thì nhất định con sẽ dần thích nghi với môi trường xung quanh để tự tin và mạnh dạn hơn.
- Nếu con không hợp tác:
Khi hai anh em chơi với nhau và tranh giành đồ chơi, đánh nhau bố mẹ có thể can thiệp và hỏi các con rằng “Các con chưa sẵn sàng để chơi với nhau đúng không? Nếu sẵn sàng chúng mình sẽ chia sẻ và thoả hiệp với nhau thay vì đánh nhau”.
- Nếu con không thực hiện theo cam kết:
Cuối tuần này hai bố mẹ hứa đưa Bon đi chơi ở địa điểm mà con rất thích. Nhưng bố mẹ có đưa ra một yêu cầu rằng con cần chăm chỉ luyện tập đàn mỗi ngày và con cũng đã đồng ý với điều đó. Vì không có nỗ lực thì không hưởng thành quả. Và khi Bon không chăm chỉ luyện tập bố mẹ chỉ hỏi lại Bon rằng “Chắc là con chưa sẵn sàng cho việc đi chơi cuối tuần này đúng không?”. Bố mẹ sẽ chờ đợi đến khi con sẵn sàng.
5/ Dùng những thông điệp tích cực với trẻ
Đa phần người lớn chúng ta thường có những suy nghĩ dán nhãn và phán xét hành vi của trẻ ngay khi trẻ làm điều gì đó không theo ý mình. Nhưng nếu chúng ta học cách tháo bỏ tư duy phán xét hành vi của trẻ, tập quan sát trẻ, lắng nghe nhu cầu cảm xúc của trẻ và dùng thông điệp tích cực để thay đổi hành vi của trẻ thì trẻ sẽ vô cùng hạnh phúc và vui vẻ hợp tác.
Khi trẻ làm việc gì chưa tốt đừng hỏi “Tại sao con lại làm như vậy?”, mình có thể dùng cách nói khác mà vẫn đạt được kết quả.
Hôm đó mình nhờ Bon gấp quần áo xong rồi con mới được xem phim hoạt hình. Mình thấy con gấp rất nhanh có vài phút rồi mở tivi xem ngay. Thay vì lúc đó hỏi “Tại sao con không gấp hết mà đã xem tivi rồi?” Mình hỏi con “Mẹ thấy con đã gấp quần áo của con xong rồi. Mẹ tưởng con gấp hết quần áo cho cả nhà rồi mới xem tivi chứ nhỉ.” Bon vui vẻ trả lời vâng thế thì con gấp. Nếu con hậm hực không muốn gấp thì có thể hỏi con “Vậy khi nào con sẵn sàng gấp cả quần áo cho bố mẹ? Mẹ tin là con có thể gấp rất gọn gàng”.
Trong bài viết này mình chia sẻ đến với mọi người cách suy nghĩ và cách dùng từ tích cực với trẻ, và mình tin rằng nó sẽ vô cùng hiệu quả để bố mẹ ứng dụng vào thực tế. Bố mẹ hãy tìm đọc cuốn “Kỉ luật mềm của trái tim” và “Kỷ luật mềm trong gia đình” để tham khảo thêm những tình huống ứng xử thực tế với trẻ trong giai đoạn 0-10 tuổi nhé.
6/ Thừa nhận và lắng nghe cảm xúc của bản thân khi tức giận
Một trong những khó khăn nhất khi làm cha mẹ đó là chúng ta học cách loại bỏ đi cảm xúc tức giận và phán xét các con.
Các bố mẹ hãy thử thực hành 3 bước sau khi mình có những cảm xúc tiêu cực, tức giận với con:
– Mình đang cảm thấy như thế nào? Mình đang tức giận vì điều gì?
– Vì sao mình lại có cảm xúc tức giận? Việc này có thực sự là vì con không hay vì chính mình?
– Con làm như vậy là vì sao? Con thực sự đang nghĩ gì hay muốn điều gì?
Việc nhận diện cảm xúc của bản thân, không phải chối bỏ hay kìm nén nó chính là chúng ta học cách yêu thương và chấp nhận chính mình. Chỉ khi yêu thương và chấp nhận mình, chúng ta mới chấp nhận được cá tính riêng của con.
