Đích đến cuối cùng của giáo dục là gì?

Không có mô tả ảnh.
Cuộc đời này còn có vô vàn những điều tốt đẹp ngoài chuyện thi cử ở trường lớp
Cuộc đời này còn có vô vàn những điều đáng học ngoài kiến thức
Và đích đến cuối cùng của giáo dục là để mỗi con người tự biết định giá trị của bản thân.
Mình viết bài này không hề có ý muốn xoáy sâu thêm nữa vào nỗi đau của gia đình em C vừa mới ra đi vì áp lực học hành đâu, vì mình biết hơn bao giờ hết gia đình em đang rất cần được bình yên.
Mình chia sẻ bài viết đến với những bố mẹ, những người đã và đang vẫn bị cuồng quay trong căn bệnh thành tích của xã hội mình và có thể vẫn đang kỳ vọng quá cao ở con.
Chắc giờ này cha mẹ nào khi đọc câu chuyện trên cũng sẽ nghĩ, thôi con mình học dốt tí cũng được, chứ mang nặng đẻ đau nuôi nấng nó mười mấy năm trời để rồi một ngày kia nó tìm đến cái chết mình lại ân hận suốt đời. Nhưng rồi khi sự việc lắng xuống, chắc chắn sẽ không dưới 99% phụ huynh lại quay về với lối mòn cũ, vẫn muốn con mình phải giỏi, phải thi đỗ vào các trường đại học danh tiếng hay du học ở nước ngoài. Vì tư duy hình thành từ thói quen văn hóa vốn là thứ không thể thay đổi chỉ sau một nốt nhạc.
Có rất nhiều giá trị đáng được cha mẹ quan tâm, gây áp lực lên nhà trường để nhà trường chú trọng cho học sinh thay vì chỉ quan tâm đến thành tích và điểm số của con. Đó chính là tâm hồn, là nhân cách, là kỹ năng mềm, là nhân sinh quan của con trước cuộc đời.
Khi nhà trường chẳng thể là nơi thay đổi thì ít nhất mỗi ông bố bà mẹ hãy cố gắng thay đổi trước, ít nhất là vì con mình. Có như vậy mới thay đổi được tư duy học và thi ở nhà trường hiện tại.
1. Những giá trị mềm ở trường học cha mẹ vô tình bỏ qua
Mình cũng là một người làm về giáo dục, là giáo dục mầm non nên hơn bao giờ hết mình rất hiểu thực trạng của giáo dục mầm non cũng như tâm lí của bố mẹ.
Khi ở giai đoạn mầm non bố mẹ kỹ tính bao nhiêu, đòi hỏi con được các cô chăm chút, dạy cho tự lập, kỹ năng mềm bao nhiêu thì khi vào tiểu học dường như mọi sự chăm chút về tâm hồn, về cảm xúc ba mẹ bỏ qua hết, chỉ còn lại là thành tích và kiến thức mà thôi.
Không thể phủ nhận rằng bước vào tiểu học trở đi chính là bước vào giai đoạn trẻ bắt đầu học về kiến thức. Nhưng ở lứa tuổi tiểu học, trẻ rất cần được chú trọng cả về kỹ năng mềm: học cách làm quen với trường mới, bạn mới, cô mới, học cách tự mình quản lí đồ đạc, học cách làm việc nhóm cùng các bạn, học cách tự vệ trước nguy hiểm, học về trách nhiệm với trường với lớp, học về nhân sinh quan, về vẻ đẹp của thế giới bên ngoài kiến thức toán, văn, anh…
Các chị bạn của mình đều chia sẻ rằng khi em cho con vào tiểu học chắc chắn em sẽ shock, bởi vì ở mầm non em chú trọng rèn kỹ năng mềm cho con bao nhiêu, thì lên tiểu học bố mẹ và cả nhà trường dường như quên hết, mọi người chỉ chăm chăm đến việc con mình học được bao nhiêu kiến thức, điểm số được bao nhiêu mà thôi.
Mầm non dạy ăn bằng đũa nhưng lên tiểu học thì lại ăn bằng thìa hết thôi em.
Mầm non dạy tự chuẩn bị bữa ăn thì lên tiểu học có phục vụ từ A đến Z
Để thấy giáo dục thụt lùi thế nào.
Có một chiều mình ghé qua một trường tiểu học, đúng giờ các bạn nhỏ đang trực nhật lớp. Mình thấy có mỗi một bạn đang lúi húi quét lớp trong khi tất cả các bạn khác ra ngoài sân chơi hết, hoặc đã đi về. Cô giáo ngồi trên bàn giáo viên lướt điện thoại, thi thoảng ngoái ra của sổ nhìn. Cuối buổi mình thắc mắc sao lại để mỗi một bạn trực nhật thế, thì được biết là 2 bạn trực nhật nhưng vì cứ cãi nhau nên cô phải phân ra bạn này làm việc A, bạn kia làm việc B cho đỡ cãi nhau.
Đứa trẻ chẳng biết vì sao mình phải trực nhật, cũng chẳng được dạy cách để phối hợp cùng với nhau trong công việc hàng tuần đó là vệ sinh lớp.
Chỉ một chi tiết rất nhỏ thôi nhưng nó nói lên rất nhiều giá trị về tư tưởng giáo dục trong đó. Người ta chỉ quan tâm đến việc cho đứa trẻ trực nhật lớp (cho có phong trào để trẻ làm việc) mà quên đi việc dạy trẻ vì sao chúng mình cần làm như thế, và chúng mình nên làm như nào để có thể khiến công việc diễn ra vui vẻ và hiệu quả nhất. Và bao nhiêu phụ huynh để ý đến điều này của con ở lớp.
2. Tiểu học bên Nhật chú trọng dạy trẻ những gì ngoài kiến thức
Ở tiểu học của Nhật, tất cả học sinh đều trực nhật cùng nhau vào buổi trưa sau giờ ăn trưa. Trẻ có 15-20 phút để dọn dẹp, lau lớp học, dọn nhà vệ sinh, lau hành lang (vì ở Nhật khi bước chân đến hành lang vào trường là phải cởi giày cất vào tủ để đi giày riêng trong hành lang và lớp học). Học sinh được học cách phân công công việc và phối hợp cùng nhau, nhưng làm việc trong yên lặng để tập trung hết tinh thần và tâm trí cho công việc của mình.
Tiết học đạo đức sẽ có phần học về ý nghĩa của lao động và mỗi ngành nghề trong xã hội đều có vai trò và giá trị như nhau, vì thế bản thân mỗi người đều có một lòng tự tôn với nghề nghiệp của mình, phấn đấu hết mình cho công việc ấy chứ không phân biệt nghề sang nghề hèn.
Trong chương trình học của tiểu học còn có một môn là môn “Sinh hoạt thường nhật”, mà thông qua đó trẻ được học về cách gấp quần áo, nấu nướng và chế biến, sử dụng dụng cụ gia đình, phân loại và sắp xếp đồ đạc…nghĩa là học mọi thứ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của chính các em, cho bây giờ và cả sau này.
Đó là lí do khi sang Nhật mình đã rất ngạc nhiên về độ tỉ mỉ, kỹ lưỡng của người Nhật. Họ phân chia khăn này dùng để lau bát, khăn kia lau nồi, khăn nọ lau tay. Thớt này thái rau, thái thịt, thớt kia thái hoa quả. Rổ này rửa rau rổ kia vo gạo, Dao này gọt hoa quả, dao kia thái thịt…chứ không phải dùng chung như thói quen của đa số người Việt Nam. Nền tảng về nhân cách, về kỹ năng mềm mà đứa trẻ được nuôi dưỡng trong 5 năm ở trường mẫu giáo, cộng với 6 năm ở bậc tiểu học đã trở thành nền móng vô cùng kiên cố, vững chắc giúp cho thế hệ người Nhật lớn lên dù bị những yếu tố xã hội tác động họ vẫn giữ được nền tảng cơ bản của mình, tạo thành một xã hội Nhật đáng học hỏi như vậy.
Có nhiều người sẽ thắc mắc, ôi thế sao người Nhật lại tự tử nhiều thế. Vâng, khi xã hội Việt Nam đạt được trình độ xã hội công nghiệp như họ thì mình tin tỉ lệ tự tử vì áp lực công việc chắc sẽ không thua kém đâu. Câu chuyện về tự tử của người lớn còn có rất nhiều những nguyên nhân khác về văn hóa, xã hội nữa mình không tiện bàn ở trong bài viết này vì đi lạc chủ đề.
3. Giá trị lớn nhất của giáo dục là để mỗi cá nhân tự tin tìm ra sứ mệnh của riêng mình trên đường đời
Điều mình ấn tượng hơn cả chính là trong cuốn sách đạo đức của Nhật dành cho học sinh luôn có một phần rất quan trọng đó là dạy học sinh về giá trị quan của bản thân “Tôi là ai”.
Mỗi sinh mệnh đều vô cùng đáng quý. Không chỉ bản thân con người chúng ta đáng quý mà cả cỏ cây hoa lá, và động vật muôn loài. Cuộc sống này rất tươi đẹp, có rất nhiều điều đáng để chúng ta khám phá và tận hưởng. Mỗi người sinh ra đều có một sứ mệnh riêng, một con đường riêng để đi, và trong hành trình của cuộc đời trong rất nhiều nhân duyên ta gặp, nhất định ta sẽ tìm ra “đích đến đích thực” của đời mình.
Điểm số ở trường học hay tấm bằngg đại học không phải là tấm vé duy nhất của chuyến tàu đưa ta đến thành công. Thành công chính là khi ta làm chủ cuộc đời, biết được “Ta là ai, ta làm gì để thấy bản thân có ý nghĩa và giá trị”.
4. Tình yêu có điều kiện của cha mẹ-tảng đá vô hình đè lên tâm hồn con trẻ
Giá trị của bản thân phải là thứ đứa trẻ tự mình định đoạt chứ không phải dựa trên “tình yêu có điều kiện của cha mẹ”. Con luôn cố gắng để làm ba mẹ vui lòng, khi con thất bại con rất buồn vì đã không đáp ứng lại được sự kỳ vọng của ba mẹ. Nghĩa là nếu con ngoan ba mẹ sẽ yêu, con không ngoan thì ba mẹ không yêu con nữa. Nhưng trên đời này có ba mẹ nào nghĩ như vậy phải không?
Thế nhưng vì sao đứa trẻ lại nghĩ như thế? Là bởi vì từ chính những kỳ vọng của ba mẹ đã vô tình tạo thành áp lực cho con, và đứa trẻ nào cũng yêu ba mẹ chúng cả, vì thế chúng đã nghĩ rằng khi mình không làm được như ba mẹ kỳ vọng ba mẹ sẽ buồn và mình thật “bất hiếu”.
Với tâm lí non nớt của trẻ, đứa nào chưa thể gánh được sức nặng của sự kỳ vọng ấy chúng sẽ bế tắc, hoảng loạn và tìm đến con đường kết thúc cuộc đời phía trước. Đứa chai lì hơn thì chọn lối sống bất cần, dễ sa ngã vào những tệ nạn để tìm cách giải stress quên đi cảm giác thất vọng và chán nản với bản thân. Lâu dần tất cả chúng đều lớn lên mà không biết mình là ai, thiếu tự tin để hiểu rằng mình là chủ nhân của cuộc đời mình.
Mỗi đứa trẻ đều xứng đáng được coi trọng, xứng đáng sống cuộc đời của riêng chúng mọi người nhỉ.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN