Chúng ta có đang biến con cái mình thành những đứa trẻ ỷ lại và ích kỉ?

Chúng ta luôn mong muốn con cái sống tự lập và biết quan tâm đến mọi người xung quanh. Thế nhưng nhìn vào cuộc sống hiện đại ở Việt Nam mình nhận thấy có rất nhiều rào cản để có thể giúp đứa trẻ rèn luyện phẩm chất ấy. Càng ngày trẻ con càng được quan tâm nhiều hơn, để rồi một thế hệ lớn lên mặc nhiên coi rằng mọi người cũng phải quan tâm tới mình như một điều hiển nhiên. Mình chỉ xin đưa ra một vài quan sát của mình khi về hẳn Việt Nam sinh sống.

1. Người giúp việc đã tước đoạt của trẻ những gì?

Chúng ta hay hỏi nhau vì sao những đứa trẻ ở Nhật chúng tự lập hơn, sống có trách nhiệm hơn, là bởi vì 99.9% gia đình Nhật không có giúp việc, và tới 90% gia đình không sống chung cùng với ông bà. Vì thế ba mẹ là người có trách nhiệm dạy cho trẻ những công việc nhà, trẻ tham gia vào việc giúp đỡ gia đình với trách nhiệm của một thành viên trong gia đình. Khi trẻ đến tuổi đi học, chúng được dạy cách phải tự mình chuẩn bị đồ dùng đi học, phải tự mình dọn dẹp phòng, và làm các công việc nhà.

Còn ở Việt Nam bác giúp việc đã và đang làm thay cho trẻ những việc mà lẽ ra chúng phải tự mình học cách làm. Lẽ ra cần được ngồi tự xúc ăn để học quy tắc rằng bữa ăn là phải ngồi thì ông bà hay bác giúp việc cầm theo bát cơm, hộp sữa chạy theo trẻ đi rong. Thay vì tự mình vác ba lô đi học thì vác ba lô giùm trẻ. Chuyện những đứa trẻ 5-6 tuổi, thậm chí đã đi học lớp 1 vẫn được người lớn đút cho ăn, cầm ba lô cho không phải là chuyện hiếm ở Việt Nam.

Ở Việt Nam chưa có một số liệu thống kê chính xác có bao nhiêu % những đứa trẻ trong độ tuổi từ 6 đến 18 tuổi biết tự biết dọn dẹp phòng của mình, tự gấp quần áo của mình, tự giác giúp cha mẹ việc nhà như nấu cơm, rửa bát, con dọn nhà lại càng ít. Tụi trẻ con lớn lên chỉ cần ung dung hưởng thụ không cần động chân, động tay vào bất cứ việc gì. Bởi vì mọi việc đã có bác giúp việc làm hết rồi.

Có bác giúp việc trong nhà, người đàn ông vốn chẳng mấy khi động đến công việc nội trợ, thì nay sẽ là hoàn toàn không ngó ngàng gì đến chuyện cơm nước, không hỗ trợ hay san sẻ cùng vợ trong chuyện chăm sóc con cái. Đây là thực tế mà mình đã từng nghe rất nhiều chị em tâm sự. Trẻ con không thấy ba mẹ làm thì chúng cũng chẳng có tấm gương nào để học theo.

2. Chúng ta có đang biến con cái mình thành những đứa trẻ ích kỉ?

Cô bé 7 tuổi nũng nịu trong bữa ăn: Con không ăn canh rau cải đâu. Bố gọi bác giúp việc. Bác Lan ơi, bác nấu cho cháu nó bát canh cà chua đi. Thế là bác giúp việc lục đục xong nồi nấu riêng bát canh cà chua cho riêng con bé con.

Khi có giúp việc, không ít cô bé cậu bé trở thành những “ông vua con” trong nhà, được bác giúp việc cung phụng theo mọi nhu cầu của mình. Không ít những đứa trẻ ấy lớn lên, chung sẵn sàng hỗn láo với bác giúp việc vì trong suy nghĩ non nớt kia chúng nghĩ rằng mình có quyền được ra lệnh như thế với người “làm thuê”. Đó là một tư tưởng rất đáng sợ vì nó nuôi dưỡng nên những tâm hồn sống ích kỉ và thiếu sự tôn trọng, chia sẻ với mọi người xung quanh.

Trong quá trình tiếp xúc với trẻ em ở trường mầm non, có rất nhiều trẻ sống cùng bác giúp việc, mình nhận ra xu hướng ấy. Đó là cái nhìn thiếu tôn trọng với người giúp việc, mà nguyên nhên đến từ chính cách ứng xử vô tình của ba mẹ. Đó là sự ích kỉ chỉ quen coi mình là trung tâm, quen được mọi người xung quanh quan tâm, mà thiếu đi sự quan tâm đến những người khác trong gia đình, sau đó là đến mọi người xung quanh. Vì thế trong nội dung phát triển EQ cho trẻ, mình rất chú trọng đến yếu tố là học cách quan tâm đến cảm xúc của những người xung quanh, như cách người Nhật vẫn dạy con trẻ như ở chương phát triển EQ.

3. Đừng nuôi dưỡng nên những đứa trẻ ăn bám, sống ỷ lại

Có một thực tế đau lòng không chỉ ở thành phố mà cả nông thôn cũng đang xuất hiện ngày một nhiều hơn là những đứa con tuổi đi làm rồi vẫn ăn bám bố mẹ. Hầu hết đều là con trai. Tâm lí coi trọng con trai hơn đã biến ba mẹ trở thành những người nuông chiều, bao bọc con, từ nhỏ đã không bắt con làm gì, đến bữa đã có người cơm bưng nước rót. Học xong ra trường vốn không quen chịu khổ nên làm ở đâu mà khó khăn, lương thấp một chút thì bỏ việc, về nhà để ba mẹ nuôi. Những ba mẹ ngấp nghé tuổi về hưu phải đèo bòng thêm một miệng ăn to xác. Nguyên nhân sâu xa cũng đều đến từ việc ba mẹ đã không coi trọng rèn thói quen và suy nghĩ tự lập cho con ngay từ giai đoạn ấu thơ.

Và còn nhiều những nguyên nhân khác khiến trẻ em ngày nay được bao bọc, được sự quan tâm quá mức của mọi người xung quanh mà quên đi mất chúng cũng rất cần được học cách quan tâm đến những thành viên khác trong gia đình.

Muốn trẻ đừng sống ích kỷ và biết quan tâm đến mọi người thì việc làm đầu tiên là

1. Để trẻ tham gia làm việc nhà

Không chỉ có vậy, bản thân đại đa số cha mẹ và người lớn ở Việt Nam vẫn chưa đánh giá đúng về tầm quan trọng của việc để trẻ tham gia làm việc nhà, rèn thói quen tự lập trong những năm tháng đầu đời. Chúng ta sẵn sàng bỏ tiền cho con theo học những khóa học về kỹ năng sống, mà vô tình quên mất rằng chính những việc làm nhỏ bé hàng ngày trong gia đình, chính ba mẹ mới là tấm gương lớn nhất để nuôi dưỡng cho trẻ tính tự giác, tự chủ, và sống có trách nhiệm. Đó mới chính là kỹ năng sống tốt nhất cần trang bị cho con khi con ra đời.

Mình chỉ muốn kể một thực tế như này, trong những học sinh cùng đi du học tự túc theo chương trình du học Đông Du với mình, thì những ai ở nhà vốn quen chịu khổ, quen làm việc nhà giúp đỡ bố mẹ từ nhỏ thì sẽ học cách thích ứng khi sang Nhật rất nhanh, nhanh hơn rất nhiều những bạn ở nhà quen được chiều chuộng. Vì quen làm việc nhà rồi nên khi sang Nhật, tụi mình dễ dàng làm những công việc làm thêm ở quán ăn, học hỏi rất nhanh. Vì quen tự lập rồi nên khi sống một mình tụi mình có thể cân bằng chi tiêu, quản lí tài chính rất tốt để tiết kiệm nộp tiền học mà không cần xin hỗ trợ gì từ ba mẹ ở nhà.

Chị bạn người Nhật khi chứng kiến mình làm việc nhà, vừa rửa bát vừa lau dọn cất đi đã phải thốt lên khiến mình cũng ngạc nhiên “Sao em có thể làm nhanh đến thế. Dường như mọi đông tác mọi sự sắp xếp đều có chủ ý thì phải, để không có động tác nào thừa cả”. Mình chợt nhận ra rằng, chính trong quá trình đi làm thêm, mình đã học hỏi từ những người Nhật làm cùng và tự rút ra được cho bản thân cách làm sao cho hiệu suất công việc cao nhất. Vừa làm cái này nhưng đã phải nghĩ đến việc tiếp theo cần làm gì, chứ không thể ngồi chờ luộc rau xong rồi mới rang thịt. Chỉ có làm nhiều, chúng ta mới rút ra được minh nghiệm để ít phạm sai lầm hơn, để trở nên thành thục hơn. Những bài học từ việc phụ giúp ba mẹ việc nhà, cho đến khi sang Nhật là dọn dẹp ở bếp, phụ bếp trong quán ăn là những bài học đầu tiên giúp ích cho mình rất nhiều trong việc sắp xếp cuộc sống, học tập và làm việc sau này.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN