Đừng cố gắng làm cha mẹ hoàn hảo

Bạn đến cuộc đời này để làm gì?
– Đâu phải chỉ để mỗi làm cha mẹ của con bạn
– Quan trọng hơn chính là để học cách yêu bản thân mình, tìm kiếm sứ mệnh của chính cuộc đời mình.
-Và để học cách yêu, quan tâm đến người bạn đời của bạn (xét về cả cuộc đời).
-Còn con cái, chỉ cần dạy con sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Mình đã chia sẻ quan điểm sống như vậy trong buổi ra mắt sách. Đừng cố gắng làm cha mẹ hoàn hảo bạn nhé.
Có rất nhiều cha mẹ cảm thấy lo lắng, hay chính xác hơn là lo sợ về tương lai của con. Có thể đã qua cái thời bố mẹ so sánh con mình với con với con nhà khác rồi, bố mẹ cũng đã giác ngộ được rằng chỉ cần con sống hạnh phúc, nhưng vẫn còn đó một nỗi sợ hãi, đó chính là sợ con mình bị khổ, bị thất bại, sau này không biết nó có thành đạt hay không, sống đầy đủ hay không…
Tất cả đều đến từ chính những kí ức tuổi thơ nghèo khó và khổ cực mà cha mẹ đã từng trải qua, hoặc từ chính những ước mơ thầm kín của cha mẹ chưa thoả nguyện nay đẩy gánh nặng giấc mơ đó lên vai con.
Và chính nỗi sợ hãi ấy vô tình tạo nên những cha mẹ trực thăng, cha mẹ dọn đường, cha mẹ bao bọc như bài viết dưới này.
—————————-
Cha mẹ bảo hộ quá mức, Cha mẹ trực thăng, Cha mẹ dọn đường và Cha mẹ can thiệp quá mức
1. Cha mẹ bảo hộ quá mức
Trong tiếng Nhật, cụm từ kahogo na oya – tạm dịch là Cha mẹ bảo hộ quá mức, chỉ những ông bố bà mẹ chăm chút quá so với nhu cầu thực của trẻ: Trẻ bảo “Con no rồi!” nhưng vẫn cố ép trẻ ăn, những việc trẻ có thể tự làm lại giành làm thay trẻ, từ đi giày đi dép, mặc quần áo, xách ba lô…
Nét đặc trưng lớn nhất của cha mẹ Việt là tình yêu thể hiện qua sự chăm sóc, đôi khi là một chút bảo hộ, một chút hi sinh. Người Việt sống tình cảm, và cách cha mẹ Việt thể hiện tình yêu với con cũng rất đẹp. Tình yêu thương gắn với sự nhẫn nhịn, hi sinh, trở thành động lực để đứa con cố gắng, mong muốn sau này báo hiếu cha mẹ. Khi sang Nhật, tôi nhận thấy tuổi thơ của con trẻ ở Việt Nam dường như được chiều chuộng, yêu thương hơn, có lẽ vì thế mà kĩ năng giao tiếp của người Việt phong phú hơn. Người Nhật vốn kín đáo, ít khi thể hiện tình cảm, do đó cũng ít thấy cảnh cha mẹ ôm hôn con khi con đã lớn.
Ranh giới giữa chăm sóc và bảo hộ vốn rất mong manh. Các nhà tâm lí giáo dục chỉ ra rằng, kiểu yêu chiều của Cha mẹ bảo hộ quá mức ở một mức độ vừa phải sẽ khiến trẻ cảm thấy được yêu thương chiều chuộng, giúp nuôi dưỡng sự tự tin cho trẻ, thỏa mãn cảm xúc muốn khẳng định cái tôi ở giai đoạn 0 đến 6 tuổi.
Nhưng đồng thời, trẻ rất cần được học kĩ năng tự lập, được trải nghiệm cảm giác “Mình làm được rồi!” thông qua những công việc hằng ngày. Một chút chiều chuộng không hẳn là xấu, nhưng việc đáp ứng mọi nhu cầu vật chất, mọi đòi hỏi của trẻ có thể khiến trẻ không học được cách kiềm chế cảm xúc và mong muốn, không biết quan tâm đến những người xung quanh.
2. Cha mẹ trực thăng
Thời gian gần đây tôi được nghe về hai cụm từ Helicopter parents – Cha mẹ trực thăng và Curling parents – Cha mẹ dọn đường khá phổ biến ở Nhật và Âu Mĩ.
Cha mẹ trực thăng
Giống như chiếc trực thăng bay vè vè trên đầu, những Cha mẹ trực thăng luôn đặt con mình trong tầm nhìn – tầm kiểm soát được, để hễ con sắp gặp khó khăn, thất bại là lập tức ra tay cứu giúp: Cấm con dùng dao vì sợ đứt tay, cấm con trèo cây vì có thể bị ngã, con cãi nhau hay bị ức hiếp sẽ ra mặt thay con giải quyết.
Những đứa trẻ được nuôi dưỡng bởi Cha mẹ trực thăng sẽ không có cơ hội được tự suy nghĩ, tự đối diện với khó khăn và tìm cách giải quyết cả những xung đột trong cảm xúc của bản thân và mối quan hệ với người xung quanh. Những đứa trẻ ấy không được biết đến thất bại và gập ghềnh. Con người làm sao có thể lớn lên mà thiếu đi những trải nghiệm của thất bại và thất vọng? Chính những hụt hẫng, thất vọng vì thất bại ấy là nguồn dinh dưỡng để nuôi dưỡng năng lực sống tự lập.
3. Cha mẹ dọn đường
Tựa hình ảnh vận động viên môn lăn bi trên sân băng hì hục quét sạch mọi vật cản trên đường để đưa viên bi lăn về đích, Cha mẹ dọn đường cố gắng loại bỏ tất cả khó khăn, trở ngại trên con đường phía trước của con. Đứa trẻ chỉ việc đi trên một con đường bằng phẳng, trơn tru do cha mẹ vạch sẵn.
Những Cha mẹ dọn đường sẽ nắm bắt mọi lịch trình của con, nhắc nhở con từng li từng tí: “Hôm nay lịch học đổi từ môn Toán sang môn Tiếng Việt đấy, con đã đem đúng sách đi chưa?” hay là: “Chiều nay 4 giờ con có lịch học đàn đấy nhé!” “Hôm nay có thể mưa đấy, con mang ô đi chưa?” Những việc lẽ ra đứa trẻ phải tự suy nghĩ, phán đoán và ghi nhớ, cha mẹ lo cho hết rồi.
Cho con học trước chương trình là ví dụ điển hình của cha mẹ trực thăng và cha mẹ dọn đường. Phải đến 99% phụ huynh khi được hỏi lí do muốn con học trước chương trình lớp 1 đều trả lời: “Cả lớp đều học trước, con mình không học sẽ không theo kịp các bạn.” Tâm lí sợ con thất bại, sợ con bị điểm kém, sợ con bị tổn thương… dường như bao trùm lên hầu hết phụ huynh Việt.
Việc ra tay hỗ trợ ngay khi con khó khăn, dọn đường trước để con đường con đi không vấp váp gập ghềnh… đều xuất phát từ tình yêu thương con, lo cho tương lai của con, lo sau này con khổ, con vất vả, con thua kém bạn bè… mà không ngờ căn bệnh thành tích, chạy theo điểm số và sự ganh đua của người lớn vô tình gây áp lực lên con trẻ.
4. Cha mẹ can thiệp quá mức
Tiếng Nhật có cụm từ ka kanshonaoya, dịch là cha mẹ can thiệp quá mức, là kiểu cha mẹ ép buộc trẻ làm những điều cha mẹ cho là đúng, là tốt, mặc cho trẻ có thích hay không: ép trẻ học sớm, học đàn, học nhạc, tiếng Anh… dù trẻ không hề có hứng thú; cấm đoán dựa trên phán đoán của bản thân: cấm con làm cái này cái kia, cấm con chơi với bạn này bạn nọ, chọn bạn cho con…; thích quản lí mọi thứ từ cặp sách, điện thoại, email của con…; thích ra lệnh, thúc ép khiến đứa trẻ không còn thời gian để thở.
5. Vài kiểu cha mẹ khác
Xuất phát từ văn hoá gia đình và thói quen ứng xử, ở Việt Nam còn có thêm những kiểu cha mẹ sau:
5.1 Cha mẹ áp đặt
“Sao con lại vẽ đám mây màu đen, đám mây phải màu trắng chứ.”
“Sao con lại vẽ dòng sông màu tím, sông phải màu xanh chứ.”
“Con vẽ xấu thế!”
“Con phải làm như thế này mới đúng!”
Những câu nói vô tư cùng suy nghĩ áp đặt theo lối mòn của người lớn vô tình giết chết sự tự tin và tính sáng tạo của con trẻ.
5.2 Cha mẹ bỏ mặc
Có lẽ vì quen sống trong sự bảo bọc nên nhiều người coi việc nhờ vả cha mẹ là điều tất yếu. Những lúc bận rộn có thể nhờ ông bà hỗ trợ, nhưng ỷ lại thành quen, dần dần cha mẹ có xu hướng phó thác hết chuyện chăm con cho ông bà. Những cha mẹ ấy tôi gọi là cha mẹ bỏ mặc kiểu Việt Nam, vì chỉ có ở Việt Nam ông bà mới phải hai lần “nuôi con mọn” như thế.
5.3 Cha mẹ không gieo mầm chăm bón nhưng lại muốn có quả ngay
Khi con còn nhỏ thì không dành thời gian dạy trẻ tự làm, “Thôi để mẹ làm cho nhanh!”, nhưng lớn lên lại quát tháo con lười nhác, không biết làm. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng: Mình chỉ cần định hướng cho con khi con lớn, mình có đầy đủ hiểu biết để tư vấn cho con là được… mà quên rằng muốn khi trưởng thành con nghe lời cha mẹ khuyên nhủ, cha mẹ phải giành được sự tin tưởng của con. Có rất nhiều đứa con không tìm được tiếng nói chung với cha mẹ do không có được sự gắn bó và chia sẻ từ nhỏ.
Mối quan hệ tin tưởng được xây dựng từ những cử chỉ quan tâm nhỏ bé hằng ngày: tắm cho con, đọc truyện cho con, chơi cùng con… khi con ở giai đoạn ấu thơ. Vì thế, những đứa trẻ từ nhỏ không có sự quan tâm của cha mẹ hoặc chỉ được bác giúp việc chăm sóc, khi lớn lên thường không tin tưởng, hoặc nghe lời đầy miễn cưỡng vì cha mẹ là người có quyền lực với mình chứ không phải vì yêu thương và tin tưởng.
Bản thân mình hình như cũng góp nhặt mỗi kiểu cha mẹ một chút một, và điều tốt nhất mình có thể làm cho con là học cách để trở nên tự lập và hiếu những mặt trái của việc bao bọc con sẽ cản trở quá trình phát triển của con như thế nào mà thôi.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN