1. Thế nào là đứa trẻ hạnh phúc

Cha mẹ nào cũng mong con cái mình hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc lại là một định nghĩa mang tính chủ quan, tùy thuộc vào giá trị quan của mỗi người. Hạnh phúc của người lớn khác với hạnh phúc của trẻ con.

Nuôi dưỡng đứa trẻ hạnh phúclà cụm từ khá phổ biến với cha mẹ trẻ hiện nay. Nhưng điều gì sẽ giúp con trở nên hạnh phúc? Đây là câu hỏi mỗi cha mẹ phải suy nghĩ, tham khảo sách báo, tài liệu, đồng thời rút ra từ trải nghiệm của bản thân để biết đâu là hạnh phúc con cần.

Có thể với nhiều người, đứa trẻ hạnh phúclà đứa trẻ luôn vui vẻ, được sống trong một gia đình đầm ấm, được chu cấp vật chất đầy đủ, được cha mẹ quan tâm dành thời gian chơi cùng, được tiếp xúc với thiên nhiên, được du lịch nhiều nơi… Liệu đó có phải “công thức” chuẩn cho một đứa trẻ hạnh phúc?

Trong cuốn sách Your erroneous zones (tạm dịch: Hãy sống cho chính mình), tiến sĩ Wayne W. Dyer nhấn mạnh rằng hạnh phúc không đến từ bên ngoài, nó nảy mầm từ bên trong. Hạnh phúc không phải thứ người khác đem đến cho bạn, bạn phải là người tự tạo ra hạnh phúc, tự xây dựng những giá trị để cảm nhận hạnh phúc. Con trẻ cũng thế.

Đứa trẻ hạnh phúckhông phải những đứa trẻ được cha mẹ đem đến “hạnh phúc” dựa trên thang đo chủ quan của cha mẹ. Khi những đứa trẻ trưởng thành, chúng sẽ dần nhận ra: “Hạnh phúc là được là chính mình. Bạn không cần được thừa nhận bởi người khác, chỉ cần bạn thừa nhận bản thân.”(Thiền sư Thích Nhất Hạnh).

Hoàng hậu Michiko của Nhật Bản là người đầu tiên trong hoàng gia Nhật phá bỏ những thói quen giáo dục xưa cũ, tự mình nuôi dạy con khôn lớn thay vì nhờ đến các bảo mẫu. Quan điểm giáo dục của Hoàng hậu là: “Nuôi dưỡng những đứa trẻ dù trong nghịch cảnh vẫn trở nên hạnh phúc, chứ không phải là nuôi dưỡng những đứa trẻ cảm thấy hạnh phúc.”Hạnh phúc không phải thứ bạn có thể cho trẻ. Hạnh phúc là điều trẻ cần đi tìm trong cuộc hành trình ở thế giới này.

Nhiệm vụ của cha mẹ là đồng hành để giúp con tìm ra hạnh phúc của chính mình. Trẻ con không cần cha mẹ giải quyết thay mâu thuẫn và xung đột cảm xúc, chỉ cần cha mẹ thừa nhận cảm xúc và bao dung với chúng. Hãy để trẻ được trải nghiệm hạnh phúc khi được tự suy nghĩ và làm đến cùng những gì chúng muốn.

2. Bí quyết của đứa trẻ hạnh phúc

… Chính là được làm điều mình thích, học điều mình muốn. Đây là giá trị quan trọng nhất trong cuộc sống và trong hành trình tôi nuôi dạy con.

Tôi có một tuổi thơ sống trong sự bảo bọc, yêu thương của cha mẹ, một tuổi thơ được vui chơi, chẳng bị bắt ép học hành trong suốt sáu năm đầu đời. Mười hai năm học, cha mẹ tôi không cần phải đốc thúc, phải xem thời khoá biểu, xem lịch thi để nhắc nhở… Có lẽ đây cũng là trải nghiệm chung của nhiều ông bố, bà mẹ 7x, 8x. Nhưng mỗi thời mỗi khác. Thế giới của con cái chúng ta hôm nay có rất nhiều trò giải trí mà chúng ta ngày xưa không có, có rất nhiều rủi ro rình rập khi con chưa đủ lớn khôn. Đời sống vật chất khá giả hơn tạo ra thế hệ những đứa trẻ không biết đến khổ cực, đói rét, vì thế càng cần cha mẹ tạo môi trường rèn luyện kĩ năng sống, giúp con thích nghi với cuộc sống sau này.

Cha mẹ ngày nay cần học nhiều kĩ năng để sáng suốt vạch ra ranh giới giữa tình yêu thương và sự bảo bọc quá mức, can thiệp và dọn đường sẵn cho con, biết được thời điểm nào cần buông tay, và đâu là việc chúng ta để trẻ tự quyết. Cha mẹ là người tư vấn, hỗ trợ, còn quyết định cuối cùng nằm ở trẻ. Trong những năm tháng đầu đời, cha mẹ giúp con rèn luyện kĩ năng sống cần thiết để đến khi trưởng thành, con có thể vững vàng bước vào cuộc sống tự lập.

Chắc chắn, khi đứa trẻ được cha mẹ tin tưởng, không phải sống dưới sự kì vọng, bảo bọc quá mức, trẻ sẽ tự tìm ra hạnh phúc cho chính mình.

3. Hạnh phúc là con tự tìm ra sứ mệnh cuộc đời mình

Mỗi người chúng ta sinh ra đều có một cá tính, một sứ mệnh riêng, có vậy thế giới này mới đa dạng và nhiều màu sắc. Nếu những đứa trẻ chỉ sống cuộc đời cha mẹ muốn chúng sống, dựa dẫm vào đấng sinh thành, thế giới sẽ tuyền những đứa trẻ ỉ lại, thiếu sáng tạo, trở thành gánh nặng của xã hội. Cha mẹ nên tôn trọng và giúp trẻ tự tin phát huy năng lực, tin vào khả năng đặc biệt của riêng mình. Điều quan trọng là phải quyết tâm theo đuổi và không ngừng trải nghiệm nhiều hơn.

Tôi rất ấn tượng với một bộ phim: Có cậu bé nọ vì ốm yếu nên suốt ngày phải ở trong nhà. Mẹ bèn tặng cậu một chú dế. Buổi tối, cậu bé sung sướng lắng nghe chú dế gáy vang, nhưng sáng hôm sau, chú dế lăn ra chết. Cậu bé khóc nức nở. Mẹ cậu an ủi: “Mỗi sinh vật trên thế giới này đều có sứ mệnh riêng. Sứ mệnh của dế là đem lại hạnh phúc cho người nghe thấy tiếng ca du dương của nó. Vậy, thay vì đau buồn, chúng ta hãy trân trọng bài học dế để lại. Con thử nghĩ xem mình có thể làm gì để đem lại hạnh phúc cho mọi người, nhằm cảm ơn niềm hạnh phúc chú dế đã tặng con.” Cậu bé đó sau này trở thành bác sĩ, ở bên chăm sóc cho những người cần cậu nhất, và cậu hạnh phúc.

Tôi có một câu nói nằm lòng để dạy con: “Quần áo đẹp không phải cái đáng để khoe khoang. Hãy chỉ tự hào khi con làm được điều gì đó tốt đẹp. Cuộc đời mỗi người đều có một sứ mệnh, con hãy tự tìm ra sứ mệnh của mình, và sứ mệnh ấy sẽ chỉ cho con biết hạnh phúc của cuộc đời con.”