Tạo hoá ban tặng cho con người một món quà đó là trí tưởng tượng. Tuy nhiên món quà này chi đạt được khả năng cao nhất vào giai đoạn 3-7 tuổi, còn sau đó thì sẽ mất dần. Đó là lí do mà trẻ mầm non và đầu tiểu học sẽ có khả năng tưởng tưởng tốt nhất. Còn sau đó tư duy logic và thực tế cuộc sống sẽ khiến các em mất dần trí tưởng tượng bay bổng của mình.
Nhà tâm lý học người Nga Lev Vygotsky từng nói rằng “Năng lực tưởng tượng của con người là nền tảng quan trọng nhất để hình thành nên năng lực sáng tạo”. Muốn các con sáng tạo, phải giúp các con biết tưởng tượng đã.
Tưởng tượng cần bắt nguồn từ rất nhiều trải nghiệm. Và dưới đây mình xin gợi ý với các bố mẹ những trải nghiệm mình đã và vẫn cố gắng duy trì chơi cùng con.
1. Đọc truyện
Bon từng hỏi mình “Mẹ định sẽ duy trì những buổi đọc sách hàng tuần cho các em nhỏ đến khi nào?”. Mình bảo rằng “Mẹ chưa biết đến khi nào sẽ dừng, nhưng mẹ biết tuần sau mẹ sẽ vẫn đọc nó. Bởi vì mẹ muốn tạo ra những trải nghiệm để giúp kích thích trí tưởng tượng cho các bạn nhỏ, những người có thể ít cơ hội được tiếp cận với những cuốn ehon hay”.
Vâng, lí do để mình duy trì việc đọc truyện cho con từ 0 tuổi đến bây giờ, cũng như đọc truyện đều đặn gần 1 năm nay vào các thứ 4 hàng tuần đó chính là mong muốn gieo cho các em trí tưởng tượng qua từng cuốn truyện.
2. Chơi tự do
Một lí do mà đến bây giờ mình vẫn nhất định phải dành thời gian hàng ngày để Bon được chơi tự do theo ý mình đó là vì nó rất cần để giúp con nuôi dưỡng trí tưởng tượng của mình. Hàng ngày trên lớp các con đã luôn phải làm theo lịch trình học được sắp xếp sẵn, về đến nhà cũng lại ngồi xem tivi, chơi game hay là học thêm, làn bài tập về nhà dẫn đến các con không có thời gian để nhận ra những ý tưởng hay gạt giống của sự tưởng tượng nảy mầm từ bên trong mình.
Mình đã từng đọc trong cuốn sách 100 điều nuôi dạy con của tác giả Kato Noriko, những nghiên cứu đã chỉ ra rằng ít đồ chơi hơn sẽ giúp trẻ kéo dài thời gian tập trung để chơi hơn. Một chiếc hộp trống không cũng có thể trở thành một đồ chơi yêu thích giúp trẻ sáng tạo ra rất nhiều trò chơi.
Mình vẫn khuyên các bố mẹ là khi có anh chị em thì có thể bỏ bớt đồ chơi đi, để trẻ tự chơi với nhau sẽ giúp nuôi dưỡng trí tưởng tượng và khả năng giao tiếp tốt hơn.
Tuy nhiên nhiều bố mẹ lại cho rằng phải luôn công bằng, anh có đồ chơi của anh, em có đồ chơi của em, đồ chơi để hai anh em chơi chung. Thế nhưng kết quả là trẻ thường sẽ tranh giành đồ chơi của nhau, và chơi một lát là chán.
Điều đáng tiếc nhất với trẻ em ở giai đoạn mầm non và đầu tiểu học đó là các em bị lấy mất dần những khoảng thời gian tự do chơi với cái mình thích.
3. Đừng coi thường những điều tưởng như “vô bổ”
Với trẻ con mỗi trải nghiệm đều là một sự kiện cần thiết trong quá trình trưởng thành của trẻ. Trí tưởng tượng không phải sinh ra từ con số 0, mà nó bắt nguồn từ những trải nghiệm trong quá khứ. Chính vì thế đừng vội cho rằng mọi hành vi hay trò chơi của trẻ là vô ích, vô bổ mà hãy thực sự coi trọng những việc trẻ làm.
4. Sự đối đáp-trò chuyện và sự đồng cảm
Mình và Bon thường hay chơi trò chơi nếu thì, ví dụ như “Nếu con có thể bay lên vũ trụ, thì mẹ sẽ gửi một chiếc máy ảnh để chụp lại hình ảnh vũ trụ từ bên ngoài”….Việc mà chúng ta đưa ra những câu hỏi, hoặc cuộc trò chuyện có sự đối đáp qua lại sẽ giúp kích thích trí tưởng tượng rất tốt, và khả năng ngôn ngữ linh hoạt cho trẻ.
Sự tưởng tượng còn rất cần đến khả năng đồng cảm với thế giới câu chuyện mà các em vừa đọc. Khi đọc truyện cho các bạn nhỏ ở những buổi đọc sách vui vẻ cùng cô Aki mình cũng thường hay đưa ra những gợi ý “nếu…” để các bạn “thì…”.
 |
 |
Tranh của các bạn nhỏ tham gia buổi đọc sách vào tối thứ 4 hàng tuần.
Khi đọc xong một câu chuyện về đồ ăn mình nói với các bạn “Các con hãy tưởng tượng mình đang ở trong một khu vườn với rất nhiều hoa thơm. Và rất mùi bánh mì thơm nức mũi ở đâu đó bay tới, hãy nhắm mắt cảm nhận mùi hương của nó nào. Các con có cảm nhận thấy mùi thơm không? Có háo hức và cảm thấy mình rất muốn được thưởng thức nó không? Thế rồi điều gì sẽ xảy ra, các con sẽ làm gì tiếp”. Chính sự tương tác trò chuyện qua lại như vậy trong buổi đọc truyện sẽ giúp trẻ em phản ứng linh hoạt và tưởng tượng tốt hơn.
5. Học vẽ
Học vẽ cũng là một cách rất tốt giúp trẻ tưởng tượng dù con có năng khiếu hay không.
Đó cũng là lí do mình vẫn kiên trì cho con đi học vẽ ở Tí Toáy từ hồi 3 tuổi rưỡi đến bây giờ.
Nếu bố mẹ không có điều kiện đưa con đi học thì có thể đăng kí các lớp online.
