
1. Vì sao cần học ngoại khoá (nghệ thuật và thể thao)
Thứ 7 tuần trước mình đi tham dự buổi chia sẻ của gia đình chị Phan Hồ Điệp, anh Đỗ Xuân Thảo và em Đỗ Nhật Nam nhân dịp cuốn sách “Cất cánh cùng con vào lớp 1” của anh chị ấy ra mắt.
Trong buổi chia sẻ mình đã ấn tượng với chia sẻ của em Nam: nếu có lời khuyên nào dành cho các bố mẹ thì đó là hãy cho các bạn nhỏ được học nghệ thuật và thể thao bài bản ngay từ khi còn nhỏ, ở độ tuổi mầm non lẫn tiểu học.
Khi Nam sang Mỹ học mới thấy các bạn học của Nam đều được học nghệ thuật và chơi thể thao một cách rất bài bản. Nam bắt đầu học hát để tham gia cuộc thi hát, và đã vào đến vòng liên bang, điều đã làm bố mẹ rất bất ngờ bởi khi ở nhà chẳng ai nghĩ rằng Nam có khả năng đó. Học nghệ thuật đã giúp ích cho Nam rất nhiều trong quá trình xa nhà, tự lập, vì nó giúp em có thể giải stress và xua đi nỗi nhớ nhà. Thể thao giúp em biết cách hợp tác làm việc nhóm hơn.
Thực ra mình không lạ về điều này vì mình đã đọc rất nhiều sách viết về tầm quan trọng của việc cho trẻ học nghệ thuật và thể thao ngay từ khi còn mẫu giáo. Khi đọc cuốn “Mẹ Việt dạy con bước cùng toàn cầu” của chị Hải Âu mình đã thấu hiểu nhiều hơn và tâm đắc về lộ trình chị dành cho Minh Khuê. Học để phát triển các tố chất cho con chứ không phải vì con có tố chất thì mới học. Các bố mẹ có thể tìm đọc thêm ở cuốn sách của chị, một cuốn sách vô cùng hữu ích với mình. Không phải vì mình muốn con sẽ giống Minh Khuê, mà đơn giản mình học được tâm thế làm mẹ và những ý tưởng của chị đã khơi gợi cho mình cách mình nên làm thế nào với con.
2. Học ngoại khoá nuôi dưỡng năng lực gì ?
Ở giai đoạn mầm non và bước đầu của tiểu học việc cho trẻ rất cần được trải nghiệm với nhiều hoạt động khác nhau. Đa phần bố mẹ ở Việt Nam vẫn thường quan niệm trí thông minh là IQ nên thích con phải được học các kiến thức trước như tính toán, số, khoa học, đọc viết…Nhưng khoa học đã chứng minh bộ não con người có 8 loại hình thông minh, vì thế việc để đứa trẻ được tiếp xúc và làm quen với những môn nghệ thuật như vẽ, múa, hát, đàn… hay thể thao như bơi, đá bóng…cũng là một trong những cách để chúng ta giúp con tìm ra được trí thông minh của bản thân.
– Những hoạt động trải nghiệm nghệ thuật, thể thao, và trải nghiệm thực tế sẽ giúp trẻ trở nên thích thú, kích thích trí tò mò và tưởng tượng, và khiến tầm nhìn của trẻ rộng mở hơn.
– Nuôi dưỡng cho trẻ tâm hồn phong phú, đa dạng hơn, nhân sinh quan rộng mở hơn
– Nuôi dưỡng những năng lực mềm không thể đo đếm được nhưng lại là những nhân tố quyết định đến thành công sau này của trẻ như: tính kiên trì, nhẫn nại, khả năng tập trung, làm việc nhóm, theo đuổi đến cùng mục tiêu…
– Việc cho con học thử qua nhiều môn học khác nhau để giúp con tìm ra cái con đam mê, hào hứng. Điều quan trọng nhất khi học một môn nào đó chính là sự say mê, yêu thích chứ chưa hẳn đã là tài năng. Vì đam mê mới giúp trẻ kiên trì theo đuổi trên đường dài, mới tạo ra động lực để trẻ vượt qua khó khăn và thử thách. Vì thế nếu trẻ có năng khiếu ở một lĩnh vực nào đó nhưng lại không đủ đam mê so với một môn khác thì tốt nhất vẫn nên cho trẻ được học môn mà trẻ đam mê.
Còn với mình, học nghệ thuật trước hết để có một tâm hồn phong phú hơn, một cuộc sống nhiều màu sắc hơn. Đó là lí do đầu tiên mình cho con theo học âm nhạc và mỹ thuật. Bên cạnh đó khi con theo đuổi những môn học này, con cũng rèn luyện được những năng lực sống rất quan trọng như đã nói ở trên.
3. Vì sao cần chơi thể thao
Chơi thể thao tốt cho sức khoẻ, đó là điều ai cũng biết. Nhưng ngoài sức khoẻ ra, cho trẻ chơi thể thao trong một đội còn có những ưu điểm rất lớn khác nữa.
Điểm yếu của giáo dục Việt Nam là chỉ chú trọng kiến thức mà không coi trọng các hoạt động nghệ thuật và thể thao, đặc biệt là thể thao. Khi sang Nhật du học mình mới nhận thấy vì sao người Nhật hay các nước phương Tây giỏi làm việc nhóm và biết cách tôn trọng người khác. Tất cả đến từ giáo dục.
Những học sinh ở Nhật ngay từ cấp 1 đã có các câu lạc bộ thể thao để tham gia và có cả một đội để trẻ chơi như bóng đá, bóng rổ, bơi…Khi đến cấp 2 cho đến đại học các trường đều có các đội tuyển và sẽ có những giải đấu cấp tỉnh, khu vực và toàn quốc. Những bạn tham gia vào đội tuyển sẽ chơi đúng với tinh thần chuyên nghiệp, ngày nào cũng luyện tập để thi đấu.
Trong một đội tuyển học sinh sẽ học được các bài học rất lớn đó là: trách nhiệm của một thành viên với đội của mình (phân công trực ban, lau dọn, hậu cần….), biết tôn trọng tiền bối, chỉ bảo cho hậu bối, biết hợp tác với đồng đội khi thi đấu để giành chiến thắng, và biết tôn trọng đối thủ dù có thua.
Những trải nghiệm như đứng lên sau thất bại, dù không ưa một tên nào đó trong đội nhưng vẫn cần hợp tác để cả đội giành chiến thắng…đó là những bài học tuyệt vời để giúp trẻ trưởng thành khi ra ngoài xã hội. Chính tinh thần chuyên nghiệp khi còn trên ghế nhà trường đã tạo ra những con người chuyên nghiệp khi ra đời (chứ không phải kiểu thích thì chơi, không thích thì nghỉ chẳng cần xin phép, chẳng cần quan tâm đến đồng đội xung quanh).
Với mình, cho con chơi thể thao một cách bài bản còn có tác dụng rèn cho con sự kiên trì, bền bỉ để theo đuổi đến cùng mục tiêu. Bon rất thích đá bóng, bóng rổ và mình chỉ đợi đến khi con đủ tuổi để xin vào học ở một lớp nào đó gần nhà.
4. Nếu bạn không đủ điều kiện để cho con học các lớp ngoại khoá thì sao?
Học ngoại khoá ở các lớp một cách bài bản đương nhiên đó là điều rất tốt. Nhưng nếu bạn không đủ điều kiện cho con tham gia những lớp về mỹ thuật, âm nhạc, thể thao thì sao?
Mình nhớ một câu nói của cô bé Diệu Liên, người từng đỗ vào đại học Harvard cách đây 2 năm có nói “Học cũng giống như việc tập thể dục”, quan trọng là bản thân mình có muốn hay không thôi. Nếu muốn thì luôn có cách để thực hiện. Mục đích của việc học ngoại khoá hay thể thao chính là rèn luyện cho trẻ những năng lực sống không đo đếm được là nuôi dưỡng tâm hồn phong phú, nuôi dưỡng các chỉ số AQ, EQ, hay sự hứng thú, tò mò thì những hoạt động trải nghiệm thực hàng ngày, hàng tuần bạn vẫn có thể làm cùng con: nấu ăn, làm việc nhà, đi chơi ở công viên, trải nghiệm ngoài thiên nhiên, chơi thể thao, cho con nghe nhạc…
Tất cả những trải nghiệm thiên nhiên nguyên sơ mình đều đã viết rất kĩ trong cuốn sách “Kỉ luật mềm của trái tim”, các bố mẹ có thể tìm đọc thêm để thấy rằng có rất nhiều cách để bồi đắp năng lực cho con. Bố mẹ có thực sự kiên trì và bền bỉ đồng hành cùng con hay không thôi.