Bây giờ mẹ đã nhàn lắm rồi

Khoảng 2 tháng trước Bon bắt đầu rơi vào tình trạng biếng ăn đúng thời điểm mình căng thẳng và áp lực nhất với luận văn. Trải qua tình trạng con không thích ăn dù nấu nướng đủ trò rồi mình mới hiểu nỗi khổ tâm của các mẹ có con kén ăn. Vì từ trước đến giờ mình chưa bao giờ gặp khó khăn trong vấn đề ăn uống của con cả.

Mình vốn luôn để Bon chủ động trong ăn uống từ khi cu cậu bắt đầu ăn dặm đến giờ nên không bao giờ ép nếu con không muốn ăn nữa, cũng như không bao giờ dùng việc cho chơi đồ chơi, xem điện thoại hay tivi để dụ dỗ. Mình cũng hiểu là trẻ con sẽ có nhiều giai đoạn biếng ăn nên cũng không cần căng thẳng lắm nếu con không ăn vài bữa.

Nhưng điều mình lo lắng chính là con tỏ ra không hào hứng với bữa ăn như trước kia, không hứng thú với bất kì món gì kể cả món con thích (ngoài trừ hoa quả), đến bữa ăn chỉ ăn qua loa, uể oải. Và con đòi bố mẹ xúc cho ăn chứ không tự chủ như trước.

1. Lí do vì sao con có sự thay đổi như thế

Nếu như trước kia Bon đều chủ động tự xúc ăn đến hết bữa thì giờ anh ấy cứ đòi mẹ/bố xúc cho con khi ăn được giữa chừng.

Mình nhận ra vì mấy tháng nay bữa tối ăn cùng ba mẹ anh ấy hay được bố ngồi cạnh xúc cho ăn mỗi khi anh ấy không còn hào hứng và tập trung ăn nữa vì thế dẫn đến tình trạng anh ấy nũng nịu bố và đòi bố xúc cho mình. Chứ anh ấy biết là mẹ không bao giờ xúc cho đâu. Sau đó mình hỏi cô giáo ở trường về tình hình ăn uống của con như nào. Cô giáo “thành thật khai báo” là dạo gần đây Bon không chịu ăn mấy, ăn chậm nên khi gần hết giờ ăn cô giáo toàn xúc cho anh ấy ăn. (Thảo nào trong sổ liên lạc ngày nào cũng ghi là ăn hết suất)

2. Mẹ đưa ra phán quyết: thay đổi thói quen trong ứng xử

-Gia đình:

Bố mẹ tuyệt đối không được xúc cho con nữa. Hôm nào Bon nhung nhăng không chịu ăn thì để nhịn đói đi ngủ. 3 buổi đầu tiên Bon không ăn vì thích chơi ô tô, ba mẹ có gióng giả trước là đến giờ ăn rồi cất ô tô đi mà không chịu.

Mình hỏi Bon có ăn cơm không. Bon nói con không đói. Ba mẹ đồng ý, ngồi ăn cơm vui vẻ với nhau kệ Bon ngồi chơi. Thế là anh ấy dỗi chạy vô phòng úp mặt lên chăn. Còn hôm sau thì ngồi vào bàn gẩy gẩy đồ ăn, mẹ nói con không ăn thì đứng lên vào phòng. Anh ấy đòi uống bất cứ cái gì cũng không cho ngoại trừ nước (vì mình có quy định trước với con là nếu không ăn cơm thì con không được ăn bất cứ gì khác ngoài uống nước rồi và con cũng đồng ý với quy định này, nên đây không phải là ngược đãi đâu nha). Hôm đó anh ấy nhịn đói đi ngủ. Hôm sau ăn ít thì cũng không có hoa quả nốt, vì đồ ăn phụ được yêu thích sẽ tỉ lệ thuận với thái độ ăn uống với bữa chính.

– Mẹ cháu:

Nếu như trước kia mình hay làm bữa sáng chỉn chu cho Bon còn mình hay ăn qua loa và hay chạy đi chạy lại làm việc nhà thì mấy tháng nay mình đổi lại. Mẹ ăn uống không đàng hoàng và vui vẻ với bữa ăn thì con cũng không ăn ngoan được. Hai mẹ con ăn món giống hệt nhau và cùng nhau ăn bữa sáng chứ không làm việc riêng.

– Nhà trường:

Mẹ cháu coi trọng việc cháu chủ động trong ăn uống hơn là cháu có ăn hết phần cơm của mình hay không. Nên nếu cháu không ăn hết cũng không sao. Khi nào cháu không ăn nữa các cô hãy khích lệ cháu, cháu rất thích khen là “kakkoi” (thông minh, nhanh nhẹn, có cá tính, smart). Dạy cháu cách tuân thủ giờ ăn và sinh hoạt tập thể. Nếu sắp hết giờ mà cháu không ăn nữa thì không cần đút cho cháu, để cháu hiểu là giờ ăn chỉ có chừng ấy thời gian, đói thì bữa sau cháu tức khắc hiểu. Sau đó vài ngày các cô ghi sổ đã có tiến triển tốt.

3. Tích cực cho con nấu ăn cùng

Từ tầm 1 tuổi rưỡi Bon đã thường xuyên đứng bếp cùng mẹ, nhưng chủ yếu cu cậu thích nghịc nước từ vòi nước, đổ nước từ bình này sang bình kia. Mình cũng chỉ để con quan sát mẹ làm bếp, chế biến món ăn như nào chứ chưa cho tham gia.

Khi Bon được 2 tuổi thì cu cậu bắt đầu chuyển sang thích rửa bát, nồi…và vẫn là nghịch là chính. Từ mấy tháng trước anh ấy suốt ngày đòi rửa bát cho mẹ, mình bắt đầu dạy con và chủ động dùng những câu “nhờ vả” như con rửa cái rổ này cho mẹ, cái bát này cho mẹ nào…Thế là khi papa đi làm về anh ấy hào hứng khoe “Trung kun đang rửa bát cho mẹ này” với niềm vui sướng lắm.

Khi Bon bước vào giai đoạn lười ăn. Mình bắt đầu chuyển qua nhờ Bon “Con có muốn cắt rau quả giúp mẹ không”. Bon hào hứng với nhiệm vụ mới lắm. Mình dạy Bon cách cầm dao, cách cắt như nào bằng cách làm mẫu cho con, dạy con chú ý không cắt vào tay, sau đó để con tự phán đoán và cắt theo kích thước nào tùy ý con.

Mình chỉ quan sát, không can thiệp vào việc con cắt nên việc miếng cà tím, bầu, cà rốt, dưa leo…có xiên vẹo to nhỏ cũng được, và trong lúc ấy mình vẫn làm việc khác như chế biến món khác chứ không phải là con chỉ làm phiền và tốn thời gian của mình đâu.

Tiếp đến con học cách nặn thịt, nêm gia vị, cho vào nồi mà mình đăt bên cạnh chứ không phải cho trực tiếp vào bếp đâu vì nguy hiểm. Mỗi lần Bon làm mình nói tên cho con đây là cái gì, con đang làm gì, và không ngừng khen ngợi cu cậu cố gắng, có tiến bộ, rất khéo tay…

Đi siêu thị con luôn đòi đẩy xe đẩy. Ok. Mình nhờ con đi tìm chỗ bán các loại rau, đồ khô giúp mình.

Đến bữa ăn mình sẽ khoe “Món cà xào hôm nay là do Trung kun thái đó papa” khiến cu cậu thích chí miêu tả lại cho papa xem “Trung kun cắt cắt cắt như này này”.

Papa khen “Trung kun tự tay cắt cơ à. Thế thì mình phải ăn thật nhiều vào. Ôi ngon quá. Cảm ơn con.” Từ đấy anh ấy bắt đầu thay đổi dần dần, hào hứng với bữa ăn hơn hẳn trước kia. Bởi vì đó là món ăn do chính tay mình làm, ăn nó chính là tận hưởng thành quả lao động của mình, nên anh ấy ăn uống rất tích cực, thi thoảng không quên giơ lên khoe Trung kun cắt đấy.

Tất nhiên Bon ăn không nhiều đâu cũng có món thích món không, nhưng điều quan trọng nhất là con có thái độ tích cực, vui vẻ với ăn uống, và mình coi trọng điều ấy. Chứ ông bà cứ hỏi cháu ăn mấy bát cơm, nhà mình không biết trả lời sao, vì cơm chắc tầm độ 2-3 miếng cơm người lớn.

Mình nhận thấy nếu như tầm 0 và 1 tuổi, việc khen ôi đồ ăn ngon quá, măm măm, con mẹ xúc giỏi quá, miếng cà rốt nó bảo Bon ơi ăn tớ đi, tớ rất muốn được cậu ăn, ôi miếng cà rốt đang vui mừng trong miệng con kìa…sẽ phát huy hiệu quả để nuôi dưỡng hứng thú với bữa ăn cho con và con tự xúc ăn. Thì tầm 2 tuổi con cần level cao hơn thế. Nhận thức của con đã cao hơn, tay con khéo léo hơn, con thể hiện tính tự lập tự chủ, mong muốn khẳng định cái tôi mạnh mẽ hơn.

Thế thì giai đoạn từ 2 tuổi trở đi để con tham gia vào đi mua đồ và chuẩn bị nấu nướng là giai đoạn phù hợp nhất. Không chỉ là rèn luyện cho con các thao tác về tay, về phát triển giác quan, kỹ năng phán đoán tình huống, mà còn nuôi dưỡng tính tự chủ.

Cảm giác làm được việc gì đó và nhận thấy thành quả, thành quả ấy đem lại niềm vui và giúp ích cho người khác chính là nuôi dưỡng nhân cách biết quan tâm đến người khác, sống có trách nhiệm. 2-3 tuổi rất nhiều mẹ than thở con không chịu tập trung, hay nghịch ngợm thì việc con kiên nhẫn cố gắng thái từng miếng bí chính là cơ hội tuyệt vời để rèn khả năng tập trung cho con.

4. Gia đình có osin hay ông bà thì sao

Nhiều mẹ than phiền có ông bà hay osin thì khó dạy con việc nhà, đặc biệt là cho con nấu nướng. Mình nghĩ việc có thể dạy con hay không tùy thuộc vào bạn chứ không phải vào hoàn cảnh. Không cần phải nhất thiết ngày nào bạn cũng cho con làm cùng nhất là những bà mẹ bận rộn với công việc, nhưng cuối tuần vẫn ok mà. Nếu bạn coi mình là chủ của căn bếp thì đương nhiên osin sẽ chỉ là người phụ.

Đơn giản chỉ là người lớn rất ít khi kiên nhẫn được với trẻ con, chỉ coi việc làm vụng về của con trẻ là sự phiền phức mà thôi. Nếu bạn có thể kiên nhẫn nhìn con mắm môi mắm lợi thái từng khúc dưa không theo ý mình cả 10 phút, hay bữa nào cũng phải lau sàn ướt nhoẹt nước do con đổ ra lúc rửa bát thì mình nghĩ hãy cứ đề con tham gia.

Mình quan niệm như này nếu chỉ dùng điện thoại, tivi, đồ chơi để dụ cho con ăn thì đó mới chỉ là nuôi con thôi. Nhưng có thể kiên nhẫn với sự vụng về của con, để con được từng bươc tự mình làm, từng bước tự lập, tham gia vào việc nhà thì mới là dạy con. Dạy vốn khó hơn nuôi gấp vạn lần.