Chắc những bạn tìm hiểu về Montessori đều nghe qua về thời kì mẫn cảm của trẻ rồi phải không nào.
Thời kì mẫn cảm được hiểu đó là thời kì mà mọi cần ăng ten trong não bộ và toàn bộ con người trẻ sẽ tập trung để tiếp thu để khiến mình trở nên thành thục hơn, thông qua 1 quá trình lặp đi lặp lại.
1. Sự mẫn cảm của trẻ được biểu hiện qua 4 trạng thái:
– Mẫn cảm với TRẬT TỰ: Trẻ muốn làm theo đúng trình tự, nếu người lớn thay đổi quy trình mọi ngày trẻ làm là trẻ khóc ăn vạ. Ví dụ như phải ôm tạm biệt bạn gấu bông rồi mới đi giày, đi học, nhưng bố mẹ giục giã nhanh lên và bỏ qua trình tự là trẻ la khóc om sòm.
– Mẫn cảm với THÓI QUEN: Chỉ thích mặc đi mặc lại 1 bộ quần áo, đi 1 đôi dép
– Mẫn cảm với VỊ TRÍ, SỞ HỮU: Chỗ này là của mẹ hay ngồi nếu khách đến nhất quyết không cho khách ngồi chỗ đó vì đó là chỗ của mẹ. Cái bát này là của con, không ai được động vào, lỡ vô tình động vào là bé khóc ăn vạ.
– Mẫn cảm với Khám phá thông qua các giác quan: Thích lặp đi lặp lại hành động nào đó với đồ chơi, đồ vật… mà người lớn nhiều khi lắc đầu chẳng hiểu vì sao con nó thích thế. Hoặc có khi bé cực kì thích ngửi mùi của mẹ, bé nói rằng mùi của mẹ thơm lắm, cứ dụi dụi vào vai mẹ ngửi (mẫn cảm với mùi). Bé rất thích leo lên bờ tường để đi bộ chứ không thích đi dưới sân…
Ngoài ra rất nhiều tài liệu Mon sẽ chia sẻ thêm với mọi người về sự mẫn cảm với số học, chữ viết, văn hoá (độ tuổi từ 4-9 tuổi)….tuy nhiên mình không chia sẻ ở bài này.
2. Khi trẻ có những biểu hiện mẫn cảm thì cha mẹ cần làm gì?
Đọc đến đây chắc hẳn nhiều bố mẹ sẽ thấy có những lí do rất buồn cười con lăn ra ăn vạ đúng không nào? Tất cả là bởi vì con đang ở thời kì mẫn cảm với mọi thứ xung quanh. Việc cha mẹ quan sát và hiểu về thời kì mẫn cảm của trẻ sẽ:
– Giúp cha mẹ thấu hiểu tâm sinh lý của trẻ: để từ đó biết đồng cảm và thừa nhận nhu cầu của con, không vội vã ngăn cấm hoặc mắng con. Cho con được chơi hết mình đến khi con thấy thoả mãn thì thôi.
– Việc trẻ được lặp đi lặp lại trong thời kì mẫn cảm: Không chỉ giúp kỹ năng, não bộ của trẻ hoàn thiện hơn ở một khía cạnh nào đó. Mà nó còn giúp hình thành bên trong trẻ cảm giác an toàn, sự cân bằng về nội tại. Chúng ta hiểu rằng quá trình mẫn cảm giống như hành trình đứa trẻ đang khám phá chính bên trong con người của mình, và nếu người lớn vô tình ngăn cản quá trình đó, trẻ lớn lên trong trạng thái không thoả mãn, không trọn vẹn.
Quá trình nuôi dạy Bon mình chú trọng nhiều hơn đến yếu tố về cảm xúc nên ngay từ lúc Bon mới sinh mình cũng tìm hiểu và thường lặp đi lặp lại một số những thói quen. Mình chia sẻ 1 câu chuyện mình nuôi dưỡng cho Bon cảm giác trật tự hàng ngày.
3. Nhật kí hồi Bon 8 tháng
“ Mẹ chỉ có 30p mỗi sáng thức dậy để nói chuyện với con nên sáng nào mẹ cũng lặp đi lặp lại một hai bài hát, bài thơ, và một bài mát xa nắn chân nắn tay. Sáng nào mẹ cũng chỉ lên tường bức tranh hoa hướng dương và ngôi nhà mẹ vẽ rồi nói tên nó cho con.
Bà ở nhà chơi với con cả ngày sẽ thay mẹ bế con đi dạo, đi ngắm ô tô, cho con chơi các trò chơi, chỉ cho con ảnh bố mẹ đâu, máy hút bụi ở đâu, bánh mỳ đâu, chim chích bông đâu, nồi cơm điện đâu, tivi đâu…mỗi khi ấy con sẽ nhìn về phía có cái đó. Còn cái nào con ko biết thì con nhìn mẹ hoặc bà rồi toét miệng cười thật đáng yêu.
Hôm nào con không đc bế đi ngắm ô tô là con khó chịu chỉ đòi bế rồi nhào ra cửa thôi. Đó chính là dấu hiệu của CẢM GIÁC TRẬT TỰ.
Tối nào mẹ về con nghe tiếng mẹ bước lên cầu thang là con đã nhận ra, mẹ mở cửa là con sẽ nhảy cẫng lên ê a ô ô rồi háo hức nghịch túi thức ăn mẹ đi chợ về. Mẹ sẽ bế rồi chỉ cho con củ cà rốt, quả dưa, bó rau cải, con cá, bánh mỳ…
Mỗi việc nhỏ mẹ muốn làm nó lặp đi lặp lại như thế mỗi ngày chính là để xây dựng cảm giác trật tự này cho con. Vì mẹ cảm nhận đc hành động lặp đi lặp lại ấy sẽ nuôi dưỡng cho con cảm giác an toàn bình an, và nuôi dưỡng mối quan hệ tin tưởng tin cậy của con dành cho mẹ và mọi người. Khi con có một trái tim được lấp đầy cảm giác an toàn, con sẽ tự tin hơn, sẽ có thể thân thiện và yêu mến những người xung quanh.
Mẹ không có nhiều thời gian ở bên con nhưng khi ở bên con mẹ không bao giờ cầm chiếc điện thoại, máy tính vì mẹ giác ngộ thời gian đó rất ít nên mẹ cần coi trọng từng phút một. Mật độ sẽ quan trọng hơn độ dài thời gian”.
Chúng ta kết nối với con thông qua những trải nghiệm thực đơn giản như vậy thôi. Nhưng đến giờ mình vẫn thấy chính nhờ điều đó mình kết nối với con rất tuyệt vời. Hi vọng bài viết này sẽ hữu ích với các bố mẹ.
Bố mẹ có thể đọc cuốn ‘Kỉ luật mềm của trái tim” nhé, cuốn sách về kết nối với trái tim con được rất nhiều ba mẹ yêu mến.
