Hãy thừa nhận cảm xúc thay vì cấm đoán con khi con không nghe lời

Bon địu em gấu đi chơi

1. 3 bước ứng xử khi con nổi cáu, không nghe lời

Có lần mình với Bon đi taxi, lúc ấy Bon đang rất cáu và khó chịu vì phải chờ đợi mẹ quá lâu. Anh tài xế hỏi mình “Bé nhà chị có vẻ hay cáu nhỉ”. Mình bảo “À, cháu đang khó chịu vì phải ngồi đợi mẹ lâu quá đấy”. Bon cáu kỉnh “Con không yêu mẹ, con không thích chú”. Mình vẫn nhẹ nhàng “Mẹ xin lỗi đã để Bon phải đợi nhé. Mình nói thế chú lái xe sẽ buồn đấy. Ừ, tạm thời con có thể không thích bất cứ ai lúc này cũng được.” Mình vẫn thường cho Bon là con có quyền không thích bất cứ ai trong 5 phút, không sao cả, vì người lớn hay trẻ con đều có quyền đó mà, quyền được ở một mình, được xả cảm xúc để trở nên bình tĩnh hơn. “Nhưng chỉ không thích mẹ trong 5 phút thôi rồi mình lại giảng hòa nhé”.

Anh tài xế hỏi tiếp “Khi bé cáu thì có hay ném đồ không chị, chứ con nhà em giờ mới hơn một tuổi rưỡi nhưng lúc nào cáu lên không thích là cầm đồ ném. Mẹ nó quát, đe nẹt mãi mà nó vẫn chưa chừa chị ạ”. Đây là câu mình rất hay được hỏi, và cũng chứng kiến rất nhiều. Đó là trẻ có hành động hư và người lớn ra sức quát nạt, đe dọa để đứa trẻ dừng lại.

Mình bảo rằng, đối với con trẻ chúng chỉ còn cách thể hiện cảm xúc của mình thông qua hành động hoặc là lời nói. Như bé nhà anh thì chưa biết nói nên sẽ dùng hành động, còn bé nhà em đã hơn 3 tuổi biết nói rồi thì thể hiện qua lời nói, cử chỉ.

  • Điều quan trọng nhất khi này không phải là cấm đoán mà chính là sự thừa nhận cảm xúc ấy của bé. Và nói thay cho trẻ cảm xúc ấy để dạy trẻ cách diễn đạt

Ba mẹ biết là con đang nổi cáu.

Ba mẹ biết là con thích chơi cái này.

Ba mẹ biết con đang rất buồn…

  • Sau đó sẽ nói cho trẻ hậu quả của hành động ấy, nếu trẻ làm như thế thì sẽ gây ra hậu quả gì, có ảnh hưởng gì đến người xung quanh, và cảm xúc của ba mẹ sẽ ra sao.

Nhưng con ném đồ thì đồ chơi sẽ rất đau.

Mẹ không vui khi con ném đồ chơi như thế.

Con nói như thế thì mẹ rất buồn

Con nói như thế thì mọi người đều không vui.

Con làm bẩn như thế bác lao công lại mất công dọn đấy

  • Cuối cùng mới đưa ra những lời khuyên, hình phạt với trẻ tùy vào hoàn cảnh

Nếu con ném đồ chơi thì mẹ sẽ cất đồ chơi này đi, và con không được chơi trong 1 tuần (ba mẹ nghiêm túc thực hiện đúng lời nói).

Với những gì liên quan đến sự an toàn của tính mạng hay ảnh hưởng đến người khác thì ba mẹ cần ngồi ngang tầm, nhìn vào mắt trẻ để nói một cách rõ ràng với giọng nghiêm túc những thông điệp ấy “Con không được ném đồ chơi nữa nhé. Con không được bẻ cành cây. Con không được nhảy thình thình trong thang máy Bon nhé”.

2. Những sai lầm của ba mẹ Việt Nam

Trong cách ứng xử này có 3 bước như vậy, tuy đơn giản nhưng lại rất cần sự kiên trì ở ba mẹ. Với những trẻ chưa biết nói thì lại càng đòi hỏi độ kiên trì. Mình từng mất 2-3 tháng để rèn cho Bon thói quen không ném đồ chơi khi cáu lúc Bon gần 2 tuổi.

Mình nhận ra là ba mẹ ở Việt Nam thường hay quát vô tội vạ, chuyện bé xíu cũng quát như chuyện to cần quát thành ra đứa trẻ sẽ không phân biệt được đâu là lúc ba mẹ thực sự nghiêm túc và cấm đoán thực sự. Vì thế càng những đứa trẻ hay bị ba mẹ quát chúng lại càng ngỗ nghịch, và không biết phân biệt đâu là việc nên làm và không nên làm, đâu là giới hạn được làm và không được làm.

Ba mẹ ở Việt Nam cũng rất ít khi thừa nhận cảm xúc của con, nói cho con cảm xúc con đang trải qua, và nói ra cho con chính cảm xúc của mình. Vì thế đứa trẻ sẽ không học được cách đọc cảm xúc của bản thân, đọc cảm xúc của người khác vì chúng vốn không được dạy.

Đừng nghĩ rằng trẻ chưa biết nói thì chưa hiểu đâu nhé. Qua những trải nghiệm với chính Bon và những gì mình quan sát ở Nhật thì mình nhận thấy trẻ con Nhật thể hiện cảm xúc của mình ra một cách tự nhiên và thường xuyên hơn trẻ con Việt Nam. Bon thường xuyên nói với mẹ cu cậu buồn lắm, vui lắm, thú vị lắm, yêu mẹ lắm, không yêu mẹ nữa, rồi thì sao mẹ cứ cáu với con nhỉ, sao mẹ không cười với con, khi mẹ không vui cũng bị đọc vị ngay. Mình thấy Bon cũng như nhiều đứa trẻ ở Nhật khác, rất biết thể hiện cảm xúc một cách phong phú nhờ việc con được dạy về điều này từ khi mới lọt lòng.

Khi dùng đến hình phạt phải cấm dùng đồ chơi hay cấm xem chương trình con yêu thích nhiều ba mẹ hay mắc sai lầm là đưa ra hình phạt cực đoan mà mình không thể thực hiện nổi, nên thành ra há miệng mắc quai. Ví dụ điển hình nhất là chuyện nếu con không dọn đồ chơi mẹ sẽ đem cho hết em A hàng xóm nhé, hay là vứt hết đi nhé. Thế nhưng cả đống đồ chơi đắt tiền thế, ba mẹ nào dám vứt đi thật. Nên nếu chúng ta chỉ dọa suông thì trẻ sẽ biết lời nói ấy của ba mẹ không có trọng lượng. Vì thế như mình nói đó là hãy chỉ đưa ra thách thức mà mình sẽ thực hiện được như là cất đồ chơi đi trong vòng 1 tuần chẳng hạn.

Ngoài ra, để dạy con cách trân trọng đồ vật mình thường hay lồng ghép cảm xúc của đồ vật vào để Bon học cách nâng niu nó. Khi rủ rê Bon dọn dẹp đồ đạc mà Bon làm chưa đến nơi đến chốn “Ồ Bon ơi còn một chiếc ô tô bị bỏ rơi này, tội nghiệp bạn ấy quá, mình phải đem trả bạn ấy về nhà thôi”. Bon ơi, bạn kiến dễ thương lắm. Con giẫm lên bạn ấy sẽ đau đấy. Bon ném thế ô tô sẽ kêu huhu tớ đau lắm. Bon đừng ném tớ nhé.

Mọi người đừng nhầm lẫn giữa việc một đứa trẻ tò mò với một đứa trẻ bạo lực phá đồ. Ví dụ như khi tò mò muốn tháo nắp ô tô hay mở ra xem vì sao ô tô không chạy có đứa sẽ biết lấy tô vít để mở, hoặc liên tục hỏi người lớn, còn đứa khác sẽ đập đập đến khi cái ô tô vỡ tan, sẽ là hai tính cách hoàn toàn khác nhau. Đứa trẻ biết trân trọng đồ đạc cũng là đứa biết cách tò mò một cách “nhân văn” hơn.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN