Vì sao có những đứa trẻ khi còn nhỏ chúng rất nghe lời, nhưng lớn lên thì lại phản kháng nổi loạn?
Mình nhớ đã đọc trong cuốn “Nietzsche trong 60 phút”, trong đó nhà triết học Nietzsche đã viết trong luận văn “Nguồn gốc của sự cắn rứt lương tâm” đại ý là tất cả những cái gì bản năng của con người nếu không được bộc lộ ra bên ngoài thì nó không mất đi mà nó chỉ lặn vào bên trong tầng sâu của nội tâm. Tư tưởng này là nền tảng cho toàn bộ tâm lý học và phân tâm học sau này.
“Toàn bộ thế giới nội tâm, nguyên thuỷ mỏng dính như được căng ngang giữa hai lớp da, đã căng ra, phồng lên, rồi chiếm được chiều sâu, chiều rộng và chiều cao theo tỷ lệ tương ứng với mức độ mà những bản năng con người bị dồn nén không xả được ra ngoài”.
Mình hiểu một cách đơn giản như này. Trong độ tuổi mầm non và đầu tiểu học đứa trẻ sống nhiều bằng bản năng nên mọi nhu cầu trẻ đều thể hiện hết ra bên ngoài. Tuy nhiên nếu như trẻ không được những người chăm sóc mình đón nhận, nâng niu và định hướng, mà thay vào đó là sự áp đặt, cấm đoán, ra lệnh, trừng phạt…thì dần dần trẻ không còn thể hiện nó ra bên ngoài nữa mà dồn nén nó vào bên trong.
Bước vào giai đoạn dậy thì cùng với sự thay đổi của nhận thức bên trong, cảm xúc, và cả cơ thể bên ngoài, trẻ thấy rằng mình không cần phải đè nén những cảm xúc đó nữa, mình có thể tự lập được hoàn toàn khỏi bố mẹ…và sự phản kháng bộc phát ra.
Bên cạnh đó, cách nói chuyện của cha mẹ không thay đổi, vẫn là sự chỉ trích, chê bai, phê phán sẽ càng làm mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trở nên xấu hơn.
Trong những năm gần đây mình thấy nổi lên vấn đề mà nhiều bố mẹ than thở đó là sự bướng bỉnh và nổi loạn tuổi dậy thì. Mình đọc sách về tâm lí học thì thấy nhiều nhà tâm lí học đã phân tích rằng: Nổi loạn tuổi teen đa phần đều bắt nguồn gốc rễ từ giai đoạn tiểu học, và sớm hơn là từ mầm non, vì thiếu sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình với nhau nên không tạo cho đứa trẻ sự tin tưởng vào cha mẹ, vì thiếu sự lắng nghe và thấu hiểu, đứa trẻ không có cơ hội được thể hiện bản thân theo ý mình, không được chấp nhận như nó vốn có, dẫn đến sự đứt gãy ở tuổi teen.
Nếu một đứa trẻ khi còn nhỏ mong muốn học giỏi để bố mẹ vui lòng thì thông thường sẽ mất đi động lực học tập khi lớn lên. Bởi vì đó không phải là mong muốn thực sự của nó.
Nhu cầu cơ bản và quan trọng nhất của con người đó là “được ai đó thừa nhận và yêu thương mình một cách vô điều kiện”. Bướng bỉnh hay ngoan ngoãn cũng chỉ là biểu hiện dưới cái nhìn của người lớn.
Mình nghĩ điều mà cha mẹ cần làm đó là giúp trẻ có thể được sống đúng với mong muốn của bản thân. Và một khi bạn đã không cho đứa trẻ được thể hiện mong muốn khi còn nhỏ, thì lớn lên đừng mong khi bạn hỏi chúng sẽ trả lời mình muốn gì, bởi đơn giản là thực sự chúng không biết mình muốn gì.
– Cuốn truyện mình yêu thích nhất có lẽ là “Lại thằng nhóc Emil”. Mình yêu người mẹ trong cuốn truyện đó. Mình yêu cách mà bà đã bao dung và yêu thương đứa con trai bé bỏng nghịch ngợm của mình vô điều kiện.
– Còn nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc giao tiếp với con ở tuổi teen thì hãy đọc cuốn “Tuổi dậy thì nói gì với con” nhé. Một cuốn sách sẽ giúp bạn biết dùng những cách nói mềm mỏng, đi vào lòng đứa con tuổi teen của bạn nhất.
Còn để bắt đầu từ đầu thì hãy đọc bộ sách Kỷ luật mềm của mình với “Kỉ luật mềm của trái tim”, “Kỷ luật mềm trong gia đình” và “Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học”
