Rất nhiều bố mẹ hỏi mình làm thế nào để giúp con (cấp 1,2) yêu thích đọc sách. Thực ra mình đã chia sẻ hết ở cuốn “Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học” rồi. Với bài viết này mình gợi ý thêm một vài điều về giá trị tinh thần như thế này.
- Nếu bạn thực sự coi việc đọc sách là quan trọng nhất, thì nhất định con sẽ thích đọc sách
Bon thích đọc sách, không chỉ đơn giản vì mình đọc sách từ 0 tuổi cho con, hay mình làm gương. Mà đơn giản nó là 1 trong 3 trụ cột giá trị quan trọng mình nhất định muốn gieo cho con trên hành trình tự học. Dù học trường cũ hay trường mới Bon vẫn là một trong các bạn đọc nhiều sách nhất lớp. Dù bài tập có nhiều thì con vẫn được ưu tiên ít nhất 30 phút đọc sách mỗi ngày, và đều đặn 95% các tối trước khi đi ngủ con đều tự đọc sách hoặc là mẹ đọc cho con. Nghĩa là mình thực sự coi trọng việc đọc sách, nên dù bất cứ điều gì thì lịch đọc sách sẽ không đổi, và mình làm mọi việc để duy trì thói quen này. Cũng giống như việc mình yêu thích viết, nên dù bất cứ việc gì mình cũng phải viết đều đặn hàng ngày.
Khi bạn thực sự coi trọng điều gì, đó là động lực thôi thúc bạn hành động để bảo vệ nó.
2. Nói với con về việc đọc sách
Hãy nói với con về lí do vì sao bố mẹ muốn con đọc sách. Bởi vì trẻ sẽ hợp tác hơn nếu như chúng biết lí do vì sao cần phải làm nó.
Hôm trước mình hỏi Bon là con có biết lí do vì sao mẹ muốn con đọc sách đều đặn mỗi ngày không?
Con có thể không đạt điểm cao các môn, chưa làm được bài, nhưng nhất định cần duy trì thói quen đọc sách.
Trong thời gian biểu sau khi đi học về cũng có phần đọc sách.
Bon bảo con không biết.
Mình hỏi: Sách có dạy con biết làm Toán giỏi, viết văn hay trả lời đúng để được 9, 10 không?
Bon: Không ạ
Uh đúng rồi, nhưng khi con đọc sách con biết được thế giới này có nhiều thứ thú vị ngoài những con số, những phép tính. Khi con biết về thế giới tự nhiên kì diệu, về những câu chuyện đầy ắp sự thơ mộng và nhân văn, những câu chuyện lịch sử, nền văn hoá và văn minh kì bí, …con sẽ cảm thấy tò mò hơn về mọi thứ.
Làm bài tập trên lớp chỉ là con đang học những kiến thức cơ bản và tạo nền tảng cho việc học những điều khó hơn ở các cấp tiếp theo, nó vẫn là điều cần thiết nên việc làm bài tập là nghĩa vụ bắt buộc.
Nhưng nếu chỉ gói gọn ở những bài cô dạy, bài tập cô giao nghĩa là con mới chỉ dừng lại ở việc làm theo lời người khác yêu cầu, chưa phải chủ động học, như thế là chưa tự học theo định nghĩa của mẹ.
Đọc sách là nền tảng của tự học. Khi con có thói quen này con sẽ học được những kỹ năng tìm kiếm thông tin mà mình quan tâm, viết là cách giúp con biến những thứ của người khác thành của mình. Nên nhất định phải thành thục và tạo thói quen với 4 kỹ năng nghe, nói, đọc viết.
3. Bố mẹ cần tạo thói quen đọc sách cùng con và làm gương
Hàng tuần mình sẽ để Bon tự chọn ra tầm 8-10 cuốn sách mà con muốn đọc trong tuần đó. Mình sẽ để ở nơi mà Bon hay tìm đọc nhất. Mình sẽ ghi lại nhật kí là danh sách các cuốn sách (hoặc chụp ảnh lại). Việc làm như vậy giúp mình kiểm soát được số lượng và chủ đề sách con sẽ đọc. Bố mẹ hãy thử cầm 1 cuốn sách và dành thời gian đọc cùng con, đó là bước đầu tiên khi con chưa muốn đọc. Nếu bố mẹ thay đổi, nhất định con sẽ thay đổi.
Trong buổi đi hội thảo dành cho cán bộ của ngân hàng Techcombank, khi chia sẻ về chủ đề bố mẹ làm gương đọc sách cho con để giúp con có thói quen đọc sách tôi có thêm một gợi ý vui như này. Nếu ông bố nào mà đọc sách hay ngủ gật hoặc còn ngại đọc sách thì cứ cầm cuốn sách lên, ít nhất là để con nhìn thấy hình ảnh cầm sách của bố mẹ. Cứ cầm sách rồi ngủ gật lúc nào không hay cũng được. Vì ít nhất con vẫn thấy rằng bố đã đọc.
4. Hãy chọn sách hay cho con
Một lí do quan trọng nữa để học sinh thích đọc sách đó là cần phải biết chọn những cuốn sách hay. Sách hay theo quan điểm của mình, nó cũng giống như gu âm nhạc hay thẩm mĩ, mỗi đứa trẻ có một gu khác nhau. Nhưng khi còn nhỏ đa phần trẻ em sẽ đều hứng thú với những câu chuyện sinh động, miêu tả một phần đời sống tinh thần và tâm hồn của chúng. Những cuốn sách mình lựa chọn và giới thiệu với các bố mẹ vì sao được nhiều bố mẹ tin tưởng và mua theo vì ít khi trượt, đó là vì mình xuất phát từ chính tâm hồn trẻ thơ. Với 8 năm đọc sách cùng con (đến giờ mình vẫn đang đọc truyện thiếu nhi của con) mình gợi ý với các bố mẹ như này.
- Trẻ rất thích những cuốn truyện hài hước nhưng lồng ghép nhiều bài học sâu sắc
- Các câu chuyện xen lẫn giữa thực và ảo, nói lên chính suy nghĩ của trẻ
- Những câu chuyện về tình yêu thương và lòng trắc ẩn, sự tử tế
- Từ lớp 5 trở đi là những câu chuyện về thế giới thần linh, thần thoại
Trong số những truyện mà Bon đã đọc và rất thích theo gu của con thì mình xin gợi ý một số cuốn như sau. Đây đều là những cuốn sách mà ban đầu mình đọc cho Bon nghe hồi mầm non, sau đó khi lên lớp 2 trở lên con biết đọc rồi thì lại tự đọc lại. Những truyện này đều phù hợp cho tiểu học. Nếu con mới lớp 1-2 chưa thích đọc truyện dài thì bố mẹ hãy đọc cùng con nhé, toàn những truyện rất hay mà người lớn cũng mê.
Truyện của KẸP HẠT DẺ
Đây là đơn vị phát hành sách mà mình yêu thích bởi vì hầu như cuốn nào mình mua về đọc đều hay. Mình thích cách chọn truyện của dịch giả Vũ Danh Tuấn. Những cuốn truyện sinh động và cũng rất nhân văn, sâu sắc, mở ra vốn sống và vốn từ vựng rất phong phú cho trẻ. Mình tin rằng nhờ đọc những sách của Kẹp Hạt Dẻ nên khả năng viết văn của con đã được bồi đắp.
- LAD, câu chuyện về phẩm giá của một con chó (Nếu có cuốn sách nào viết về sự đẹp đẽ và cao thượng của loài chó thì chắc đây là cuốn số 1)
- Con dế ở quảng trường thời đại, cùng bộ Chester và các bạn (Bộ này Bon đọc lại đến 3 lần, mình cũng thích bộ này vì cách viết rất hài hước, dí dỏm)
- Billy lãng tử tập 1,2,3,4 (Đọc là cười vì sự hài hước và tinh quái của chú dê Billy)
- Ngôi sao, ma cáo lừng danh (Một con cáo tinh quái, và ngòi bút dịch của dịch giả cũng cự kì hay)
- Bộ Hơi thở đồng xanh (Thế giới của những con vật sống nơi đồng cỏ và rừng xanh)
- Bộ Nông trại vui vẻ (Thế giới của những con vật nơi nông trại)
- Ông bố chân dài
Truyện của các đơn vị khác
- Lại thằng nhóc Emil (cuốn sách gối đầu giường của Bon suốt mấy tháng qua), nếu không đọc thì không tưởng tượng nổi lại có một thằng nhóc siêu phàm như thế mọi người ạ.
- Oscar và bà áo hồng (Câu chuyện về tình yêu và sự can đảm của chú bé đối diện với căn bệnh ung thư)
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (truyện vừa có triết lí sâu sắc và thú vị, dành cho độ tuổi từ 8 tuổi trở lên đọc)
- Lên đồi mở mắt và mơ (truyện phù hợp để học viết văn, và thêm yêu nét quê hương của Việt Nam)
- Totto chan bên cửa sổ (truyện rất phù hợp cho lớp 1-2-3, với những câu chuyện mà trẻ em nào cũng muốn mình được học ở ngôi trường như Tomoe).
- Những tấm lòng cao cả (đúng như tên gọi của nó, toàn những câu chuyện rất sâu sắc và cảm động)
- Một đêm giông bão (Kể về tình bạn cảm động của một con dê và một con sói)
- Bộ Thần lùn là tập hợp những câu chuyện phiêu lưu kì thú về thế giới của những vị thần lùn mà trẻ rất mê mẩn. Tranh minh hoạ cũng rất đẹp
- Chuyến phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn (cuốn sách mà mọi bạn nhỏ đều say mê và yêu thích vì Mít Đặc có mọi đặc điểm mà bạn nhỏ nào cũng có).
- Hai mươi truyện thêm một (Những câu chuyện cổ tích rất sâu sắc và thú vị của tác giả Gianni Rodari)
- Charlotte và Wilber (Câu chuyện rất hay về một con nhện và một con lợn) hoặc chuyện Con mèo dạy hải âu bay cũng hay
- Charlie và nhà máy socola (câu chuyện dạy trẻ về lòng trung thực và dũng cảm đồng thời mở ra thế giới kì diệu của những viên socola mê hoặc mọi trẻ em).
- Thương vụ nước chanh (dạy trẻ về tài chính, thương thuyết, toà án…dưới câu chuyện rất sinh động)
- Thần thoại Bắc Âu và Thạch Yêu, Kinh Thánh, Trong cái không có cái gì không là những cuốn sách về tôn giáo, thần thoại mà Bon nhà mình cực kì thích. Ngoài ra còn Thần thoại Hy Lạp nhưng mà từ từ đến lớp 5-6 hãy đọc cũng được.
- Những cuốn sách về khoa học như : Bộ Chuyến xe khoa học kỳ thú gồm 11 cuốn của AlphaBooks, Nhật trình phi thường của những điều bình thường, Bộ truyện tranh tri thức khoa học của công ty sách Thái Hà Books gồm 8 cuốn, bộ ehon khoa học của Quảng Văn gồm 8 cuốn
- Sách lịch sử thì đọc cuốn “Lược sử nước Việt bằng tranh”
- Sách về những người nổi tiếng thì có bộ “Những bộ óc vĩ đại” của Alphabooks, và “Truyện kể về những người nổi tiếng” của NXB Kim Đồng. Và cuốn ”Thất bại của danh nhân” của Quảng Văn Books, “Câu chuyện đời tôi” của Huy Hoàng Books.
- Sách về địa lý thì cuốn “Đất nước gấm hoa” là cuốn sách rất hữu ích và lí thú để bố mẹ đọc cùng con và tìm hiểu về 63 tỉnh thành trên khắp đất nước Việt Nam.
- Sách về nghệ thuật thì mình rất thích cuốn”Bách Khoa thư về nghệ thuật” của Alphabooks và bộ sách của các danh hoạ nổi tiếng thế giới do Omega phát hành.
Mình kể tạm những tác phẩm tiêu biểu trên để mọi người tham khảo nhé. Còn rất nhiều sách hay nữa nhưng kể ra thì mọi người sẽ thấy loạn mất và không biết nên chọn cuốn nào.
