
Hình em mới tắm xong chạy ra tìm ehon đọc
. Trông cute vậy mà ăn vạ gào khóc kinh khủng lắm đó.
Bài viết về thời kỳ phản kháng, ăn vạ của Bon khi được 1 tuổi.
1 năm qua con đã học cách tự kiềm chế cảm xúc như thế nào (thời kỳ phản kháng, ăn vạ)
Bon tròn 2 tuổi rưỡi rồi. Trong rất nhiều sự phát triển về nhận thức và tâm lí, có một dấu hiệu mà mình cảm thấy vui hơn cả đó là con đã học được cách tự kiềm chế cảm xúc của mình rất tốt. Có nhiều lúc vẫn khóc, vẫn ăn vạ khi không vừa ý cái gì, nhưng chỉ 5-7 phút là nín và tự chạy đến ôm mẹ để mẹ vỗ về sau khi đã khóc xong. Mình ghi lại để nhiều mẹ inbox thêm vững tâm nhé.
1. Mình có sợ tiếng khóc ăn vạ của con không?
Vào thời điểm 18 tháng tuổi, giai đoạn mà sự phản kháng bắt đầu trở nên dữ dội, con không được đáp ứng cái gì là sẵn sàng lăn ra trên tàu điện, trên sân ga, trên siêu thị, rồi chạy lại kéo áo mẹ nghiến răng, mình vẫn kiên nhẫn để con khóc. Khi ấy mình cũng băn khoăn, liệu con khóc nhiều thế này có ảnh hưởng gì đến tâm lí không nhỉ.
Nhưng rồi giờ đây khi con tròn 2 tuổi rưỡi, mình đã tự tin để nói rằng cảm ơn vì mình đã không sợ tiếng khóc của con. Vì mình đã hiểu được, khóc là cách duy nhất để trẻ giải tỏa stress cũng như ấm ức trong lòng, là phương thuốc tự chữa lành trong quá trình giúp con trưởng thành.
Mình không cố gắng làm mọi cách để con nín khóc. Mình cố gắng ở bên để dẫn dắt cảm xúc, giúp con đối diện với nó và học cách tự kiềm chế cảm xúc và mong muốn của bản thân. Kiềm chế mong muốn có một món đồ chơi nhưng không được mua cho, kiềm chế mong muốn được xem một clip trên youtube nhưng đã đến giờ timeout và phải tuân thủ luật, kiềm chế mong muốn được ăn bánh ngay nhưng phải ăn cơm xong thì mới được ăn bánh.
Mình hiểu
– Nếu một đứa trẻ chỉ cần khóc ăn vạ là được đáp ứng mọi yêu cầu, lớn lên đứa trẻ đó không học được tính kiên nhẫn và kiên trì
– Nếu một đứa trẻ khi khóc ăn vạ mà bị mắng, bị quát, thì lớn lên trẻ sẽ thiếu tự tin ở bản thân, hành xử cộc cằn
-Nếu một đứa trẻ khóc khi bị ngã mà người lớn đổ lỗi cho đồ vật, thì lớn lên trẻ sẽ không có tinh thần tự chịu trách nhiệm
– Nếu một đứa trẻ khi khóc ăn vạ được ba mẹ tiếp nhận cảm xúc, dẫn dắt con đối diện và vượt qua cảm xúc ấy để học cách tự kiềm chế, sau đó được ôm ấp vỗ về an ủi, chắc chắn đứa trẻ đó sẽ có chỉ số trí tuệ cảm xúc EQ cao.
2. Tiếng khóc khi trẻ ăn vạ
Người lớn khi stress sẽ biết cách giải tỏa tâm lí, phụ nữ thì sẽ shopping, làm đẹp, gặp bạn bè buôn chuyện; đàn ông thì sẽ tụ tập nhau đi nhậu giải sầu…Chỉ có trẻ con, chúng rất cô đơn và không biết làm cách nào để giải tỏa cảm xúc khi chúng bức bối, và chúng dùng tiếng khóc của mình.
Khóc từ giai đoạn sơ sinh là tiếng khóc báo hiệu cho ba mẹ biết trẻ muốn gì, ăn ị, nóng, lạnh, khó chịu, sợ hãi…còn từ tầm 1 tuổi trở đi, khóc còn là cách giúp trẻ giải tỏa tâm trạng khó chịu, điều chỉnh cảm xúc của bản thân, đặc biệt khi trẻ không vừa ý điều gì mà lại chưa thể diễn đạt thành lời rõ ràng.
Phản kháng ở giai đoạn lên 2-3 tuổi là con đường bắt buộc mọi đứa trẻ phải đi qua để trưởng thành. Vì đó là giai đoạn trẻ bắt đầu muốn khẳng định cái tôi, muốn chứng tỏ suy nghĩ cá nhân. Nên không vừa ý điều gì là phản đối, mà vì chưa biết kiềm chế cảm xúc, chưa nói sõi nên phải dùng tiếng khóc để phản kháng.
Có lẽ đọc đến đây ba mẹ sẽ hiểu tiếng khóc của trẻ không có gì đáng thương và đáng sợ. Chỉ cần trẻ hiểu được cha mẹ thừa nhận mong muốn của mình, nhưng nói rõ ràng vì sao không được, vỗ về khen ngợi “con biết tự kiềm chế rất giỏi, con của mẹ cố gắng lắm” thì không bao giờ sợ tổn thương đến tâm lí của con. Ngược lại, chính điều ấy sẽ giúp con có được một năng lực nội tâm mạnh mẽ hơn.
Nhưng mình nhận thấy ở Việt Nam, trước tiếng khóc của trẻ, đa phần vẫn là.
– Hoặc là cha mẹ cuống quýt để chiều theo những đòi hỏi của trẻ, còn ông bà sốt sắng chạy lại cưng nựng và “đánh chừa bố mẹ” này, “đánh chừa cái ghế cái bàn này”.
– Cách khác thì nghiêm khắc hơn bỏ mặc trẻ cùng với những lời lẽ rất dễ tổn thương “Mặc kệ nó cho nó khóc. Cái thói ở đâu cứ vòi vĩnh. Chiều lắm rồi mà sinh hư à”.
Và cả hai cách đều là những cách làm khiến trẻ tổn thương mà không giải quyết tận gốc vấn đề.
3. Làm gì khi con khóc ăn vạ
5 điều mình thường làm nhất đó là
-Thừa nhận cám xúc của con “Ừ, mẹ biết con muốn nó rồi”…
-Gọi tên cảm xúc ấy, nếu con đã biết nói thì nói con hãy bình tĩnh và nó ra điều con muốn cho mẹ nghe
-Giai đoạn trước 2 tuổi thì đánh lạc hướng, hay thay đổi môi trường. Giai đoạn 2 tuổi trở đi thì mình nghe con nói lí do, sau đó nói cho con thông điệp đơn giản vì sao không cho phép.
-Để con tự khóc, mẹ đi sang phòng khác hay tránh đi chỗ khác nếu là ở nhà. Còn nếu ở nơi công cộng thì mẹ ngồi cạnh và bình tĩnh gật gù thấu hiểu điều con muốn nhưng không thỏa hiệp. “Con ấm ức đúng không. Con cứ khóc đi. Mẹ biết con muốn nhưng mà không được vì ABC nhé. Mẹ sẽ chờ con”.
-Khi con đã bình tĩnh hơn và gần khóc xong mẹ sẽ ôm con lại thật chặt và vỗ về “Bon của mẹ giỏi lắm. Con rất cố gắng kiềm chế này. Mẹ cảm ơn con”.
Để con hiểu mẹ thừa nhận cảm xúc của con, mẹ luôn yêu con, nhưng con cần học rằng cái nào đã hứa thì phải giữ lời hứa, quy định là quy định.
4. Đồng hành cùng con hơn 1 năm nay
Mọi người có thể đọc thêm bài viết này của mình để hiểu cụ thể hơn các cách mình từng làm cho từng giai đoạn 1 tuổi, 2-3 tuổi.
Giai đoạn đầu tiên khi con chưa giỏi kiềm chế cảm xúc, chưa quen với việc tuân theo quy tắc, thì cơn phản kháng mãnh liệt lắm.
– 18-22 tháng: Con đòi xem clip ô tô trên youtube. Hứa chỉ coi 15p thôi nha. Hết 15p mà tắt là lăn ra khóc. Bố nhân nhượng bảo ừ cho thêm 1 lần nữa nha. Xem xong vẫn không chịu tắt. Mẹ kiên quyết cất máy tính. Thế là khóc, lăn ra ăn vạ, 20p không nín.
– 22-24 tháng: lần 2, lần 3, lần 4 vẫn khóc ăn vạ nhưng rút ngắn tầm 15p thôi. Biết thỏa hiệp đòi “mẹ cho con xem 1 lần nữa đi”.
– 24-26 tháng: Mẹ cất máy tính là biết hét lên “Con muốn xem ô tô nữa”, rồi chạy đi tìm ghế trèo lên để lấy máy tính, rồi có khi chạy lại giằng kéo áo mẹ.
– 26-28 tháng: khóc chỉ 10 phút là nín, sau đó mẹ ôm vỗ về là sẽ quên mẹ giải thích 1 chút, mẹ đồng cảm, mẹ khen ngợi sự kiềm chế là cu cậu xuôi xuôi.
– 28-30 tháng: khóc 1 chút mà mẹ chỉ hơi to tiếng là chạy lại “mẹ đừng nổi giận”, rồi chạy lại cho mẹ vỗ về. Rõ ràng con đã tiến bộ rất nhiều về việc hiểu được cảm xúc của người khác. Con cũng rất giỏi trong việc diễn đạt điều mình mong muốn. Và trải qua 1 năm con đã tiến bộ hơn rất nhiều.
5. Bố nên làm gì
Hai bố mẹ hay ông bà và bố mẹ mà không thống nhất trong cách làm sẽ rất khó để trẻ con nghe lời. Đương nhiên trẻ sẽ theo ai chiều theo mong muốn của chúng. Trong mỗi lần con phản kháng hai vợ chồng mình đều thống nhất cùng thể hiện thái độ như nhau nên thường Bon không theo được ai. Có điều lúc nào Bon có xung đột với bố hay với mẹ, thì người còn lại sẽ làm trung tâm hòa giải để xoa dịu. Khi mắng trẻ thì tuyệt đối cả hai bố mẹ đừng cùng nhau chỉ trích dồn trẻ vào thế bơ vơ không có ai để chạy về. Nếu bố mắng con thì mẹ đồng quan điểm với bố nhưng vẫn chạy đến vỗ về ôm ấp để xoa dịu. Đó là quy tắc trong nhà mình.
Case 1 : Dỗi mà không khóc
Hôm trước, trước giờ ăn cơm tối Bon thấy cái bánh quy trên bàn nên cu cậu đòi ăn. Mình bảo ồ không, mình có quy định là ăn cơm xong thì con mới được ăn bánh rồi mà. Vậy Bon ăn cơm xong đi rồi mẹ cho ăn bánh nhé”. (Thực ra những quy tắc trên bàn ăn, trong bữa ăn mình với Bon nhắc lại thường xuyên, và bản thân Bon cũng rất hay tự mình nhắc lại cho mẹ. Như “khi ăn cơm thì không đươc coi tivi, không được nghịch đồ chơi, không đi lại,…” như là 1 cách để cu cậu nhớ và giữ lời hứa)
Thế nên khi mẹ nhắc đến quy tắc là Bon xịu mặt, quay mặt đi dỗi, “con không muốn ăn cơm”, rồi đẩy đĩa cơm đi, đứng lên dứt yếm ra, chạy vô phòng úp mặt lên đệm.
Mình buồn cười quá nhưng vẫn tỏ ra bình thản. “Ô Bon không ăn cơm à. Mẹ ăn cơm đây. Bon ăn cơm xong thì được ăn bánh nha”.
Thế là cu cậu biết mẹ không đổi ý nên một lát sau thấy mẹ ngồi ăn cơm là chạy ra ngồi ăn lại. Sau bữa cơm là khuôn mặt sung sướng vì được ăn bánh.
Case 2: Sự cố gắng
Còn hôm khác, khi Bon đang ăn gần hết đĩa cơm nhưng thấy trên bàn mẹ đặt đĩa hồng thế là đòi “Con không ăn cơm nữa, con muốn ăn hồng”. Mình bảo “Con hãy ăn hết đĩa cơm đi rồi hãy ăn hồng”. Cu cậu xịu mặt bảo con không ăn cơm nữa. Mình vui vẻ bảo, “Ồ nếu con không ăn hết đĩa cơm thì không ăn hồng đâu. Cố lên, con chỉ cần ăn hết đĩa cơm là được ăn hồng rồi”. Bon hiểu mẹ không bao giờ chuyển ý, nên cu cậu cố gắng ăn hết đĩa cơm rồi sung sướng giơ đĩa lên cho mẹ “Con ăn hết rồi này mama”. Sau đó Bon tươi cười đón nhận thành quả là miếng hồng để ăn. Và mình hiểu con đã dần bước sang giai đoạn mới, học cách cố gắng, để hiểu bài học nhân quả từ sự số gắng đó.
Đây là quá trình hơn 1 năm mình kiên trì với cách làm này, thừa nhận, kiên định không thỏa hiệp, hiểu con cần gì để giúp con xây dựng nội tâm vững vàng.