Muốn con tự giác bố mẹ hãy thử 2 cách sau nhé:
– ĐẶT CÂU HỎI THAY VÌ NHẮC NHỞ LUÔN,
– THỊ GIÁC HOÁ NHỮNG VIỆC CẦN LÀM.
Dưới đây là 1 trích đoạn từ cuốn sách “Kỷ luật mềm trong gia đình” về cách giúp con tự giác và tự suy nghĩ.
1. Cách đặt câu hỏi để giúp con tự giác
Khi con chưa tuân theo quy tắc và hay trì hoãn bố mẹ hãy thử các cách sau:
– Hãy “đặt câu hỏi để cho con được lựa chọn trong khung cho phép”: Con muốn A hay B, con muốn như thế nào? Con muốn xem/chơi đến khi nào?
– Dùng câu nhờ vả thay vì câu ra lệnh
– Khuyến khích trẻ về kết quả tích cực nếu trẻ làm nó “Nếu con làm A thì con sẽ được B” thay vì dùng câu phủ định ‘Con không được làm ABC…”. Cách nói này sẽ giúp trẻ hình thành tư duy tích cực để thay đổi hành vi.
– Khi trẻ quên việc của mình hãy đặt câu hỏi để nhắc trẻ tự nhớ ra thay vì nhắc ngay việc cho trẻ “Bây giờ con cần phải làm gì nhỉ?”.
– Kiên nhẫn chờ đợi hành động và phản ứng của trẻ sau khi đã đặt câu hỏi nhắc nhở.
2. Thị giác hoá các quy định để giúp trẻ tự giác
Chụp ảnh, dán, ghi ra giấy…để trẻ nhìn và làm theo
Tình huống:
Bé Na 4 tuổi thường không ăn hết cơm, không uống hết cốc sữa, chỉ ăn đồ ăn mình thích, giày dép để lung tung, đồ chơi không dọn dù mẹ đã nhắc nhiều lần nhưng hứa sửa lỗi xong lại đâu vào đó.
Cách giải quyết: Trẻ tầm 3-5 tuổi thường hay có những phản kháng như vậy vì khả năng kiểm soát hành vi và biết tuân theo quy tắc chưa cao, và trẻ rất muốn được thể hiện chính kiến của bản thân. Vì thế giai đoạn này bố mẹ hãy kiên trì nói lặp đi lặp lại với trẻ về một số những quy tắc trong gia đình về bữa ăn, về vệ sinh cá nhân, sắp xếp gọn gàng.
Bữa ăn:
Với bữa ăn hãy nói với trẻ về quy tắc của gia đình là mình cần ăn hết phần cơm của mình, và ăn mọi thức ăn. Cho trẻ được lấy phần cơm của mình để trẻ có trách nhiệm ăn hết phần đã lấy.
Nếu món trẻ không thích ăn hãy khích lệ “con ăn thử một miếng bé xíu thôi cũng được”, nếu trẻ thử ăn hãy khen ngợi sự cố gắng đó. Khuyến khích trẻ về kết quả tích cực khi trẻ làm “Nếu con ăn được mọi thức ăn, con sẽ có thể đi du lịch khắp mọi nơi, ăn đồ ăn của mọi miền đấy”.
Tôi thường khuyên bố mẹ rằng khi trẻ chưa hợp tác và chưa tuân theo quy tắc thì việc nhắc đi nhắc lại các quy tắc để trẻ nhớ, và khích lệ trẻ bằng những thông điệp tích cực “Nếu con làm A con sẽ có được B”, thay vì dùng hình phạt hoặc những câu tiêu cực ‘Con không được làm A…không là sẽ B” thì trẻ sẽ hợp tác nhiều hơn, vì chúng ta khuyến khích trẻ làm nó vì kết quả tích cực. Điều này lâu dần sẽ giúp trẻ hình thành nên tư duy tích cực.
Dọn đồ chơi:
Bố mẹ hãy tham khảo một số bí quyết sau:
– Thị giác hoá những vị trí đồ trẻ cần để bằng cách chụp ảnh và dán vào vị trí đó.
– Hãy đặt câu hỏi để trẻ tự mình suy nghĩ, tự nhắc nhở bản thân việc mình cần làm: Trước khi đi về nhà hãy hỏi trẻ “Về đến nhà việc đầu tiên mình cần làm là gì nhỉ?”.
Nếu trẻ chưa làm thì chưa nhắc ngay là “Con hãy làm ABC đi”, mà hãy đặt câu hỏi “Đồ của mình thì phải làm như thế nào nhỉ?”.
Với những việc thuộc về trách nhiệm của con như vệ sinh cá nhân, đồ đạc để gọn gàng, việc con cần làm tôi thường đặt các câu hỏi với con “Trước khi đi ngủ mình sẽ cần làm gì nhỉ?” hay “Sáng mai đi học con cần chuẩn bị những đồ gì? Khi nào con sẽ làm?”.
Hãy hướng những câu hỏi của mình vào việc giúp trẻ tự nhận thức được việc mình cần làm là gì. Ghi nhận ngay việc trẻ đã tiến bộ dù là nhỏ nhất “Mẹ cảm ơn con. Con đã dọn gọn gàng rồi đấy”.
– Nhờ vả con thay vì ra lệnh: “Con ơi đồ đạc để lung tung kìa, con hãy để đúng vị trí giúp mẹ nhé”. “Con dọn đồ chơi giúp mẹ cho nhà cửa gọn gàng nhé”.
Mình tin rằng nếu biết cách nhắc nhở con, trẻ sẽ rất hợp tác bố mẹ ạ.
