Nuôi dưỡng trực giác cho con

Albert Einstein từng nói “Trực giác là thứ duy nhất thực sự có giá trị” và “Tư duy trực giác là một quà tặng thiêng liêng và tư duy lý lẽ là một tên đầy tớ trung thành”. Còn Charlie Chaplin thì nói: “Chúng ta tư duy nhiều quá nhưng cảm nhận ít quá”.

Đây là những câu nói truyền cảm hứng cho mình rất nhiều trong quá trình tìm cảm hứng nuôi dạy con từ chính những người nổi tiếng. Những phát minh vĩ đại từ những bộ óc thiên tài của Einstein hay Newton có lẽ không phải đến từ tư duy lí lẽ, mà nó đến từ trực giác, từ một khoảnh khắc nào đó khi trực giác nhạy bén của họ đã nắm bắt được lời giải đáp của chúa Trời, và họ như những sứ giả đưa câu trả lời về những bí ẩn của Chúa đến với nhân loại.

Trực giác hay còn gọi là “giác quan thứ sáu” là một quá trình cho chúng ta khả năng hiểu biết được sự việc một cách trực tiếp mà không cần lý luận phân tích, bắt đầu giữa khoảng cách phần ý thức và tiềm thức của tâm trí cũng như giữa bản năng và lý trí. Trực giác còn được gọi là giác quan thứ sáu cho phép ta thấy được những gì mà năm giác quan khác không thể thấy được cụ thể như linh cảm, cảm nhận, và tưởng tượng (trích Wikipedia). Bạn thấy đấy, trong rất nhiều khoảnh khắc của cuộc đời, bạn phải dùng đến trực giác để đưa ra quyết định đúng không.

1. Có những cách nào để rèn luyện trực giác cho con?

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, chính những trải nghiệm phong phú trong thiên nhiên, thưởng ngoạn những cảnh đẹp, những bức tranh đẹp, những giai điệu hay là cách tốt nhất để rèn luyện trực giác cho trẻ. Giai đoạn để nuôi dưỡng trực giác tốt nhất là khi trong bộ não của chúng ta chưa có nhiều thông tin, kiến thức kinh nghiệm hay những định kiến sẵn có. Đó là lí do mà trẻ con có trực giác nhạy bén hơn người lớn, và giai đoạn ấu thơ cũng là giai đoạn tốt nhất để rèn luyện trực giác cho con. Chính việc được cho con làm tận tay, nhìn tận mắt, trải nghiệm sự vật sự việc cơ bản nhất là cách tốt nhất để rèn luyện trực giác. Và trí tuệ của trẻ được hình thành thông qua những trải nghiệm thực tế ấy.

Đọc những bài viết ở phần trải nghiệm thiên nhiên nguyên sơ của mình mọi người đã phần nào hiểu được về những trải nghiệm với thiên nhiên hay trải nghiệm thật rồi. Mình xin được đề cập thêm 2 khía cạnh nữa trong đời sống hàng ngày để có thể nuôi dưỡng trực giác và trực quan cho trẻ.

2. Một môi trường quá an toàn không tốt với việc rèn trực giác

Ở nhà mình thì bố Bon theo chủ nghĩa an toàn, còn mình ngược lại theo chủ nghĩa “mạo hiểm”. Khi mình cho Bon chơi cái gì đó như dao, bật lửa, nấu nướng, leo trèo, đạp xe thăng bằng trên vỉa hè đường…mình đều luôn dặn dò kỹ càng, sẽ cố gắng để con an toàn nhất trong phạm vi có thể. Nhưng bố Bon thì thường là người rất lo lắng và hay “bàn lùi” vì sợ con bị té, bị đau bị nguy hiểm. Mình nghĩ đó cũng là tâm lí rất chung của mọi bậc cha mẹ.

Mình ưu tiên sử dụng những dụng cụ đồ thiên nhiên cho Bon như các lọ đựng đá, sỏi, bút máu minh dùng lọ thủy tinh. Để con tiếp xúc với đồ thật, học được cách cầm sao cho cẩn thận không bị vỡ. Có thể mọi người sẽ cho là không an toàn nếu trẻ làm vỡ. Nhưng mình luôn dạy Bon cách cầm cẩn thận, và khi trải qua 1 lần làm vỡ con đều biết lần sau phải cầm cẩn thận như thế nào. Cũng như giờ đây con tự dắt xe đạp được qua cổng hẹp của công viên mà chẳng cần mẹ giúp. Tất cả mọi kỹ năng đó đều phải cần có trải nghiệm trẻ mới học được cho mình.

Nhưng liệu một môi trường sinh hoạt ở đô thị như hiện nay có phải là điều tốt với con không? Mình từng đọc trong một cuốn sách của nhà giáo dục nổi tiếng Gomi Akira, ông đã chỉ ra rằng chính việc môi trường sống ở xã hội hiện đại quá an toàn và đầy đủ với trẻ, chính việc cha mẹ luôn làm trước để tránh nguy hiểm cho con đã dẫn đến trẻ em hiện đại rất thiếu trải nghiệm thực. Và kết quả là trực giác của trẻ rất hời hợt nếu không muốn dùng từ “cùn”, dẫn đến kỹ năng sống cũng như năng lực sống rất yếu ớt.

Trẻ con 2 tuổi trở đi có thể học cách cầm dao, cầm kéo. Đi chân đất trên sàn trơn thì học cách bấm ngón chân xuống sàn để khỏi bị trơn ngã. Nếu học được điều này trẻ sẽ không bao giờ lội suối mà bị ngã cả. Những việc trẻ có thể tự mình làm, tuy chưa thành thục ngay như mở nắp chai sữa chua, cắm ống hút. Ba mẹ có thể cho trẻ trải nghiệm qua với những thứ để cảnh báo nguy hiểm như là lửa, bằng cách học cách quẹt diêm, mở bật lửa, bếp ga chẳng hạn. Trẻ sẽ trải nghiệm để hiểu được sự nguy hiểm của lửa từ khi còn nhỏ, thì sẽ biết cách tránh nguy hiểm mà không bao giờ nghịch dại “châm lửa” linh tinh khi lớn lên. Rất nhiều đứa trẻ “nghịch dại” không phải vì chúng cố tình muốn gây ra hậu quả như vậy, mà đơn giản vì từ nhỏ chúng không hề được trải qua những trải nghiệm với những thứ ấy. Nên chúng chỉ tò mò và muốn thử mà thôi.

Trẻ 3-4 tuổi cầm dao tập thái thì ông bà hớt hải la mắng sao lại cho cháu nghịch cái nguy hiểm thế. Cháu leo trèo, đu xà thì bắt xuống sợ ngã, ăn cá thì sợ hóc xương, ngại gỡ xương thì thôi khỏi ăn cho đỡ hóc, hộp nước hoa quả thì cắm ống mút hộ cháu vì sợ cháu cầm cắm là bóp mạnh sẽ trào ra tay…Tất cả những điều rất nhỏ bé trong sinh hoạt hàng ngày thôi nhưng lại là những trải nghiệm vô cùng cần thiết để trẻ tự mình học được cách phán đoán và nuôi dưỡng trực giác. Ba mẹ hay ông bà, thay vì cấm đoán hoặc sợ con bị nguy hiểm thì chỉ cần dõi theo quan sát và hướng dẫn cho con trẻ cách làm, phòng trừ những tai nạn nguy hiểm đến tính mạng là được.

Từ khi Bon được hơn 1 tuổi mình đã luôn để Bon tự mở nắp chai nước, nếu con không mở được vì nắp vặn chặt quá thì mình sẽ mở ra hé hé rồi để con tự xoay, uống xong sẽ tự đóng nắp lại. Hộp sữa hay hộp nước hoa quả bằng giấy có gắn ống hút Bon sẽ tự mình bóc và cắm vào ống hút. Ban đầu cu cậu cũng có vài lần bóp mạnh trào ra ngoài, nhưng khi hơn 2 tuổi Bon là đã tự học được cách cắm mà không trào ra nữa. Mình cũng mua cái hộp đựng hộp sữa giấy để trẻ cầm khỏi bị trào ra ngoài nhưng mình chỉ dùng đúng 2 lần, còn lại thì bỏ đây. Mình chỉ dùng lúc ở trên xe điện đi chơi xa sợ Bon bóp mạnh thì trào ra áo không có cái thay. Còn đi chơi bình thường hoặc ở nhà Bon sẽ không bao giờ dùng đến nó. Ở nhà hàng thay vì uống bằng ống hút mình tập cho con uống trực tiếp bằng cốc.

Hay từ gần 3 tuổi mình để Bon ăn cá đồng. Mình vẫn gỡ xương nhưng nhiều khi xương dăm không gỡ hết được. Mình dặn Bon hãy nhai thật kỹ nhé. Và Bon là đứa có tính cẩn thận từ bé xíu, lại nhai kỹ nữa nên nhiều lần cu cậu khiến bố mẹ vừa sợ vừa thán phục vì nhần ra được miếng xương cá bé xíu. Ba mẹ có gỡ thì cũng vẫn có thể còn xương nên Bon luôn cẩn thận học cách nhai chậm và kỹ khi ăn cá.

Ở Nhật trong sinh hoạt hàng ngày có rất nhiều thứ trang bị đến tận răng cho con người, nhất là trẻ sơ sinh. Tuy nhiều thứ rất tiện ích, nhưng cũng nhiều thứ mình cảm thấy nó là sự bao bọc quá hoàn hảo đến mức trẻ không còn cơ hội để trải nghiệm với thất bại và rút ra được kinh nghiệm, cũng như rèn trực giác cho mình. Ở Việt Nam, tuy mọi thứ chưa quá tiện ích như bên Nhật, nhưng ngược lại trẻ con lại bị một lực lượng vô cùng hùng hậu từ bố mẹ, ông bà, người giúp việc…tước đoạt hết cơ hội để tự mình làm.

Cuộc sống đầy đủ tiện nghi đương nhiên là điều tốt cho nhân loại. Nhưng với con trẻ đôi khi sự đầy đủ tiện ích đó có thật sự tốt hay không thì chưa chắc, mà có khi nó chỉ là để đáp ứng nhu cầu của ba mẹ. Mình nghĩ rằng nó sẽ tùy thuộc vào cách ba mẹ lựa chọn cho con, dựa trên tiêu chí nuôi dạy con của mình mà thôi.

3. Sử dụng nhiều hơn những câu hỏi Why (tại sao) và How (như thế nào) với con

Chắc mọi người sẽ ngạc nhiên lắm khi cách đặt câu hỏi Why và How trong trò chuyện hàng ngày lại là cách rất tốt để rèn luyện trực giác cho trẻ. Những câu hỏi What (cái gì), Who (ai), When (ở đâu), Where (khi nào), Which (cái nào) chỉ là những câu hỏi cho tư duy duy lí, chỉ cần có kiến thức là sẽ trả lời được. Nhưng giáo dục con trẻ cần nhiều hơn những câu hỏi mà chỉ cần nhồi nhét kiến thức là có thể trả lời được. Nó cần những câu hỏi để nuôi dưỡng cảm giác, cảm xúc và trực giác cho trẻ dựa trên nền tảng của tư duy lí lẽ như câu hỏi Why và How. Chính những câu hỏi này sẽ khiến trẻ phải động não nhiều hơn, khiến bản thân dùng cảm xúc và trực giác để cảm nhận nhiều hơn.

Trong những cuộc trò chuyện hàng ngày với Bon, mình thường xuyên dùng câu hỏi “Theo con thì là vì sao nhỉ” để bật lại những câu hỏi “Tại sao hả mẹ” của Bon. Hoặc khi muốn nói chuyện về vấn đề cảm xúc, cảm nghĩ như khi gặp ai đó, nhìn thấy một cái gì đó, đọc xong một câu chuyện hoặc Bon có một kỉ niệm nào đó thì mình hay dùng câu hỏi “Con cảm thấy như thế nào”. Có lẽ nhờ điều đó mà khả năng biểu lộ cảm xúc của Bon có rất nhiều tiến bộ và phong phú.

VỀ TÁC GIẢ AKI NGUYỄN

Aki Nguyễn tên thật là Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1986). Tốt nghiệp tiến sĩ khoa Môi trường, tại đại học Tsukuba, Nhật Bản.

bài viết dành cho bạn

CẢM NHẬN TỪ ĐỘC GIẢ

Maiphuong Tran
Maiphuong Tran
Read More
Follow đọc bài của chị mấy năm rồi thấy có những điều giản dị mà thấm vô cùng. Hành trình đồng hành cùng con của cha mẹ luôn là hành trình không có điểm kết, thời gian bên con có thể không nhiều trong ngày nhưng nhất định phải chất lượng từng phút, đó có thể là cùng con dọn dẹp, gấp đồ, cùng đọc sách, nói về một ngày ở trường của con...Em cảm ơn những câu chuyện thường nhật của chị và Bon đã là ví dụ thực tế cho những chia sẻ của chị.
Trịnh Minh Tuấn
Trịnh Minh Tuấn
Read More
Mình nhận được sách tặng của tác giả từ buổi chiều, tối hôm đó đọc hết 1/2 và nghĩ bụng không thể không review tựa sách này. Tối hôm sau dự định đọc hết để viết giới thiệu thì thấy vợ đang say sưa đọc bên bàn học cùng con gái. Sang hôm sau, thấy phòng ngủ, phòng khách và phòng bếp... thay đổi. Như một phép màu.
Ngô Hương Thảo
Ngô Hương Thảo
Read More
Đã có lúc mình nghĩ rằng, thôi, giới thiệu sách nuôi dạy con như thế là nhiều rồi, thêm nữa có khi các bố mẹ bị rối loạn, tẩu hỏa nhập ma, rồi chẳng biết đường nào mà dạy con. Nhưng sau những vụ ồn ào xảy ra xung quanh con trẻ, mình mới thấy, việc nuôi dạy con của đa số các phụ huynh bây giờ, trong đó có cả mình, còn nhiều vấn đề quá. Và việc đọc sách nuôi dạy con là việc nên làm, nên duy trì thường xuyên, cho đến khi con cái trưởng thành.
Nha Sach Vuong Gia
Nha Sach Vuong Gia
Read More
Buông tay con quả thực rất khó khăn, nhưng là cách tốt nhất để trẻ tìm thấy con đường riêng cho bản thân, và cha mẹ có thể sống cuộc đời mình. Như cá rô phi ngậm con trong miệng để bảo bọc rồi nhả con ra ngay khi con đủ sức sinh tồn, những người làm cha mẹ cần học cách buông tay con để con tự do khám phá và không lớn. Hãy tin rằng con cái mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng tượng rất nhiều, như chú linh dương non trong câu chuyện. Mỗi lần trẻ vấp ngã và tự đứng dậy, chính là một lần trẻ học cách thích nghi với cuộc đời."" trích KỶ LUẬT MỀM CỦA TRÁI TIM
Đào Yến
Đào Yến
Read More
Điều đầu tiên mà em tâm đắc trong "Kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học" là việc chị Thu đã chuẩn bị tinh thần cho phụ huynh trước khi hướng đến các con bằng việc khuyên bố mẹ hãy "Bình tĩnh, bình tâm, bình an". Điều thứ hai khiến em rất hào hứng khi đọc sách, đó là chị Thu luôn lồng ghép các quy tắc ứng xử, quy tắc học tập một cách ngắn gọn vào các bảng biểu xinh xắn để người đọc có thể biến chúng thành "slogan chỉ đường" cho bản thân và con cái.
Phương
Phương
Read More
Em yêu lối viết dung dị, gần gũi, không diệu vợi khó hiểu của chị. Thấm vào tư tưởng rất tự nhiên luôn chị ạ, em tin mong muốn của chị rằng mỗi gia đình trên tủ sách có từng cuốn chị đã viết ra, ắt sẽ tìm được cách hóa giải khó khăn trên hành trình đồng hành cùng con.
Phương Anh
Phương Anh
Read More
Mỗi cuốn sách của chị Thu lại có sự chiêm nghiệm những bài học của chính chị, đi gần hơn đến nhu cầu sâu bên trong trẻ, kết nối với trẻ hơn, nên càng đọc những cuốn của chị, mình càng thấy “ngòi bút” của chị không chỉ gần gũi mà “sắc hơn”. ...
Hiển Trần
Hiển Trần
Read More
May mắn là 1 trong số 100 độc giả đầu tiên cầm trên tay quyển cẩm nang KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO TRẺ TIỂU HỌC của tác giả Aki Nguyễn. Cuốn sách này vô cùng cuốn hút, ý nghĩa. Ba mẹ thực sự nên có 1 cuốn trên tủ sách gối đầu giường nhà mình. Hành trình nuôi dạy con không có chỗ cho sự nhàn hạ. Những gì cha mẹ nỗ lực trong việc nuôi dạy con hôm nay, chính là những dấu chân in lại trên con đường bùn. Nỗ lực càng nhiều, thành quả ta nhận lại càng lớn.
Hoàng Hạnh
Hoàng Hạnh
Read More
Một cuốn sách không chỉ hướng dẫn kỹ năng tự học cho trẻ tiểu học mà còn hướng dẫn cách ứng xử của ba mẹ khi con bắt đầu vào giai đoạn tiểu học. Cuốn sách này khá hay, mình theo dõi tác giả chia sẻ từ lúc viết bài cho đến đợi cô ấy xuất bản, mình đặt mua liền để có được chữ ký của tác giả, khi cầm được nó đọc nội dung đúng cuốn mình cần.
Dương Phương Anh
Dương Phương Anh
Read More
Khép lại cuốn sách hay luôn làm mình tiếc nuối như tạm chia tay một người bạn! Kỉ luật mềm trong gia đình của chị Nguyen Thi Thu với những quy tắc, cách ứng xử trong từng tình huống cụ thể rất gần gũi với mình. Mình như thấy bản thân trong từng tình huống ấy. Có rất nhiều điều mình tâm đắc nhưng có lẽ những câu “Hãy yêu thương con vô điều kiện và sống thật tốt cuộc đời của chính mình “ và câu “Tài năng là thứ đem đến cho con thành công, nhưng đạo đức mới là thứ đem đến cho con hạnh phúc, khiến mình ấn tượng nhất.
Độc giả
Độc giả
Read More
Nhắc đến Nguyễn Thị Thu là nhắc đến những kỷ luật, những quy tắc cụ thể cho từng hoàn cảnh, từng tình huống rõ ràng và xuyên suốt. Một điều mình yêu thích các tác phẩm của chị nữa là ngoài cung cấp kiến thức, chị lồng ghép những ví dụ rất cụ thể mà cậu bé Bon_con trai của chị đã trải qua và cách xử lý từng tình huống của chị, từ đó mình hiểu sâu hơn về kiến thức mà chị đã đưa ra. Điển hình là cách chị làm gương cho con, cách chị nói chuyện và tôn trọng con từ đó cu cậu ứng xử rất tốt với Ba, Mẹ và bạn bè.
Độc giả
Độc giả
Read More
Cảm nhận của em về cuốn "Kỷ luật mềm trong gia đình" là nó như 1 cuốn cẩm nang chứa tất tần tật những điều cần lưu ý trong quá trình nuôi dạy con khi con còn nhỏ. Những điều chị chia sẻ xuyên suốt cuốn sách và đặc biệt là phần đầu như đang hướng dẫn các bố mẹ thực hành chánh niệm, thiền trong tỉnh thức vậy. Việc chú tâm vào các hoạt động cùng con, việc hướng dẫn bố mẹ lấy lại được bình an, nhắc nhở bố mẹ sống thật tốt cuộc đời của mình. Đây chính là để tạo dựng khởi đầu an lạc, hạnh phúc cho cuộc đời con. Cảm giác thật yên bình khi đọc lướt qua những trang sách. Từng đoạn bố trí mạch lạc, khoa học khiến em cứ đọc hết trang này rồi qua trang khác như trong 1 nhịp thở vậy á chị (kiểu k muốn ngừng)
Độc giả
Độc giả
Read More
Tớ đọc rất nhiều sách nuôi dạy con của các tác giả đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau trong 7 năm qua từ khi sinh bé thứ nhất. Sách của cậu viết bởi người Việt cho người Việt nên rất gần gũi, có sự hiểu biết sâu sắc về văn hoá xã hội VN để từ đó đưa ra các giải pháp gợi ý.
Độc giả
Độc giả
Read More
Là một trong những cuốn sách hay nhất về nuôi dạy con mà mình có, và cũng là cuốn mình đọc hết từ đầu đến cuối. Không lý thuyết, giáo điều hay chung chung như những cuốn sách khác ,"kỷ luật mềm trong gia đình" thật sự là một cuốn sách dạy thực hành, chính xác là cầm tay chỉ việc, làm như thế nào với hành động và cảm xúc của trẻ,làm thế nào rèn nề nếp cho trẻ, từng hoàn cảnh được tác giả miêu tả chi tiết, giải thích rất cụ thể và tỉ mỉ, nó rất chân thực và gần gũi,đến ngay cả con ăn vạ phải như nào, nói ra sao, đều được lưu tâm trong cuốn sách này.
Vũ Lâm
Vũ Lâm
Read More
7 điều tâm đắc từ “Kỉ luật mềm của trái tim”trái 1. Gia đình là nơi dạy trẻ về cảm xúc, còn trường học là nơi dạy trẻ kiến thức. 2. Cảm xúc đi trước, kiến thức theo sau nên gia đình luôn đóng vai trò quan trọng nhất đối với trẻ đặc biệt là những năm tháng đầu đời. 3. Thật khó để bố mẹ dạy con những phẩm chất mà bố mẹ không có, nếu không là gương cho thì con cái cũng sẽ không học theo được. Sẽ rất khó dạy con biết làm việc nhà hay tính ngăn nắp gọn gàng khi con không được chính mắt thấy bố mẹ cũng gọn gàng và ngôi nhà mình ở luôn ngăn nắp. ...
Độc giả
Read More
...Ngẫm nghĩ, và rồi mình từ bỏ ý định, quyết tâm tự thay đổi bản thân để học cách làm người Mẹ Hạnh Phúc (Người mẹ hạnh phúc chứ không phải là một người mẹ Hoàn Hảo). Hôm nay đọc tới những trang sách này, mình lại thấy lại những tư tưởng ấy. Mình mỉm cười, cảm thấy từng dòng chữ chạm vào trái tim mình. Từng dòng chữ, từng ý, từng tư tưởng, lạ mà thân quen...làm mình càng thêm tự tin, làm mình càng thêm cố gắng, tự nhắc nhở bản thân những điều nhiều khi quên mất chưa làm được: ...
Tran Thi Minh Trang
Tran Thi Minh Trang
Read More
“Chúng ta không bao giờ thay đổi được quá khứ, nhưng có thể thay đổi tương lai, bắt đầu từ hôm nay khi bạn đọc quyển sách cuốn sách này. Hãy mở ra đọc lại nó bất cứ khi nào bạn đang gặp khó khăn, bạn nhé”…. Những lời em viết trên từng trang sách, mình cảm nhận thật rõ từng gửi gắm, tâm huyết của một người Mẹ, một người làm giáo dục chân chính…để các con được lớn trọn vẹn và những người làm cha mẹ một cách bình tĩnh, bình tâm và bình an!
Previous
Next

SỰ KIỆN AKI NGUYỄN

NHỮNG ĐẦU SÁCH DÀNH CHO BẠN